Gian nan khắc phục sạt lở cung đèo Khau Phạ

Ám ảnh cung sạt đèo Khau Phạ

Đèo Khau Phạ (tỉnh Lào Cai) trên tuyến quốc lộ 32 vốn được mệnh danh là một trong "tứ đại đỉnh đèo" của khu vực miền núi Tây Bắc. Trong 2 năm liên tiếp 2024 và 2025, tuyến giao thông huyết mạch này đã trở thành nỗi ám ảnh bởi những trận sạt lở nghiêm trọng, làm giao thông tê liệt, cuộc sống của người dân địa phương bị đảo lộn, hàng hóa ách tắc, du lịch trầm lắng, nhiều bản làng lâm vào cảnh bị chia cắt.

Ông Trần Văn Trịnh, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Xây dựng đường bộ I Yên Bái, tỉnh Lào Cai chia sẻ: Đèo Khau Phạ là một trong những cung đường đèo có địa hình hiểm trở nhất trên tuyến quốc lộ 32. Những năm gần đây, do ảnh hưởng của mưa lớn kéo dài và diễn biến thời tiết cực đoan, nhiều vị trí trên tuyến đã liên tục xảy ra sạt lở ta luy, đá rơi, đất trượt. Kéo theo đó, hệ thống thoát nước bị hư hỏng nặng nề, nhiều hạng mục giao thông mất an toàn.

Những sự cố này không chỉ phá vỡ kết cấu công trình nền đường mà còn trực tiếp đe dọa, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông rất cao, đặc biệt là khi bước vào cao điểm của mùa mưa bão. Đây cũng là mùa du lịch sôi động ở khu vực Mù Cang Chải nên lượng phương tiện lưu thông tăng cao. Các lực lượng tại chỗ đã thường xuyên tổ chức khắc phục tạm thời bằng cách hót dọn bùn đất, san gạt mặt đường để đảm bảo giao thông thông suốt.

Để xử lý bền vững các điểm xung yếu, đòi hỏi phải có một dự án đầu tư sửa chữa quy mô lớn với các giải pháp kỹ thuật đồng bộ, kiên cố và lâu dài. Chính vì vậy, việc triển khai dự án sửa chữa ngay trong năm 2026 này là hết sức cấp thiết. Dự án này không chỉ đóng vai trò khắc phục những hư hỏng do thiên tai để lại, mà còn tập trung tăng cường khả năng chống chịu của kết cấu công trình, giảm thiểu tối đa nguy cơ tái sạt lở trong các mùa mưa bão tiếp theo.

Theo ông Trịnh, dự án hoàn thành sẽ là điều kiện tiên quyết để nâng cao hiệu quả khai thác tuyến quốc lộ 32, góp phần quan trọng vào việc thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội và du lịch của huyện Mù Cang Chải nói riêng, cũng như toàn bộ khu vực phía tây tỉnh Lào Cai nói chung.

Hiện tại, Công ty cổ phần Xây dựng đường bộ I Yên Bái đang tập trung thi công xử lý 6 điểm sạt lở taluy âm đặc biệt nghiêm trọng do ảnh hưởng của các cơn bão năm 2025 gây ra. Với tổng mức kinh phí đầu tư khoảng 15 tỷ đồng, toàn bộ lực lượng đang chạy đua với thời gian, quyết tâm đưa công trình về đích trước ngày 30/9.

Ứng trực 24/24

Ông Trần Văn Trịnh phân tích, thi công trên đèo Khau Phạ là một trong những công trình có điều kiện thi công khó khăn bậc nhất mà đơn vị từng đảm nhận.

Trước hết, khó khăn lớn nhất chính là rào cản về mặt địa hình. Dãy núi vách đứng hiểm trở khiến mặt bằng thi công bị thu hẹp. Nhiều vị trí sửa chữa nằm chênh vênh sát taluy dương dựng đứng và taluy âm là vực sâu. Điều này khiến cho việc huy động, bố trí các thiết bị cơ giới hạng nặng hay tổ chức tập kết vật liệu gặp khó khăn.

Song song với đó, thời tiết trên đèo Khau Phạ nổi tiếng là "sáng nắng, chiều sương, tối mưa dông", diễn biến thất thường. Những cơn mưa lớn có thể trút xuống bất cứ lúc nào, lập tức biến đất đá thành bùn lầy, gây sạt trượt.

"Thời tiết cực đoan ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công và luôn chực chờ đe dọa sự an toàn của người lao động. Vì vậy, đơn vị phải liên tục cử người theo dõi chặt chẽ mọi biến động của thời tiết để có phương án điều chỉnh kế hoạch thi công sao cho hợp lý và an toàn nhất", ông Trịnh cho biết.

Thêm vào đó, quốc lộ 32 là tuyến giao thương trọng điểm, lưu lượng phương tiện đổ về rất lớn, đặc biệt là vào các dịp cao điểm mùa du lịch ngắm lúa chín hay mùa nước đổ. Do đó, bài toán đặt ra là vừa phải đẩy nhanh tiến độ làm đường, vừa phải phân luồng đảm bảo xe cộ lưu thông thông suốt, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng ùn tắc kéo dài. Để làm được điều này, đòi hỏi công tác tổ chức hiện trường phải cực kỳ khoa học, linh hoạt và có sự phối hợp nhịp nhàng, chặt chẽ với các lực lượng chức năng.

Phó Giám đốc Công ty cổ phần Xây dựng đường bộ I Yên Bái cũng cho biết thêm, về mặt nhân sự, công ty đã thành lập các tổ đội ứng trực 24/24 giờ trong suốt mùa mưa bão. Cán bộ kỹ thuật, đội trưởng thi công và lực lượng công nhân được cắt cử bám sát hiện trường, liên tục kiểm tra các điểm xung yếu để kịp thời xử lý ngay khi có sự cố phát sinh.

Về vật tư, đơn vị đã tổ chức tập kết trước khối lượng lớn vật liệu thiết yếu như đá hộc, đá dăm, cát, rọ thép, bao tải, cùng hệ thống cọc tiêu, biển báo. Hàng loạt máy móc cơ giới hạng nặng bao gồm máy xúc, máy ủi, ô tô tải, máy lu, máy phát điện đều trong trạng thái nổ máy sẵn sàng phục vụ công tác khắc phục sạt lở, đảm bảo mục tiêu thông tuyến trong thời gian ngắn nhất.

"Trong quá trình làm việc, chúng tôi luôn cập nhật dự báo thời tiết từng giờ. Bất cứ khi nào nhận thấy nguy cơ mất an toàn, đơn vị sẽ chủ động phát lệnh dừng thi công, lập tức gia cố các công trình tạm, khơi thông hệ thống thoát nước và tăng cường biển cảnh báo để bảo vệ tối đa tính mạng cho người lao động cũng như người tham gia giao thông", ông Trịnh chia sẻ.

Đặc biệt, để ứng phó với tình huống xấu nhất là sạt lở gây đứt gãy, ách tắc giao thông hoàn toàn trên tuyến quốc lộ 32 (đoạn Nghĩa Lộ - Vách Kim), công ty đã chủ động phối hợp với Sở Xây dựng các tỉnh lân cận nhằm xây dựng chi tiết các phương án phân luồng từ xa.

"Với sự chuẩn bị đồng bộ và chủ động, công ty phấn đấu vừa đảm bảo tiến độ, chất lượng các công trình, vừa bảo vệ an toàn tuyệt đối cho lực lượng thi công và hạn chế thấp nhất những thiệt hại do thời tiết cực đoan gây ra", ông Trần Văn Trịnh, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Xây dựng đường bộ I Yên Bái, cho biết.