EVN nói gì về khoản lãi gần 52.000 tỷ và 152.000 tỷ đồng gửi ngân hàng?

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ghi nhận sự cải thiện mạnh về kết quả kinh doanh trong năm 2025, khi lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt gần 51.900 tỷ đồng.

Đây là mức lợi nhuận cao nhất của Tập đoàn trong nhiều năm trở lại đây, giúp EVN xóa sạch khoản lỗ lũy kế kéo dài sau giai đoạn khó khăn 2022-2024. 

Theo báo cáo tài chính hợp nhất đã được kiểm toán bởi Deloitte, năm 2025, EVN ghi nhận doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ đạt 645.658 tỷ đồng, tăng gần 11,2% so năm 2024. Giá vốn hàng bán và dịch vụ trong năm ở mức 549.307 tỷ đồng.

Đáng chú ý, lợi nhuận sau thuế năm 2025 của EVN đạt gần 51.882 tỷ đồng, tăng mạnh 529,8% so với con số gần 8.238 tỷ đồng của năm 2024. Trong đó, lợi nhuận sau thuế của công ty mẹ đạt gần 50.512 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế của cổ đông không kiểm soát đạt 1.370 tỷ đồng.

Khoản lợi nhuận lớn trong năm đã giúp EVN xử lý đáng kể các tồn đọng tài chính. Tính đến cuối năm 2025, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối đạt gần 5.534 tỷ đồng, trong khi cuối năm 2024 vẫn còn lỗ lũy kế hơn 38.688 tỷ đồng. 

Đặc biệt, EVN có khoản mục gần 152.000 tỷ đồng gửi ngân hàng ngắn hạn.

Việc giá điện điều chỉnh tăng mạnh trong khi EVN báo lãi lớn và có cùng khoản tiền mặt cao gửi ngân hàng khiến dư luận phản ứng mạnh mẽ với tình hình tài chính của doanh nghiệp. Nhiều ý kiến cho rằng, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và sản xuất của người dân, doanh nghiệp đều gia tăng, việc tăng và giảm giá điện cần được thực hiện linh hoạt, có tăng thì cũng cần có giảm sau khi nguồn nguyên liệu đầu vào giảm giá và doanh nghiệp có lãi lớn. 

Đặc biệt, việc EVN duy trì lượng tiền gửi ngân hàng lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng trong khi giá điện liên tục được điều chỉnh tăng đã làm dấy lên những câu hỏi về cân đối dòng tiền, nhu cầu đầu tư và chiến lược tài chính của tập đoàn. Không ít người đặt vấn đề liệu nguồn lực tích lũy này đã được khai thác tối ưu cho các dự án nguồn điện, lưới điện và nâng cao năng lực cung ứng hay chưa, hay đang nằm chủ yếu dưới dạng tiền gửi sinh lãi.

Những băn khoăn trên càng trở nên đáng chú ý khi EVN là doanh nghiệp giữ vai trò chủ đạo trong ngành điện, lĩnh vực có ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất, sức cạnh tranh của nền kinh tế và đời sống của hàng chục triệu hộ dân. Vì vậy, bên cạnh câu chuyện tăng giá điện, yêu cầu về minh bạch tài chính, công khai hiệu quả sử dụng vốn và lộ trình đầu tư đang trở thành vấn đề được xã hội đặc biệt quan tâm.

Trước vấn đề này, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), báo cáo hợp nhất tập đoàn ghi nhận chỉ tiêu Lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 51.881 tỷ đồng, trong đó phần thuộc công ty mẹ là 50.511 tỷ đồng. Tuy vậy, nếu chỉ xét công ty mẹ EVN, lợi nhuận sau thuế công ty mẹ năm 2025 đạt 39.762 tỷ đồng, hết năm 2025 số lỗ lũy kế của Công ty mẹ EVN còn - 5.611 tỷ đồng.

EVN thừa nhận, lợi nhuận sau thuế hợp nhất năm 2025 đạt 51.881 tỷ đồng, tập đoàn đã xóa lỗ lũy kế thành công trong năm.

Về vấn đề khoản tiền có kỳ hạn tại báo cáo tài chính hợp nhất, EVN cho biết tổng số tiền gửi ngân hàng hợp nhất cuối năm 2025 (bao gồm tiền, tương đương tiền, các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn là 152.000 tỷ đồng) là số liệu tổng hợp từ tất cả báo cáo tài chính của các đơn vị thành viên của EVN, trong đó bao gồm cả các đơn vị phát điện, truyền tải điện, phân phối điện và dịch vụ phụ trợ.

Nếu so với số dư nợ ngắn hạn tại cùng thời điểm là hơn 227.000 tỷ đồng thì mức tiền gửi 152.000 tỷ đồng vẫn chưa thể đáp ứng được việc trả nợ ngay cho các nhà cung cấp nhiên liệu (than, dầu, khí) và trả tiền mua điện từ các nhà máy điện ngoài EVN (tổng cộng hơn 118.000 tỷ đồng), ngoài ra còn phải trả nợ vay đến hạn (hơn 47.000 tỷ đồng).

"Điều này cho thấy nhu cầu vốn cho đầu tư và sản xuất kinh doanh của EVN và các đơn vị thành viên là rất lớn. Do đó việc số dư tiền gửi cần được xem xét tổng thể cùng với số nợ phải trả của EVN và các đơn vị thành viên", EVN nói. 

Theo EVN, việc duy trì số dư tiền gửi là cần thiết để EVN và các đơn vị có nguồn lực phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, đảm bảo hoàn thành các nhiệm vụ được giao. 

Các đơn vị phát điện cần có số dư tiền lớn để mở Thư tín dụng (L/C) thanh toán cho các đơn vị cung cấp nhiên liệu trong nước hoặc nhập khẩu. Đối với công ty mẹ EVN cần phải đảm bảo thanh toán hàng tháng cho các nhà đầu tư bên ngoài bán điện cho EVN. Đặc biệt trong giai đoạn vừa qua khi giá nhiên liệu đầu vào diễn biến khó lường và nhiều thời điểm tăng cao đột biến. Chẳng hạn, như thời điểm hiện nay, giá các nhiên liệu đầu vào cho phát điện là than, dầu khí đang tăng rất mạnh. Để đảm bảo không ảnh hưởng đến an ninh cung ứng điện thì EVN và các đơn vị phát điện phải có sự cân đối dòng tiền và dự phòng thích hợp.

Số dư nợ vay của EVN và các đơn vị là rất lớn, riêng số dư nợ vay ngắn hạn đã lên tới 47.000 tỷ, đòi hỏi EVN phải đảm bảo khả năng sẵn sàng trả nợ vay, đảm bảo tín nhiệm tín dụng.

Để đảm bảo cung ứng điện trong dài hạn, hiện nay nhu cầu đầu tư xây dựng của EVN và các đơn vị là rất lớn, trong đó có nhiều dự án nguồn và lưới điện cấp bách, trọng điểm, yêu cầu vốn đầu tư đặc biệt lớn. Do đó EVN và các đơn vị phải đảm bảo cung cấp đủ vốn theo kế hoạch, có dự phòng vốn trong trường hợp chậm giải ngân từ nguồn vốn tín dụng để đảm bảo tiến độ dự án đã được giao.