Hà Nội và những 'rốn ngập' khô ráo sau mưa

Đêm mưa không còn mất ngủ

Anh Phạm Trung Hiếu (sinh năm 1993, khu đô thị Vinhomes Smart City, Hà Nội) nhớ rõ những mùa mưa trước. Ngập sâu, đường biến thành sông, cả khu phải dắt xe đi theo lối tắt của đơn vị quân đội mới vào được nhà. Mỗi lần trời chuyển mây là lòng đã thấp thỏm, không biết tối nay mưa to hay nhỏ, sáng mai còn đường đi làm không.

Năm nay thì khác. Hỏi anh mấy trận mưa lớn vừa rồi có ngập không, anh Hiếu đáp gọn: “Không ngập”. Hỏi thêm tại sao, anh nhớ lại hình ảnh máy móc, xe tải rầm rập ra vào khu vực mấy tháng qua, công nhân đào đường, đặt cống, làm kênh. “Chắc là do năm nay thành phố đào kênh, làm thêm đường thoát nước”, anh nói.

Cùng chung khu đô thị Vinhomes Smart City, anh Nguyễn Đức Bách, 23 tuổi còn nhớ tường tận cảnh mọi năm: nước ngập quá đầu gối, nửa thân xe máy chìm trong nước, người dân lội bì bõm để tìm đường về nhà. Năm nay, sau những đêm mưa to, anh Bách thú thật vẫn không tránh khỏi lo.

“Khi đêm thấy mưa thì trong lòng có thấy lo sợ, sợ mai ngập không đi làm được”, anh kể. Thế nhưng sáng hôm sau bước ra đường thì ướt lòng bàn chân cũng không có, mặt đường khô thoáng, không một vũng nước đọng. “Mình thấy bất ngờ thật sự”, anh nói thêm.

Ở làng Phú Đô, phường Phú Đô, cách khu đô thị không xa, chị Hoàng Thị Mai cũng nhận ra điều gì đó đã thay đổi. “Mưa cũng ngập nhưng mà rút nhanh lắm”, chị nói, rồi thêm câu mà ai nghe cũng thấy thật thà: “Cũng không biết năm nay sao lại rút nhanh thế”.

Dưới những con đường khô là hàng nghìn tỷ đồng dưới lòng đất

Câu hỏi của chị Mai không khó trả lời, chỉ là người dân chưa nhìn thấy những gì đang diễn ra bên dưới và xung quanh khu vực mình sống.

Sau mùa mưa năm 2025 với nhiều điểm ngập nghiêm trọng, thành phố quyết định triển khai 10 dự án cấp bách với tổng mức đầu tư gần 5.600 tỷ đồng nhằm cải thiện năng lực thoát nước. Các công trình này trải rộng khắp thành phố, từ nội đô đến vùng ven, mỗi nơi một cách giải quyết khác nhau nhưng cùng một mục tiêu: nước mưa xuống phải có chỗ thoát.

Ở phía Tây thành phố, bốn trạm bơm mới gồm Cầu Ngà 1, Cầu Ngà 3, Đồng Tép và Bắc An Khánh đã hoàn thiện, với tổng công suất hàng chục m³/giây, góp phần giải quyết tình trạng ngập úng tại các khu vực như Đại lộ Thăng Long, Vinhomes Smart City, Tây Mỗ, Xuân Phương và các khu dân cư lân cận.

Cùng với đó, dự án hồ điều hòa Mễ Trì rộng khoảng 12 ha, tổng mức đầu tư gần 370 tỷ đồng, được kỳ vọng nâng cao năng lực tiêu thoát nước và giảm ngập úng cho toàn khu vực phía Tây.

Không chỉ riêng khu vực phía Tây, ngay tại nội đô, thành phố cũng đầu tư mạng lưới công trình ngầm để giải bài toán chống ngập. Bể ngầm tại khu vực chợ Hàng Da được thiết kế với dung tích 2.500 m³, có trạm bơm điều tiết và hệ thống cống đấu nối, nhằm xử lý điểm ngập cục bộ khu phố cổ. Theo mô phỏng, với trận mưa tương tự đợt ngập từ 25 đến 27/8 năm 2025 với tổng lượng mưa khoảng 350mm, khu vực Phùng Hưng, Bát Đàn, Đường Thành sẽ không còn ngập úng. Đó là con số mà người dân phố cổ chờ đợi nhiều năm nay.

Trên đường Xuân Tảo, đoạn từ nút DT4 đến Hoàng Quốc Việt, các đơn vị đang thi công tuyến cống ngầm thoát nước cho khu vực Tây Hồ Tây, Ciputra và Ngoại giao đoàn, triển khai theo phương thức rào chắn cuốn chiếu nhằm hạn chế ảnh hưởng đến giao thông.

Đến đầu tháng 6 này, các công trình vẫn chưa dừng lại. Dự án chống úng ngập cục bộ nội đô với 22 hạng mục, bao gồm cải tạo trạm bơm tại 6 hồ như Thiền Quang, Bảy Mẫu, Ba Mẫu, Linh Quang, Văn Chương, Trung Tự và thi công trên 16 tuyến phố trung tâm như Lý Thường Kiệt, Tràng Tiền, Quang Trung, Quán Sứ, vẫn đang gấp rút hoàn thiện những hạng mục cuối cùng.

Bảy dự án khẩn cấp lớn hơn do Ban Nông nghiệp Hà Nội làm chủ đầu tư cũng đang "chạy nước rút", phấn đấu hoàn thành trước ngày 30/6 để sẵn sàng tham gia vào hệ thống thoát nước đón mùa mưa bão 2026.