Sau Tết, khi nhịp sống thường ngày dần trở lại, cũng là lúc người chăn nuôi bước vào giai đoạn nhạy cảm nhất trong năm. Thời tiết giao mùa, hoạt động tái đàn và vận chuyển tăng cao khiến nguy cơ dịch bệnh trên đàn vật nuôi luôn hiện hữu. Với thủy cầm, đặc biệt là vịt, rủi ro càng lớn bởi phương thức nuôi truyền thống thường gắn với môi trường ẩm thấp, khó kiểm soát mầm bệnh. Trong bối cảnh đó, giữ cho chuồng trại yên nếp trở thành điều kiện quan trọng để đàn vịt được yên đàn.
Tại xã Phước Thành, TP.HCM, mô hình nuôi vịt của anh Phạm Ngọc Thành cho thấy cách tiếp cận thận trọng nhưng an toàn, hiệu quả. Không chạy theo số lượng bằng mọi giá, anh chú trọng tổ chức chuồng trại gọn gàng, kiểm soát chặt chẽ từng khâu chăm sóc. Hiện trang trại duy trì quy mô gần 20.000 con vịt, song không gian nuôi luôn khô ráo, sạch sẽ, hạn chế mùi hôi, điều vốn khó đạt được trong chăn nuôi thủy cầm.
Đàn vịt được nuôi tập trung trong hệ thống chuồng khép kín, nền sàn cao ráo, thông thoáng, giúp kiểm soát môi trường chăn nuôi và hạn chế nguy cơ phát sinh dịch bệnh. Ảnh: Trần Phi.
Trong chuồng nuôi, đàn vịt được bố trí trên hệ thống sàn lưới cao, tách khỏi nền đất ẩm. Không gian được giữ ổn định về nhiệt độ và độ thông thoáng, giúp đàn vịt sinh trưởng đồng đều, ít bị tác động bởi thời tiết bên ngoài. Thức ăn, nước uống được cung cấp theo quy trình cố định, hạn chế sự xáo trộn trong sinh hoạt của đàn.
Theo anh Thành, trước đây khi nuôi theo cách truyền thống, đàn vịt thường xuyên đối mặt với các bệnh liên quan đến môi trường như cúm gia cầm, E.coli hay nấm nội tạng. Khi quy mô đàn tăng, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến dịch bệnh lây lan nhanh. Chính từ những lần chăn nuôi gặp rủi ro, anh nhận ra rằng nuôi vịt không chỉ là cho ăn đủ bữa, mà quan trọng hơn là giữ cho đàn sống trong một trật tự ổn định, ít biến động.
“Vịt được nuôi trong môi trường ổn định thì khỏe hơn, dễ theo dõi hơn. Mình nuôi yên thì đàn vịt mới yên”, anh Thành chia sẻ. Cách nói giản dị ấy cũng là triết lý xuyên suốt trong mô hình chăn nuôi mà anh theo đuổi.
Song song với việc giữ nếp chuồng trại, công tác phòng, chống dịch bệnh luôn được đặt lên hàng đầu. Trước mỗi lứa nuôi, khu chuồng được tiêu độc, khử trùng kỹ lưỡng. Vịt con được úm cẩn thận và tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin theo khuyến cáo của cơ quan thú y. Trong quá trình nuôi, đàn vịt được theo dõi sát sao, kịp thời phát hiện biểu hiện bất thường để xử lý sớm, tránh lây lan trên diện rộng.
Nhờ tuân thủ nghiêm quy trình chăm sóc và phòng dịch, đàn vịt ít xảy ra hao hụt, thời gian nuôi được rút ngắn, chất lượng thịt cải thiện rõ rệt. Hiện mỗi lứa vịt xuất chuồng đạt trọng lượng bình quân 3,5 kg/con, cao hơn so với cách nuôi cũ. Với giá bán ổn định, mỗi lứa nuôi mang lại cho gia đình anh Thành nguồn thu hàng trăm triệu đồng.
Không chỉ dừng lại ở hiệu quả kinh tế, mô hình nuôi yên nếp còn góp phần hạn chế nguy cơ dịch bệnh lây lan ra cộng đồng. Theo Hội Nông dân xã Phước Thành, đây là hướng chăn nuôi phù hợp với điều kiện địa phương, giúp người dân vừa bảo vệ đàn vật nuôi, vừa giảm áp lực môi trường. Thời gian qua, nhiều hộ đã đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm từ mô hình này để điều chỉnh lại cách nuôi của mình.
Đánh giá về xu hướng chăn nuôi thủy cầm hiện nay, ông Trần Phú Cường, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM, cho rằng việc giữ nếp trong chăn nuôi là yếu tố cốt lõi để kiểm soát dịch bệnh hiệu quả. “Sau Tết, nguy cơ dịch bệnh trên đàn thủy cầm tăng cao do thời tiết giao mùa và hoạt động tái đàn. Những mô hình nuôi bài bản, kiểm soát tốt môi trường sẽ giúp giảm đáng kể rủi ro lây lan”, ông Cường nhận định.
Người chăn nuôi kiểm tra đàn vịt trong khu chuồng nuôi khép kín, theo dõi thể trạng từng con để kịp thời điều chỉnh chế độ chăm sóc và phòng ngừa dịch bệnh. Ảnh: Trần Phi.
Theo ông Cường, ngành thú y TP.HCM khuyến cáo người chăn nuôi chủ động thực hiện các biện pháp an toàn sinh học, tuân thủ lịch tiêm phòng và phối hợp chặt chẽ với cơ quan chuyên môn khi phát hiện dấu hiệu bất thường. “Khi chuồng trại được giữ yên nếp, đàn vật nuôi sẽ ổn định hơn, từ đó sản xuất mới bền vững”, ông nhấn mạnh.
Từ thực tiễn tại xã Phước Thành có thể thấy, sự bền vững trong chăn nuôi không đến từ những bước đi vội vàng. Dù là heo, gà hay vịt, kết quả đều bắt đầu từ cách nuôi bài bản, giữ nếp chuồng trại và chủ động phòng dịch mỗi ngày. Khi người nuôi giữ được nếp, đàn vật nuôi sẽ ổn định và đó chính là nền tảng để nghề chăn nuôi đứng vững sau Tết.
