Tập trung vào 4 nhóm chính sách lớn
Chiều 4/8, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) phối hợp với Hội Khoa học đất Việt Nam tổ chức Hội thảo “Đóng góp ý kiến cho dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi)”.
Theo GS.TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam, đất đai là nguồn lực đặc biệt của quốc gia, là tư liệu sản xuất chủ yếu để phát triển kinh tế - xã hội. Hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng đất đai có ý nghĩa quyết định đối với việc huy động nguồn lực cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Hội thảo “Đóng góp ý kiến cho dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi)" diễn ra chiều 4/8, tại Hà Nội. Ảnh: Duy Học.
Sau hơn 1 năm triển khai thi hành, Luật Đất đai năm 2024 đã tạo nhiều chuyển biến tích cực trong công tác quản lý và sử dụng đất, đặc biệt về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, cơ chế giao đất, cho thuê đất, định giá đất, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.
Tuy nhiên, thực tiễn cũng đã bộc lộ một số khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện; đồng thời nhiều chủ trương, nghị quyết mới của Đảng về đổi mới thể chế, phát triển kinh tế tư nhân, chuyển đổi số, sắp xếp tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật về đất đai.
GS.TSKH Phan Xuân Dũng cho biết, việc sửa đổi Luật lần này tập trung vào 4 nhóm chính sách lớn. Thứ nhất, hoàn thiện mô hình phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Thứ hai, hoàn thiện các quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo hướng làm rõ hơn thẩm quyền của từng cấp chính quyền, tạo thuận lợi trong tổ chức thực hiện nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát quyền lực và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai.
GS.TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam nhấn mạnh, đất đai là nguồn lực đặc biệt của quốc gia, là tư liệu sản xuất chủ yếu để phát triển kinh tế - xã hội. Ảnh: Duy Học.
Thứ ba, tiếp tục cải cách thủ tục hành chính và hoàn thiện cơ chế quản lý đất đai theo hướng hiện đại, tăng cường ứng dụng chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai thống nhất, minh bạch; tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận thông tin và thực hiện các quyền của người sử dụng đất.
Thứ tư, luật hóa các cơ chế đã được thực hiện thí điểm hoặc quy định trong các nghị quyết, nghị định để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, bảo đảm hình thành một khuôn khổ pháp lý ổn định, thống nhất, thay thế các giải pháp mang tính tình thế đã được áp dụng trong thời gian qua.
“Đây là những sửa đổi có phạm vi tác động rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động quản lý nhà nước, môi trường đầu tư kinh doanh, quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất cũng như việc huy động nguồn lực đất đai cho phát triển đất nước”, GS.TSKH Phan Xuân Dũng nhấn mạnh.
Trong những thời điểm nhất định cần có quy hoạch chuyên đề
PGS.TS. Vũ Năng Dũng, Chủ tịch Hội Khoa học đất Việt Nam đề xuất nghiên cứu bổ sung, sửa đổi một số nội dung của Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), trong đó nhấn mạnh nội dung về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
PGS.TS. Vũ Năng Dũng, Chủ tịch Hội Khoa học đất Việt Nam, trước diễn biến phức tạp, khó lường trên thế giới và biến đổi khí hậu, trong những thời điểm nhất định cần có quy hoạch chuyên đề. Ảnh: Duy Học.
Lãnh đạo Hội Khoa học đất Việt Nam cho rằng: “Hệ thống quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cần phải có 6 cấp mới đủ cơ sở là công cụ hiệu quả để quản lý đất đai. Cụ thể, gồm quy hoạch sử dụng đất quốc gia; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp xã là công cụ tốt nhất, thực tiễn nhất để quản lý đất đai; quy hoạch sử dụng đất quốc phòng; quy hoạch sử dụng đất an ninh; quy hoạch sử dụng đất theo chuyên đề ở thời điểm cần thiết”.
“Trước diễn biến phức tạp, khó lường trên thế giới và biến đổi khí hậu, trong những thời điểm nhất định cần có quy hoạch chuyên đề. Ví dụ: Quy hoạch trồng rừng ngập mặn ven biển toàn quốc để chống biến đổi khí hậu; quy hoạch tổng hợp các lưu vực sông trên cả nước; quy hoạch đất lúa...”, PGS.TS. Vũ Năng Dũng nhấn mạnh.
Hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng đất đai có ý nghĩa quyết định đối với việc huy động nguồn lực cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Ảnh: Hồng Thắm.
Tại Hội thảo, nhiều ý kiến tâm huyết cũng đã được các đại biểu đóng góp cho Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), tập trung vào một số nội dung còn vướng mắc, cần được tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện như: Cần chuyển mạnh từ tư duy “quản lý đất đai” sang “quản trị tài nguyên đất”. Hoàn thiện cơ chế hài hòa lợi ích giữa Nhà nước - người dân - doanh nghiệp. Kiểm soát hiệu quả đầu cơ và bỏ hoang đất. Bổ sung đầy đủ yêu cầu bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu. Làm rõ trách nhiệm giải trình của cơ quan quản lý; phân cấp cần đi đối với kiểm soát quyền lực, minh bạch thông tin, trách nhiệm cá nhân của người quyết định. Đẩy nhanh xây dựng hệ thống dữ liệu đất đai thống nhất. Quan tâm hơn đến nhóm yếu thế. Và quan trọng nhất là nâng cao hiệu quả giám sát việc thực thi Luật.
GS.TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam nhấn mạnh: “Việc sửa đổi Luật Đất đai lần này có ý nghĩa rất quan trọng, tạo lập khuôn khổ pháp lý ổn định, đồng bộ để khơi thông nguồn lực đất đai, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế, phát triển bền vững và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước”.
