Thông tin này được ông Nguyễn Thành Yên, Phó Trưởng phòng Chính sách - Pháp chế, Cục Môi trường cho biết tại Diễn đàn "Phổ biến quy định EPR và cơ chế hỗ trợ hoạt động xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật, phân bón tại các địa phương" được Báo Nông nghiệp và Môi trường, Cục Môi trường, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk phối hợp tổ chức ngày 14/4.
Đại diện Cục Môi trường trình bày hướng dẫn triển khai cơ chế hỗ trợ xử lý chất thải rắn năm 2026. Ảnh: Phạm Hoài.
Theo quy định, trình tự và mốc thời gian thực hiện được xây dựng khá chặt chẽ. Thực thi Thông tư 07/2025/TT-BTNMT, UBND cấp tỉnh phải gửi văn bản đề nghị hỗ trợ tài chính. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phê duyệt, đồng thời công khai phương án phân bổ kinh phí.
Việc đề xuất hỗ trợ được thực hiện theo hướng minh bạch. Các tỉnh lưu ý cần cung cấp đầy đủ thông tin về nhu cầu xử lý, bao gồm diện tích đất trồng trọt, quy mô dân số và các dữ liệu liên quan. Trên cơ sở đó, cơ quan quản lý sẽ áp dụng công thức để xác định mức hỗ trợ. Những địa phương có diện tích canh tác lớn, phát sinh nhiều bao bì thuốc BVTV sẽ được áp dụng hệ số hỗ trợ cao hơn.
Về chuyên môn, quy định quản lý chất thải cũng có nhiều thay đổi so với trước đây. “Theo quy chuẩn mới, các cơ sở sản xuất, cung ứng phải thực hiện phân loại theo quy định cập nhật, dán nhãn xác nhận sản phẩm không vượt ngưỡng chất thải nguy hại”, ông Yên chỉ rõ.
Về trình tự thực hiện đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam để hỗ trợ xử lý chất thải, đại diện Cục Môi trường cho hay, trước ngày 1/4 hàng năm, các tổ chức, cá nhân có trách nhiệm kê khai số tiền đóng góp tài chính hỗ trợ xử lý chất thải đối với các sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật đã sản xuất hoặc nhập khẩu và đưa ra thị trường trong năm liền trước. Việc kê khai được thực hiện trên Hệ thống thông tin EPR quốc gia tại địa chỉ epr.mae.gov.vn.
Làm rõ thêm về cơ chế đóng góp và hướng dẫn thực hiện Nghị định 110/2026/NĐ-CP mới nhất, ông Đỗ Xuân Thuấn, đại diện Văn phòng EPR Việt Nam, cho biết cơ chế EPR không phải là thuế, phí mà là khoản đóng góp tài chính của doanh nghiệp hỗ trợ xử lý chất thải rắn.
Ông Đỗ Xuân Thuấn, đại diện Văn phòng EPR Việt Nam. Ảnh: Phạm Hoài.
Theo Nghị định 05/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 08/2022/NĐ-CP, trách nhiệm thực hiện EPR đã có điều chỉnh quan trọng. Nếu trước đây doanh nghiệp kê khai và thực hiện trách nhiệm trong cùng một năm, thì nay được chuyển sang cơ chế mới: trách nhiệm của một năm sẽ được thực hiện chậm nhất đến ngày 31/3 của năm kế tiếp, áp dụng cho kỳ nghĩa vụ của năm liền trước. Quy định này cũng được kế thừa và tiếp tục áp dụng trong Nghị định 110/2026/NĐ-CP.
Trong năm 2026, việc kê khai đang đi vào ổn định và doanh nghiệp chưa gặp khó khăn thực hiện trên cơ sở số liệu thực tế năm 2025 và đang dần hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ EPR.
Theo ông Thuấn, hệ thống kê khai hiện đã được rà soát, đảm bảo doanh nghiệp có thể thực hiện trước thời hạn 31/3 hàng năm. Trong quá trình kê khai, nếu phát sinh vướng mắc liên quan đến xác định đối tượng hoặc vấn đề kỹ thuật, Cục Môi trường giao Văn phòng EPR hỗ trợ; các vấn đề pháp lý do Cục Môi trường sẽ hướng dẫn, nhằm đảm bảo doanh nghiệp hoàn thành kê khai đúng hạn và đúng quy định.
Đối với đề xuất hỗ trợ xử lý chất thải, các địa phương cần lập theo đúng mẫu quy định. Bên cạnh nội dung phân bổ cho xử lý chất thải rắn sinh hoạt, việc thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật cần báo cáo hai thông số quan trọng gồm diện tích đất trồng cây và diện tích thuộc vùng có điều kiện kinh tế khó khăn.
Nghị định cũng quy định rõ UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm quản lý, sử dụng nguồn kinh phí hỗ trợ đúng mục đích, bảo đảm công khai, minh bạch. Ông Thuấn cho biết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ hướng dẫn các tỉnh biểu mẫu báo cáo tiến độ sử dụng khoản kinh phí đã nhận và đã sử dụng.
Để EPR sớm đi vào cuộc sống, Bà Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở NN-MT Đắk Lắk khuyến nghị tại Diễn đàn: "Các địa phương cần những hướng dẫn cụ thể, minh bạch và dễ tiếp cận, nhất là về cơ chế tài chính, kinh phí và lộ trình thực hiện. Việc triển khai cần bảo đảm đồng bộ từ cấp tỉnh xuống cấp xã, đồng thời mang lại hiệu quả thực chất ở cơ sở".
