Dự án trái quy hoạch
Báo Nông nghiệp và Môi trường vừa đăng tải loạt bài viết phản ánh về những dấu hiệu vi phạm tại Dự án xây dựng Trung tâm thương mại – dịch vụ Hạ Đình (phường Khương Đình, thành phố Hà Nội) do Công ty TNHH Thương mại Hỗ trợ kiến thiết Miền núi là nhà đầu tư.
Tìm hiểu của phóng viên được biết, năm 2006, Ban Quản lý chợ Thanh Xuân gửi hồ sơ (kèm đề xuất địa điểm thực hiện) tới Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội đề nghị giới thiệu địa điểm để nghiên cứu lập dự án đầu tư xây dựng Trung tâm thương mại, dịch vụ Hạ Đình (thuộc phường Hạ Đình, quận Thanh Xuân cũ, nay là phường Khương Đình, TP. Hà Nội).
Khu đất thực hiện dự án hầu hết là nghĩa trang và các nhà dân như thế này. Ảnh: Phạm Thiệu.
Năm 2007, Sở Quy hoạch – Kiến trúc có văn bản gửi Ban Quản lý chợ Thanh Xuân cho biết, khu đất mà đơn vị này đề xuất thực hiện dự án nằm trong ô đất có chức năng công cộng hỗn hợp khu vực. Nhưng không hiểu sao, sở này vẫn chấp thuận và thống nhất sử dụng ô đất nêu trên để xây trung tâm thương mại, dịch vụ. Việc phê duyệt này có dấu hiệu phá vỡ quy hoạch và sử dụng đất không đúng mục đích.
Cụ thể, Luật Đất đai 2003 và Nghị định 181/2004/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đất đai 2003 phân định rất rõ về các loại đất. Cụ thể, đất sản xuất kinh doanh khác hoàn toàn với đất sử dụng vào mục đích công cộng. Cụ thể, đất sử dụng vào mục đích công cộng là đất sử dụng vào mục đích xây dựng công trình đường giao thông, cầu, cống, vỉa hè, cảng đường thuỷ, bến xe ô tô…; hệ thống cấp nước, hệ thống thoát nước…; hệ thống đường dây tải điện, hệ thống dẫn xăng, dầu, khí…; đất sử dụng làm nhà trẻ, trường học, bệnh viện, chợ, công viên, vườn hoa, khu vui chơi cho trẻ em…; đất có di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh đã được xếp hạng…
Trong khi đó, Dự án Xây dựng Trung tâm thương mại – dịch vụ Hạ Đình là dự án có chức năng thương mại, dịch vụ (không có chức năng công cộng- PV) sử dụng vốn ngoài ngân sách và phục vụ mục đích kinh doanh kiếm lợi cho doanh nghiệp tư nhân. Vì thế việc Sở Quy hoạch – Kiến trúc cho phép thực hiện dự án này trên ô đất có chức năng công cộng rõ ràng là không phù hợp với quy hoạch đã được UBND thành phố Hà Nội phê duyệt trước đó.
Năm 2014, Sở Công thương thành phố Hà Nội cũng đã có văn bản khẳng định dự án này là trái quy hoạch. Cụ thể, tại Văn bản số 1385/SCT-KHTC, ông Lê Hồng Thăng, Giám đốc Sở Công thương đã căn cứ vào Quy hoạch mạng lưới bán buôn, bán lẻ trên địa bàn thành phố Hà Nội đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 đã được UBND thành phố Hà Nội phê duyệt để khẳng định, thành phố không bố trí trung tâm thương mại tại ô đất dự kiến xây dựng dự án này.
Từ những căn cứ nêu trên có thể thấy, ngay từ khâu thẩm tra, đối chiếu quy hoạch để triển khai các bước tiếp theo của dự án đã có những sai sót rất cơ bản dẫn tới nhiều hệ lụy pháp lý khiến dự án phải “đắp chiếu” gần 20 năm qua.
Văn bản của Sở Công thương khẳng định dự án Trung tâm thương mại, dịch vụ Hạ Đình không đúng quy hoạch. Ảnh: Phạm Thiệu.
“Hô biến” thành tháp tro cốt?
Có lẽ cũng lường trước những khó khăn pháp lý khi triển khai một dự án thương mại, dịch vụ trên ô đất công cộng nên từ năm 2013-2015, Công ty TNHH Thương mại Hỗ trợ kiến thiết Miền núi đã có nhiều văn bản gửi các sở, ngành của thành phố Hà Nội xin điều chỉnh dự án từ Trung tâm thương mại, dịch vụ Hạ Đình sang thành Trung tâm thương mại, dịch vụ văn hóa tâm linh Hạ Đình.
