Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) Hà Nội và Học viện Nông nghiệp Việt Nam đang xây dựng kế hoạch phối hợp phát triển nông nghiệp Thủ đô giai đoạn 2026-2030, trên cơ sở phát huy nguồn lực của hai bên và kế thừa kết quả hợp tác giai đoạn 2022-2025.
Mô hình trồng cây trong nhà kính, hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao phù hợp với nông nghiệp đô thị Hà Nội. Ảnh: Lan Chi.
Mục tiêu là phát triển nông nghiệp, nông thôn Hà Nội theo hướng bền vững, giá trị gia tăng cao, thích ứng với biến đổi khí hậu, từng bước hình thành nền nông nghiệp đô thị xanh, sinh thái, công nghệ cao và thông minh.
Một trong những nhiệm vụ đáng chú ý là tham mưu xây dựng Đề án tái cấu trúc ngành nông nghiệp Thủ đô theo định hướng phát triển nông nghiệp đô thị xanh, sinh thái, công nghệ cao, bền vững với tầm nhìn 100 năm.
Đặt bài toán thực tiễn cho khoa học và công nghệ
Theo kế hoạch, hai bên sẽ tập trung vào 5 nhóm nội dung chính, gồm tham mưu định hướng phát triển nông nghiệp Thủ đô; đào tạo, phát triển nguồn nhân lực; nghiên cứu khoa học, ứng dụng và chuyển giao công nghệ; xúc tiến đầu tư, kết nối doanh nghiệp; xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn, cơ chế và chính sách phát triển nông nghiệp.
Trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ, Hà Nội hướng tới đưa các công nghệ thông minh như IoT, nhà kính hiện đại, trang trại thẳng đứng vào sản xuất; đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu và nền tảng chuyển đổi số phục vụ quản lý nông nghiệp đô thị. Các nguồn lực ngoài ngân sách cũng sẽ được huy động từ chương trình khoa học công nghệ quốc gia, hợp tác quốc tế, nông thôn mới, kinh tế tuần hoàn và thích ứng biến đổi khí hậu.
Một trọng tâm khác là nghiên cứu, thử nghiệm và nhân rộng giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản có năng suất, chất lượng và giá trị cao, phù hợp với từng vùng sinh thái, hướng tới xây dựng Hà Nội thành trung tâm sản xuất, cung ứng giống chất lượng cao cho khu vực phía Bắc và cả nước. Công nghệ sạch, chế biến sâu, bảo quản sau thu hoạch, xử lý phụ phẩm và chất thải nông nghiệp cũng được ưu tiên chuyển giao.
Theo GS.TS. Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, hợp tác không nên dàn trải mà cần ưu tiên những việc Hà Nội thực sự cần, Học viện có thế mạnh và kết quả có thể đưa vào sử dụng. Ảnh: HVNNVN.
Phát biểu tại Hội nghị ký kết Kế hoạch phối hợp phát triển nông nghiệp giữa Sở NN-MT Hà Nội và Học viện Nông nghiệp Việt Nam vào chiều 13/8, GS.TS. Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện cho rằng, Hà Nội đã hình thành nhiều vùng sản xuất tập trung, vùng rau an toàn, vùng hoa, cây ăn quả; ứng dụng công nghệ cao ngày càng rộng hơn trong trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản. Đây là nền tảng để nông nghiệp Thủ đô chuyển sang giai đoạn phát triển “đô thị hơn, công nghệ hơn, xanh hơn, giá trị cao hơn” và gắn chặt với chất lượng sống của người dân.
Riêng về giống, bà đề xuất rà soát những giống đang sử dụng, tiếp tục phát huy giống tốt, cải tiến hoặc thay thế giống không còn phù hợp và khảo nghiệm giống mới trong điều kiện thực tế trước khi nhân rộng. Mục tiêu là lựa chọn giống có năng suất, chất lượng, khả năng chống chịu và hiệu quả kinh tế cao hơn, phù hợp với đô thị và biến đổi khí hậu.
Làm mô hình phải tạo được kết quả
Không chỉ tập trung vào sản xuất, chương trình hợp tác còn hướng tới giải quyết những bài toán gắn với đặc trưng của một đô thị lớn.
Theo GS.TS Nguyễn Thị Lan, Hà Nội không nhất thiết phải sản xuất thật nhiều mà cần ưu tiên sản phẩm giá trị cao, an toàn, ứng dụng công nghệ và phù hợp với điều kiện đô thị. Hai bên có thể lựa chọn một số vùng, xã để xây dựng mô hình rau, hoa, cây ăn quả, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái, trải nghiệm và kinh tế tuần hoàn. Phụ phẩm, chất thải nông nghiệp cần được chuyển từ thứ phải xử lý thành nguồn nguyên liệu có giá trị để sản xuất phân hữu cơ, thức ăn, năng lượng và các sản phẩm tuần hoàn.
Hợp tác cũng mở rộng sang cây xanh và cảnh quan đô thị. Học viện đề xuất ứng dụng GIS, trí tuệ nhân tạo (AI), cảm biến và dữ liệu số để đánh giá sức khỏe cây, phát hiện sâu bệnh, nguy cơ gãy đổ và lựa chọn loài cây phù hợp. Trước mắt có thể thí điểm tại một số tuyến đường, khu đô thị mới hoặc khu vực ven sông, đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng.
Về nhân lực, hai bên dự kiến phối hợp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý, cán bộ kỹ thuật, khuyến nông, hợp tác xã và nông dân. Nội dung tập trung vào tiến bộ khoa học kỹ thuật, quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Học viện sẽ xây dựng giáo trình, cử chuyên gia giảng dạy, hướng dẫn thực hành và huy động thêm các nguồn lực hỗ trợ đào tạo.
GS.TS Nguyễn Thị Lan nhấn mạnh, hợp tác không nên dàn trải mà cần ưu tiên những việc Hà Nội thực sự cần, Học viện có thế mạnh và kết quả có thể đưa vào sử dụng. Những nhiệm vụ cấp thiết, có địa chỉ ứng dụng rõ cần được làm trước.
“Làm ít nhưng làm chắc; làm mô hình phải ra mô hình; làm nhiệm vụ phải có sản phẩm; có kết quả tốt thì mới nhân rộng”, Giáo sư Lan nêu quan điểm.
Theo kế hoạch, hai bên sẽ cụ thể hóa nội dung hợp tác thành nhiệm vụ hằng năm, thành lập tổ công tác để triển khai và định kỳ tháng 12 đánh giá kết quả. Tinh thần được Học viện xác định là thành phố và Sở NN-MT đặt bài toán thực tiễn, Học viện huy động nhà khoa học và công nghệ, doanh nghiệp cùng tham gia, địa phương tổ chức triển khai và hiệu quả thực tế là thước đo.
