Đảm bảo đạt diện tích theo kế hoạch
Ngày 23/1, Trung tâm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (BVTV) miền Trung (thuộc Cục Trồng trọt và BVTV) đã làm việc với Chi cục Trồng trọt và BVTV Gia Lai về tình hình sản xuất vụ đông xuân 2025 - 2026, tình hình sinh vật gây hại và dự báo sâu bệnh trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 cùng các giải pháp phòng trừ để bảo vệ cây trồng.
Theo ông Kiều Văn Cang, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và BVTV Gia Lai, tính đến thời điểm này, tổng diện tích gieo trồng một số cây trồng chính vụ đông xuân 2025 - 2026 của tỉnh ước khoảng 101.396ha, đạt 66,4% so kế hoạch. Trong đó, phía đông Gia Lai thực hiện được khoảng 57.334ha, đạt 78,4% so kế hoạch, phía tây Gia Lai đạt 55,5% so kế hoạch.
Theo đó, tỉnh Gia Lai đã gieo sạ được 67.857ha lúa, đạt 40,4% so kế hoạch năm, giảm 915ha so cùng kỳ, trong đó khu vực phía đông Gia Lai gieo sạ được 45.360ha, đạt 97,5% so kế hoạch vụ đông xuân, diện tích chưa gieo sạ chủ yếu tập trung ở chân ruộng thấp trũng, ven đầm và các xã miền núi như Vĩnh Sơn, Phù Mỹ Bắc, Phù Mỹ Đông, Ngô Mây. Khu vực tây Gia Lai đã gieo sạ 22.497ha, đạt 81,6% so kế hoạch vụ đông xuân, hiện nông dân trong tỉnh đang tiếp tục gieo sạ.
Ông Lương Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Trồng trọt và BVTV miền Trung làm việc với Chi cục Trồng trọt và BVTV Gia Lai. Ảnh: V.Đ.T.
Bên cạnh đó, tỉnh Gia Lai cũng đã xuống giống được 2.556ha ngô (bắp), đạt 5,3% kế hoạch năm, giảm 1.017ha so với cùng kỳ; 6.013ha sắn (mì), đạt 7,4% so kế hoạch năm, giảm 2.770ha so với cùng kỳ; 1.915ha khoa lang, đạt 26,6% kế hoạch năm, giảm 160ha so với cùng kỳ; 2.720ha đậu các loại, đạt 11,6% kế hoạch năm, giảm 1.618ha so với cùng kỳ; 8.940ha rau các loại, đạt 42,3% kế hoạch năm, giảm 4.088ha so với cùng kỳ; 4.693ha lạc (đậu phộng), đạt 31,3% kế hoạch năm, tăng 346ha so với cùng kỳ; 3.271ha cây thuốc lá, đạt 72,7% kế hoạch năm, giảm 562ha so với cùng kỳ và 3.431ha mía, đạt 7% so kế hoạch năm, giảm 2.292ha so với cùng kỳ.
“Tiến độ gieo trồng cây trồng hằng năm ở Gia Lai trong vụ đông xuân 225 - 2026 chậm hơn vụ đông xuân năm trước do ảnh hưởng mưa kéo dài trong tháng 12/2025. Hiện thời tiết nắng ấm, nông dân đang khẩn trương làm đất tiếp tục gieo trồng để đạt diện tích theo kế hoạch”, ông Kiều Văn Cang cho hay.
Dự báo sâu bệnh trước, trong và sau Tết
Cũng theo ông Cang, hiện bọ trĩ đang gây hại cục bộ trên lúa giai đoạn từ 1 - 3 lá đến đẻ nhánh, tỷ lệ hại từ 7,5 - 15%, cục bộ có diện tích bị gây hại 20%; diện tích nhiễm nhẹ là 161,5ha, rải rác ở các xã, phường: Hoài Nhơn, Hoài Nhơn Bắc, Ân Tường, Vạn Đức, Hoài Ân, Kim Sơn, Tơ Tung, Đăk Đoa, Cửu An, An Bình, Mang Yang… Ốc bưu vàng gây hại cục bộ 61,5ha lúa mầm 3 lá với mật độ 2 - 3 con/m2, cục bộ có diện tích 5 con/m2, tập trung ở các chân ruộng trũng thấp, ngập nước tại các xã: Tây Sơn, Bình Phú, Bình An, Bình Hiệp, Vĩnh Thịnh, Vĩnh Quang.
Cán bộ Trung tâm Trồng trọt và BVTV miền Trung và Chi cục Trồng trọt và BVTV Gia Lai kiểm tra đồng ruộng tại đông Gia Lai. Ảnh: V.Đ.T.