Cụ thể, nhà đầu tư đã xin chuyển dự án thương mại, dịch vụ sang thành Khu trung tâm thương mại văn hóa tâm linh chuyên về các mặt hàng đồ thờ cúng, đồ phong thủy, đồ tượng phật, vàng mã… và tạo lập khu phục vụ cho thuê chỗ lưu giữ lọ tro cốt sau hỏa táng và kết hợp các dịch vụ khác như: làm lễ cầu nguyện.
Cũng từ năm 2013-2015, Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội đã có văn bản gửi các sở, ngành liên quan xin ý kiến thẩm định về dự án Trung tâm thương mại, dịch vụ văn hóa tâm linh Hạ Đình. Năm 2013, Sở Lao động, thương binh và xã hội có văn bản phản hồi với những băn khoăn về pháp lý. Cụ thể, sở này cho rằng dự án có 2 nội dung là: Khu trung tâm thương mại văn hóa tâm linh chuyên về các mặt hàng đồ thờ cúng, đồ phong thủy, đồ tượng phật, vàng mã… và tạo lập khu phục vụ cho thuê chỗ lưu giữ lọ tro cốt sau hỏa táng và kết hợp các dịch vụ khác như: làm lễ cầu nguyện.
Nội dung kinh doanh đồ phong thủy, tượng phật, vàng mã thì phù hợp với tính chất thương mại, dịch vụ của dự án vốn được phê duyệt trước đó. Nhưng chức năng lưu giữ tro cốt sau hỏa táng thì lại thuộc nhóm dịch vụ nghĩa trang và cho đến thời điểm đó, chưa có quy định, quy chuẩn riêng cho nhà lưu giữ bình tro sau hỏa táng. Như vậy có thể thấy, đây là một dự án pha tạp giữa dự án thương mại, dịch vụ và dự án nghĩa trang. Các luật về đất đai, quy hoạch… cũng không quy định loại đất nào vừa là thương mại, dịch vụ vừa là đất nghĩa trang như thế cả.
Dự án này hiện đã "đắp chiếu" gần 20 năm nay. Ảnh: Phạm Thiệu.
Thế nhưng không hiểu sao, tháng 9/2015, ông Nguyễn Quốc Hùng, Phó chủ tịch UBND TP. Hà Nội lại có ý kiến chỉ đạo đồng ý về nguyên tắc với đề xuất xây dựng Trung tâm thương mại, dịch vụ văn hóa tâm linh Hạ Đình, đồng thời giao cho Sở Quy hoạch – Kiến trúc chỉ đạo, hướng dẫn nhà đầu tư thực hiện các bước tiếp theo, phù hợp quy hoạch và tiêu chuẩn thiết kế, xây dựng.
Đến tháng 8/2016, lãnh đạo UBND quận Thanh Xuân phân trần với Thông tấn xã Việt Nam rằng: “Quận không có bất cứ văn bản nào thỏa thuận và đóng góp ý kiến về việc chuyển đổi quy hoạch dự án Trung tâm thương mại dịch vụ Hạ Đình thành Trung tâm thương mại, dịch vụ văn hóa tâm linh Hạ Đình. Đây chỉ là đề xuất của nhà đầu tư, chưa được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận. Tại phiên họp ngày 25/8, lãnh đạo UBND quận đã báo cáo Thường trực Quận ủy, Thường trực HĐND quận và thống nhất: Không đồng ý chuyển đổi dự án Trung tâm thương mại dịch vụ Hạ Đình thành Trung tâm thương mại, dịch vụ văn hóa tâm linh Hạ Đình với lý do mục tiêu của dự án theo đề xuất của nhà đầu tư làm thay đổi quy mô dự án và không phù hợp với quy hoạch được duyệt”.
Như vậy có thể thấy, ngay từ đầu dự án Trung tâm thương mại, dịch vụ Hạ Đình đã không phù hợp quy hoạch. Khi nhà đầu tư đề xuất chuyển thành Trung tâm thương mại, dịch vụ văn hóa tâm linh Hạ Đình, cơ quan chức năng cũng khẳng định không phù hợp quy hoạch. Vậy vì lý do gì mà dự án vẫn tiếp tục được tồn tại cho đến hôm nay và đang rục rịch triển khai trở lại? Đề nghị UBND thành phố Hà Nội sớm vào cuộc làm rõ những bất thường tại dự án này.
