Chuyển đổi xanh từ nhiều lĩnh vực
Những năm gần đây, TP. Huế đã tập trung triển khai nhiều chương trình, đề án nhằm ứng phó biến đổi khí hậu (BĐKH), giảm phát thải khí nhà kính để vừa bảo tồn giá trị văn hóa, lịch sử vừa phát triển kinh tế bền vững.
Đến với vùng đất Cố đô hôm nay, không khó để bắt gặp những trạm xe đạp công cộng được bố trí tại nhiều tuyến đường, công viên và các điểm di sản. Người dân và du khách được trải nghiệm mô hình giao thông xanh và thân thiện với môi trường. Đây là một trong những dấu ấn của quá trình chuyển đổi xanh mà TP. Huế đang kiên trì theo đuổi.
Theo Sở Xây dựng TP. Huế, hiện thành phố có 17 trạm đặt xe đạp chia sẻ cộng cộng (Hue Smart Bike) với 147 xe đạp, 31 trạm đặt xe đạp trợ lực công cộng (GCOO) với 283 phương tiện (Đại nội Huế có thêm 40 xe). Ngoài ra, có hơn 600 xe taxi điện đang hoạt động, hơn 200 trạm sạc…
Ông Cung Trọng Cường - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP. Huế cho rằng, việc phát triển giao thông xanh và hệ thống giao thông công cộng như xe đạp công cộng, xe đạp điện, cùng với việc khuyến khích người dân sử dụng phương tiện thân thiện môi trường sẽ góp phần xây dựng một đô thị xanh, bền vững. Đây là giải pháp phù hợp trong bối cảnh mật độ phương tiện cá nhân tại khu vực trung tâm thành phố ngày càng gia tăng.
“Mô hình đô thị thông minh kết hợp di chuyển bằng phương tiện xanh không chỉ mang lại lợi ích thiết thực về kinh tế mà còn giúp giảm áp lực giao thông, tiết kiệm chi phí vận chuyển, hạn chế phát thải CO2 và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng”, ông Cường nói.
Người dân và du khách đến Huế được trải nghiệm mô hình giao thông xanh và thân thiện với môi trường. Ảnh: Văn Dinh.
Trong lĩnh vực du lịch, TP. Huế cũng tiên phong triển khai nhiều mô hình phát triển theo hướng xanh, với việc hình thành các tour tuyến, nhiều điểm du lịch cộng đồng giảm nhựa, hạn chế phương tiện sử dụng nhựa…
Nhiều cơ sở lưu trú, nhà hàng và doanh nghiệp du lịch từng bước áp dụng các tiêu chuẩn “du lịch xanh”, hạn chế rác thải nhựa dùng một lần, sử dụng năng lượng tiết kiệm và tăng cường các hoạt động bảo vệ môi trường. Những giải pháp này không chỉ góp phần giảm phát thải khí nhà kính mà còn nâng cao hình ảnh Huế là điểm đến xanh, thân thiện và hấp dẫn đối với du khách trong nước và quốc tế.
Hiện, TP. Huế đã đưa vào vận hành 16 nhà máy điện (trong đó có điện mặt trời, điện rác) và hơn 500 hệ thống điện mặt trời mái nhà, với tổng công suất 601MW, sản lượng điện phát ra của các nhà máy thủy điện, điện mặt trời, điện rác trung bình năm khoảng 1.800 - 2.000 triệu kWh. Đặc biệt, nhà máy điện rác Phú Sơn khánh thành tháng 4/2024 có thể xử lý tới 600 tấn rác/ngày, công suất 12MW, tạo ra khoảng 93 triệu kWh mỗi năm, đóng vai trò quan trọng trong chuyển đổi năng lượng sạch.