Chuột gây hại cục bộ 30ha lúa giai đoạn mầm - đẻ nhánh, tỷ lệ hại từ 5 - 10%, cục bộ có diện tích bị hại 15%, tập trung chủ yếu tại các xã: Kim Sơn, Hoài Ân, Vạn Đức, Tây Sơn, Bình Phú, Vĩnh Thịnh, Vĩnh Quang. Cây rau cũng đang bị sâu xanh, sâu tơ, bệnh thối nhũn, thán thư… gây hại cục bộ trên địa bàn các xã, phường: An Bình, An Khê, An Phú, Hội Phú. Mọt đục cành, bệnh gỉ sắt, bệnh nấm hồng gây hại cục bộ trên cây cà phê giai đoạn sau thu hoạch ở phía tây Gia Lai. Tuyến trùng, bệnh vàng lá chết chậm, bệnh đốm đen lá, bệnh thán thư đang gây hại cây tiêu giai đoạn quả non - chắc hạt ở các xã: Mang Yang, Kon Giang, Lơ Pang.
Cây sầu riêng đang bị bệnh cháy lá chết ngọn, bệnh thối rễ, thán thư lá gây hại cục bộ trên địa bàn các xã Chư Prông, Ia Tôr, Đức Cơ, Ia Kreel. Chanh dây cũng đang bị bệnh virus, đốm nâu gây hại trên quả, chủ yếu ở các xã Chư Prông, Ia Tôr, Ia Boòng, Bàu Cạn.
Trước tình hình trên, ông Lương Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Trồng trọt và BVTV miền Trung cho rằng ngành chức năng Gia Lai cần tập trung bảo vệ cây trồng vụ đông xuân 2025 - 2026, trong đó khu vực phía đông Gia Lai chủ yếu là cây lúa, phía tây Gia Lai là cây sầu riêng và cà phê, điều. Sau khi nắm bắt thực tế tại các địa phương trong khu vực, Trung tâm Trồng trọt và BVTV miền Trung sẽ ban hành dự báo sâu bệnh trước, trong và sau Tết.
Theo đó, phía đông Gia Lai dự báo rầy và đạo ôn cổ bông trên trà lúa sớm, trỗ - chắc xanh trong tháng 2/2016, vùng phía tây Gia Lai dự báo cho cây điều, sầu riêng và cà phê đang ra bông. Cây điều dự báo tập trung về bệnh thán thư; cây sầu riêng trong điều kiện mưa trái mùa, thời tiết âm u trong khi nông dân đang kích thích cây ra hoa cần chú ý bệnh Phytophthora; cây cà phê cũng đang ra hoa, đặc biệt là cà phê sau thu hoạch cần phải chăm sóc để hạn chế bị khô cành.
Nông dân Gia Lai đang khẩn trương làm đất tiếp tục gieo trồng vụ đông xuân đạt diện tích theo kế hoạch. Ảnh: V.Đ.T.
“Ngoài ra, Gia Lai còn có cây cao su cần lưu ý bệnh phấn trắng gây rụng lá, còn cây sắn cần lưu ý bệnh khảm lá, nhện đỏ. Trong những ngày cuối tháng 1/2026, Trung tâm sẽ ban hành dự báo sâu bệnh trên tất cả các loại cây trồng. Chi cục Trồng trọt và BVV Gia Lai cần thông báo cho các địa phương để có giải pháp phòng chống sâu bệnh trước, trong và sau Tết để bảo vệ cây trồng, quyết tâm giành thắng lợi vụ đông xuân 2025 - 2026”, ông Lương Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Trồng trọt và BVTV miền Trung chia sẻ.
Theo ông Kiều Văn Cang, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và BVTV Gia Lai, Chi cục đã tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường trình UBND tỉnh ban hành kế hoạch triển khai sản xuất vụ đông xuân 2025 - 2026, trong đó giao chỉ tiêu cụ thể từng loại cây trồng và công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng cho từng xã, phường để đảm bảo tăng trưởng 2 con số.
“Trong công tác phòng trừ sâu bệnh cho cây trồng trong năm 2026, Chi cục cũng đã có văn bản gửi các xã, phường tập trung phòng trừ sâu bệnh trong vụ đông xuân, khu vực phía đông tỉnh cần lưu ý đối tượng gì, khu vực phía tây cần lưu ý đối tượng gì trên loại cây trồng nào, kèm hướng dẫn biện pháp phòng trừ cho từng đối tượng”, ông Kiều Văn Cang cho hay.
