Hưng Yên giảm khoảng 40% lượng thuốc bảo vệ thực vật trong vụ xuân

Đẩy mạnh áp dụng IPHM

Hiện lúa vụ xuân 2026 ở Hưng Yên đang bắt đầu thu hoạch ở một số diện tích xuống giống sớm. Theo đánh giá của nông dân tại xã Hưng Hà, năng suất lúa vụ xuân 2026 tương đương các năm nhưng tình hình sâu bệnh giảm, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cũng giảm.

Ngoài vấn đề thời tiết, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, cơ giới hóa trong sản xuất và ứng dụng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM) và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc "4 đúng" (đúng thuốc, đúng lúc, đúng nồng độ/liều lượng và đúng cách) là cơ sở để sâu bệnh trên lúa xuân ở Hưng Yên năm nay giảm.

Theo ông Nguyễn Văn Tráng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hưng Yên, ngành nông nghiệp tỉnh đang đặt trọng tâm vào chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng an toàn, xanh và bền vững, trong đó sản xuất lúa tiếp tục là trụ cột nhưng được tái định vị về chất lượng và giá trị gia tăng.

Cụ thể, trên diện tích canh tác hiện có, địa phương ưu tiên triển khai các quy trình sản xuất lúa an toàn, hướng tới phục vụ xuất khẩu. Việc áp dụng quy trình IPHM được đẩy mạnh nhằm giảm phát thải khí nhà kính, đồng thời tăng cường sử dụng chế phẩm sinh học trong phòng trừ sâu bệnh và chăm sóc cây trồng. Cách tiếp cận này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn góp phần nâng cao năng suất và giá trị hạt gạo.

"Ở những khu vực có lợi thế tự nhiên, ngành nông nghiệp tỉnh thúc đẩy mô hình sản xuất đa giá trị. Cụ thể, việc kết hợp trồng lúa với khai thác rươi, nuôi vịt biển hoặc thả thủy sản đang được khuyến khích nhằm tăng hiệu quả kinh tế trên cùng đơn vị diện tích. Các vùng này đồng thời được định hướng phát triển sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ, tạo ra sản phẩm có giá trị cao và thân thiện với môi trường", ông Nguyễn Văn Tráng cho biết.

Để cụ thể hóa các định hướng trên, Hưng Yên đang triển khai nhiều dự án liên kết sản xuất quy mô lớn. Trong đó hợp tác với Tập đoàn Thaco Agri xây dựng vùng sản xuất lúa tập trung trên 1.000ha, ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ từ khâu làm đất đến thu hoạch gắn với cung ứng nguyên liệu cho chế biến. Bên cạnh đó, các vùng sản xuất tập trung theo chuỗi liên kết và đa giá trị trên toàn tỉnh dự kiến đạt quy mô khoảng 50.000ha.

Giảm khoảng 40% lượng thuốc bảo vệ thực vật

Vụ lúa xuân năm 2026 tại Hưng Yên được đánh giá cơ bản ổn định, sâu bệnh được kiểm soát tốt nhờ công tác dự tính, dự báo sát thực tiễn cùng việc tăng cường áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại theo hướng an toàn và bền vững.

Theo bà Phạm Thị Hằng, Phó phòng Bảo vệ thực vật (Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hưng Yên), từ đầu vụ, cơ quan chuyên môn đã chủ động tham mưu ban hành các kế hoạch phòng chống sinh vật gây hại, đồng thời cử cán bộ bám sát đồng ruộng, theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết và sinh vật hại để đưa ra dự báo kịp thời.

Nguyên tắc xuyên suốt là chỉ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi sâu bệnh đạt ngưỡng gây hại kinh tế, ưu tiên thuốc sinh học và tuân thủ nguyên tắc “4 đúng”. Các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) và quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM) tiếp tục được đẩy mạnh, đồng thời khuyến khích ứng dụng công nghệ cao như thiết bị bay không người lái (drone) trong phun thuốc bảo vệ thực vật.

Vụ xuân năm nay có sự đan xen giữa thuận lợi và khó khăn. Đầu vụ thời tiết ấm, ít mưa, không xuất hiện rét đậm rét hại kéo dài, tạo điều kiện thuận lợi cho làm đất, gieo cấy và chăm sóc, lúa bén rễ hồi xanh nhanh, đẻ nhánh sớm.

Ở chiều ngược lại, từ giữa tháng 4 đến đầu tháng 5, các đợt không khí lạnh yếu kèm mưa đã tạo điều kiện cho nhiều đối tượng sâu bệnh phát sinh, trong đó có sâu cuốn lá nhỏ, bệnh khô vằn, rầy, bạc lá và đốm sọc vi khuẩn. Đáng chú ý, bệnh đạo ôn cổ bông có nguy cơ phát sinh mạnh trên các giống lúa mẫn cảm vào giai đoạn trỗ.

Trước diễn biến này, cơ quan chuyên môn đã kịp thời hướng dẫn nông dân phun phòng bệnh đạo ôn cổ bông đúng thời điểm. Nhờ đó, đến nay tình hình sâu bệnh được đánh giá nhẹ hơn so với cùng kỳ năm 2025 và trung bình nhiều năm, diện tích lúa cơ bản an toàn.

Tại HTX Dịch vụ nông nghiệp Trung Nghĩa (phường Phố Hiến), công tác bảo vệ thực vật đang được triển khai theo hướng chủ động, tiết giảm chi phí và hạn chế thấp nhất tác động tiêu cực tới môi trường.

Ông Trần Viết Đồng, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc HTX cho biết, HTX đóng vai trò đầu mối trong tổ chức phòng trừ sâu bệnh, từ theo dõi đồng ruộng đến hướng dẫn nông dân xử lý.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. HTX chỉ phát động phun khi sâu bệnh đạt ngưỡng gây hại thay vì phun định kỳ như trước.

Với những diện tích nhiễm cục bộ, HTX liên hệ trực tiếp với từng hộ để xử lý, tránh tình trạng phun tràn lan gây tốn kém và ô nhiễm môi trường. Nhờ cách làm này, lượng thuốc bảo vệ thực vật trong vụ đã giảm khoảng 40% so với cùng kỳ năm trước.

Song song đó, HTX phối hợp với cơ quan chuyên môn xác định cụ thể ngưỡng phòng trừ đối với từng đối tượng dịch hại, qua đó giúp nông dân có căn cứ rõ ràng khi quyết định sử dụng thuốc. Nguyên tắc “4 đúng” tiếp tục được quán triệt nhằm nâng cao hiệu quả phòng trừ, đồng thời đảm bảo an toàn cho người lao động trong quá trình phun thuốc.

Không chỉ ở khâu sử dụng, công tác thu gom và xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật cũng được HTX chú trọng. Các thùng chứa được bố trí tại các tuyến giao thông nội đồng, khuyến khích nông dân thu gom sau sử dụng. Định kỳ mỗi vụ, HTX tổ chức thu dọn và xử lý nhằm hạn chế nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Song hành với công tác bảo vệ thực vật trên đồng ruộng, việc quản lý bao bì, chai lọ thuốc sau sử dụng cũng được địa phương đặc biệt chú trọng. Toàn tỉnh hiện có khoảng 5.400 bể chứa bao gói thuốc bảo vệ thực vật được bố trí tại các cánh đồng để thuận tiện cho người dân thu gom.

Các địa phương tổ chức thu gom tập trung và ký hợp đồng với các đơn vị đủ điều kiện xử lý chất thải nguy hại theo quy định. Công tác tuyên truyền được triển khai thông qua tập huấn, mô hình và truyền thông trực tiếp tại bờ ruộng, góp phần nâng cao ý thức của đa số nông dân.