TP. Huế đặt mục tiêu đến năm 2030 tiết kiệm từ 8-10% tổng tiêu thụ năng lượng toàn thành phố, đến năm 2035 đạt trên 10.000 ha diện tích sản xuất trồng trọt phát thải thấp…
Thành phố đã và đang hướng tới 100% chất thải rắn sinh hoạt được thu gom và xử lý, triển khai phân loại rác tại nguồn. Ngoài ra, phong trào “Ngày Chủ nhật xanh” đang triển khai hiệu quả, thu với sự vào cuôc của cả hệ thống chính trị cùng mọi tầng lớp nhân dân.Thành phố cũng đã ban hành Kế hoạch hành động ứng phó với BĐKH giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn 2050, triển khai thực hiện Kế hoạch quốc gia thích ứng với BĐKH giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Chiến lược quốc gia về BĐKH giai đoạn đến năm 2050 phù hợp trên địa bàn thành phố, triển khai thực hiện Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) cập nhật năm 2022… Đặc biệt, thành phố chú trọng triển khai các quy định về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và thực hiện kiểm kê khí nhà kính trên các lĩnh vực năng lượng, giao thông vận tải, xây dựng, chất thải… nhằm thực hiện Thỏa thuận Paris hướng tới mục tiêu Net Zero.
TP. Huế đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để cùng Chính phủ hướng đến giảm phát thải ròng bằng 0, trong ảnh là nhà máy điện rác Phú Sơn có thể xử lý tới 600 tấn rác/ngày, đóng vai trò quan trọng trong chuyển đổi năng lượng sạch. Ảnh: Phạm Huy.
Phát triển bền vững
Ông Hoàng Hải Minh, Phó Chủ tịch thường trực UBND TP. Huế cho rằng, thế giới đang phải đối mặt với BĐKH phức tạp, khó lường. Trước tình hình đó, Net Zero trở thành một ưu tiên hàng đầu trên toàn cầu. Việt Nam đã khẳng định tại Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP26) mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Để hiện thực hóa cam kết này, mỗi địa phương nói chung và TP. Huế nói riêng phải có chiến lược cụ thể và hành động quyết liệt.
Theo ông Minh, để đạt mục tiêu Net Zero vào năm 2050, Huế sẽ cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và người dân.
Thành phố sẽ hoàn thiện quy hoạch và khung chính sách gắn với mục tiêu Net Zero. Nghiên cứu ban hành Đề án vùng phát thải thấp thí điểm, trong đó áp dụng hạn chế giờ cao điểm cho xe máy cũ/xe diesel, ưu tiên xe điện/xe buýt sạch, cơ chế phí phát thải, hỗ trợ xã hội (vay ưu đãi, thuế/phí), đầu tư hạ tầng (trạm sạc, làn xe đạp, bãi đỗ xe xanh).
Thành phố huy động nguồn lực tổ chức triển khai các nhiệm vụ, giải pháp thích ứng với BĐKH, giảm phát thải khí kính và tham gia các chương trình, dự án theo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon dựa trên tiềm năng, lợi thế của lĩnh vực, địa bàn quản lý. Cộng đồng dân cư, đặc biệt là người trẻ sẽ được khuyến khích tham gia vào các sáng kiến khí hậu và các mô hình kinh tế xanh.
Mặt khác, Huế sẽ tăng cường thể chế hoá, phân cấp nhiệm vụ ứng phó BĐKH tới tận phường, xã. Đồng thời, huy động nguồn lực quốc tế thông qua các quỹ khí hậu, tập trung vào hợp tác công - tư (PPP) cho trạm sạc, bãi đỗ xanh, nhà máy tái chế và sự đồng hành của các tổ chức như FES, GIZ, UNDP, thiết kế cơ chế đầu tư xanh trong khu công nghiệp.
“Mục tiêu Net Zero là động lực để Huế nâng cao chất lượng sống cho người dân và bảo tồn giá trị đô thị di sản theo hướng hiện đại, bền vững. Đây là con đường đòi hỏi nỗ lực lâu dài, thành phố cam kết kiên trì xây dựng đô thị di sản xanh - thông minh - bền vững, góp phần vào mục tiêu chung của quốc gia, từng bước trở thành một trong những đô thị đi đầu trong chuyển đổi xanh, bền vững của cả nước”, ông Minh nhấn mạnh.
