El Niño gia tăng sức ép lên nguồn nước Quảng Ngãi

Dưới tác động của hiện tượng El Niño, nguồn nước tại Quảng Ngãi đang chịu áp lực lớn khi nắng nóng xuất hiện sớm, lượng mưa suy giảm và dòng chảy trên các sông, suối thấp hơn trung bình nhiều năm. Ngành khí tượng thủy văn cảnh báo nguy cơ thiếu nước kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt và hoạt động công nghiệp nếu không chủ động các giải pháp ứng phó từ sớm.

Theo ông Nhâm Xuân Sỹ, Phó Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Quảng Ngãi, từ đầu năm đến nay, khu vực phía Đông tỉnh này chịu tác động rõ nét của El Niño. Nắng nóng xuất hiện sớm hơn so với trung bình nhiều năm, thời gian kéo dài, trong khi lượng mưa giảm mạnh đã khiến dung tích nhiều hồ chứa sụt giảm đáng kể.

Cùng với đó, dòng chảy trên các sông, suối khu vực phía Đông tỉnh ở mức thấp hơn trung bình nhiều năm, ảnh hưởng đến khả năng tích trữ nước và cấp nước tưới cho một số vùng đồng bằng phía Nam trong vụ hè thu.

Đáng lo ngại hơn, các dự báo mới nhất cho thấy El Niño chưa có dấu hiệu suy yếu. Trong giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 10/2026, hiện tượng ENSO được dự báo tiếp tục duy trì trạng thái El Niño và có xu hướng mạnh dần, với xác suất từ mạnh đến rất mạnh khoảng 90%. Đến thời kỳ từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, xác suất này tăng lên khoảng 95%.

Đặc biệt, trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2026, El Niño được dự báo có khả năng đạt cường độ rất mạnh với xác suất lên tới 81%, làm gia tăng nguy cơ mùa mưa năm 2026 thiếu hụt lượng mưa.

Theo ông Sỹ, khi El Niño hoạt động mạnh, lượng mưa thường thấp hơn trung bình nhiều năm, trong khi nền nhiệt cao hơn. Điều này sẽ làm giảm dòng chảy về các hồ chứa thủy lợi, thủy điện cũng như hệ thống sông suối trên địa bàn, kéo theo nguy cơ thiếu nước cho sản xuất và sinh hoạt trong thời gian tới.

Nguồn nước suy giảm không chỉ tác động đến vụ đông xuân 2026-2027 mà còn ảnh hưởng đến vụ hè thu năm 2027. Vì vậy, các địa phương cần chủ động rà soát những diện tích không bảo đảm nguồn nước tưới để có phương án chuyển đổi sang các loại cây trồng chịu hạn tốt hơn, đồng thời tổ chức tưới luân phiên, sử dụng nước tiết kiệm và nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ tài nguyên nước.

“Ngay từ bây giờ cần đặc biệt lưu ý việc tích trữ nguồn nước tại các hồ chứa để phục vụ sản xuất vụ đông xuân 2026 - 2027, đồng thời chuẩn bị các phương án chống hạn từ xa, từ sớm. Việc tích trữ không chỉ phục vụ sản xuất mà còn phải bảo đảm nguồn nước sinh hoạt cho người dân”, ông Nhâm Xuân Sỹ nhấn mạnh.

Bên cạnh lĩnh vực nông nghiệp, Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Quảng Ngãi cũng khuyến cáo các khu công nghiệp, đặc biệt là Khu kinh tế Dung Quất, cần chủ động xây dựng kế hoạch sử dụng nước phù hợp nhằm bảo đảm hoạt động sản xuất trong điều kiện nguồn nước có thể tiếp tục suy giảm.

Theo dự báo, nếu El Niño kéo dài với cường độ mạnh, mực nước ngầm tại nhiều khu vực sