Tại hội nghị cập nhật các tiến bộ điều trị từ Hội Ung thư Nội khoa châu Âu (ESMO) diễn ra ngày 30/1, TS.BS Lê Tuấn Anh, Giám đốc Trung tâm Ung bướu Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết, bệnh viện đang triển khai hơn 30 nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng ung thư quốc tế, với các loại thuốc phát minh hoàn toàn mới, chưa được cấp phép lưu hành thương mại.
Trung tâm Ung Bướu Bệnh viện Chợ Rẫy triển khai hơn 30 nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng ung thư quốc tế. Ảnh: Nguyễn Thủy.
Theo TS.BS Lê Tuấn Anh, đây chủ yếu là các thuốc ung thư thế hệ mới như thuốc nhắm trúng đích và thuốc miễn dịch. Khi được đưa ra thị trường, những loại thuốc này thường có giá rất cao, có thể lên tới hàng chục nghìn USD cho mỗi liều điều trị, vượt quá khả năng chi trả của phần lớn bệnh nhân.
Việc tham gia thử nghiệm lâm sàng giúp người bệnh gần như trút bỏ hoàn toàn gánh nặng tài chính. Bệnh nhân đủ điều kiện tham gia nghiên cứu sẽ được hỗ trợ toàn bộ chi phí, từ thuốc điều trị, xét nghiệm chẩn đoán, theo dõi định kỳ đến chi phí đi lại. Với những bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn hoặc ung thư giai đoạn muộn, đây là cơ hội quý cho các bệnh nhân.
Hiện mỗi nghiên cứu tại Bệnh viện Chợ Rẫy có trung bình từ 5-10 bệnh nhân tham gia, nâng tổng số người đang hưởng lợi từ các thử nghiệm lâm sàng lên con số vài trăm.
Các nghiên cứu tại Bệnh viện Chợ Rẫy tập trung vào những xu hướng điều trị tiên tiến đang được thế giới theo đuổi. Nổi bật là liệu pháp liên hợp kháng thể – thuốc (ADC). Khác với hóa trị truyền thống vốn gây độc tính toàn thân như rụng tóc, suy tủy, ADC hoạt động như một “tên lửa dẫn đường”: thuốc hóa trị được gắn vào kháng thể, chỉ được kích hoạt khi đi đúng vào tế bào ung thư.
Liệu pháp này không chỉ giúp giảm tác dụng phụ mà còn tạo hiệu ứng “chết lây lan”, tiêu diệt thêm các tế bào ác tính nằm quanh khối u, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị.
Song song đó là xu hướng điều trị dựa trên dấu ấn sinh học (biomarker). Thay vì điều trị theo cơ quan như trước đây, bác sĩ sẽ dựa vào đột biến gene. Chẳng hạn, bệnh nhân ung thư vú, dạ dày hay đường mật nếu cùng mang gene HER2 có thể sử dụng chung một loại thuốc đích.
“Nếu không bắt kịp những tiến bộ này, chúng ta sẽ lạc hậu hoàn toàn so với khu vực và thế giới”, lãnh đạo Trung tâm Ung bướu Chợ Rẫy nhấn mạnh.
Hoạt động thử nghiệm lâm sàng tại Chợ Rẫy được đẩy mạnh trong khoảng 5 năm trở lại đây, mang lại lợi ích rõ rệt cho cả người bệnh lẫn đội ngũ y bác sĩ. Người bệnh được tiếp cận sớm thuốc mới, được theo dõi sát sao theo chuẩn quốc tế. Trong khi đó, bác sĩ được đào tạo ngay tại chỗ, cùng thực hành, cùng chuẩn hóa quy trình, thay vì chỉ một vài cá nhân đi học ở nước ngoài.
Đánh giá về vai trò của nghiên cứu lâm sàng, PGS.TS.BS Nguyễn Trường Sơn, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, cho biết hiện cứ 10 đề tài thử nghiệm thông qua Hội đồng Đạo đức Bệnh viện Chợ Rẫy thì có tới 7-8 nghiên cứu liên quan đến ung thư. Ông kỳ vọng các trung tâm trong nước tiếp tục cập nhật phác đồ từ các hiệp hội uy tín của châu Âu, Mỹ để người bệnh Việt Nam sớm được hưởng những tiến bộ y học mới.
Theo số liệu Globocan, mỗi năm Việt Nam ghi nhận hơn 180.000 ca ung thư mới và khoảng 120.000 ca tử vong. Trong bối cảnh tỷ lệ tử vong vẫn còn cao, việc mở rộng các thử nghiệm lâm sàng không chỉ mang lại cơ hội sống cho người bệnh, mà còn góp phần giúp y học Việt Nam rút ngắn khoảng cách với thế giới trong cuộc chiến chống ung thư.
