Theo một tài liệu nội bộ do Ireland chuẩn bị cho nhiệm kỳ Chủ tịch luân phiên sắp tới, Liên minh châu Âu (EU) dự kiến sẽ áp dụng chiến lược mới tại Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31), dự kiến diễn ra tại Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 11 năm nay.
Tài liệu nhấn mạnh rằng nhiệm vụ đàm phán của EU cần “ngắn gọn hơn, sắc bén hơn và mang tính chiến lược hơn” so với những năm trước. Thay vì đưa ra quá nhiều mục tiêu và thông điệp, EU sẽ tập trung vào một số ưu tiên trọng tâm và kiên định theo đuổi chúng trong suốt quá trình đàm phán.
“Chúng ta cần nói ít nhưng rõ ràng hơn, đồng thời kiên quyết bảo vệ những ưu tiên đó”, tài liệu nêu rõ.
EU đang chuẩn bị cho chiến lược đàm phán mới trước thềm COP31. Ảnh: Hurriyet Daily News.
Động thái điều chỉnh chiến lược diễn ra sau khi COP30 tại Brazil kết thúc mà không đạt được nhiều kết quả về các ưu tiên của EU, đặc biệt là thúc đẩy cắt giảm phát thải khí nhà kính và đẩy nhanh lộ trình giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Theo đánh giá của EU, dù khối vẫn duy trì lập trường ủng hộ hành động khí hậu mạnh mẽ và bảo vệ tiến trình đa phương, song tham vọng đơn thuần là chưa đủ để tạo ra kết quả trong bối cảnh đàm phán quốc tế ngày càng phức tạp.
Tại COP30, các cuộc thảo luận chủ yếu xoay quanh việc xây dựng lộ trình loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch và tăng cường nguồn tài chính khí hậu cho các nước đang phát triển. Tuy nhiên, trong văn kiện đàm phán dài 15 trang mà các quốc gia thành viên EU thống nhất trước hội nghị, khối này lại không đưa ra lập trường cụ thể đối với hai vấn đề trọng tâm nói trên.
Một số nhà ngoại giao nhận định việc EU không đạt được các mục tiêu mong muốn một phần xuất phát từ công tác chuẩn bị chưa đầy đủ cũng như thiếu sự phối hợp chiến lược với các đối tác quốc tế trước khi hội nghị diễn ra.
Để khắc phục hạn chế này, Ireland đề xuất các quốc gia thành viên EU chủ động tiếp xúc và kết nối với các nước khác từ nhiều tháng trước COP31, bao gồm cả những đối tác có cùng quan điểm và những bên có lập trường khác biệt.
Theo tài liệu, EU sẽ phân công trách nhiệm đàm phán cụ thể cho các bộ trưởng của từng quốc gia thành viên nhằm bảo đảm nguồn lực chính trị được triển khai hiệu quả trong cả giai đoạn chuẩn bị và thời gian diễn ra hội nghị.
“Vai trò lãnh đạo chính trị có ý nghĩa rất quan trọng. Các bộ trưởng không nên chỉ xuất hiện tại COP để phản ứng với những diễn biến đang xảy ra”, tài liệu nhấn mạnh.
COP31 sẽ diễn ra trong bối cảnh các cuộc xung đột địa chính trị và biến động năng lượng toàn cầu tiếp tục gây sức ép lên nỗ lực chống biến đổi khí hậu. Cuộc xung đột giữa Israel và Iran đang làm gián đoạn nguồn cung năng lượng ở một số khu vực, buộc nhiều quốc gia phải điều chỉnh chính sách năng lượng. Trong khi một số nước đẩy nhanh phát triển năng lượng tái tạo để giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu, một số quốc gia khác lại gia tăng sử dụng than đá nhằm bảo đảm an ninh năng lượng trước mắt.
Người phát ngôn Bộ Khí hậu Ireland cho biết nước này đang theo đuổi cách tiếp cận tinh gọn hơn trong quá trình chuẩn bị cho COP31, tập trung nguồn lực vào những lĩnh vực mà EU có thể tạo ra ảnh hưởng lớn nhất.
Theo phía Ireland, ngoại giao khí hậu không chỉ diễn ra trong hai tuần của hội nghị COP mà là một quá trình kéo dài quanh năm, bao gồm xây dựng quan hệ đối tác, tăng cường đối thoại và thúc đẩy thực hiện các cam kết khí hậu.
Giới quan sát nhận định việc EU điều chỉnh chiến lược phản ánh xu hướng thực dụng hơn trong ngoại giao khí hậu quốc tế, khi các cuộc đàm phán ngày càng chịu tác động từ những thách thức về kinh tế, an ninh năng lượng và địa chính trị toàn cầu.
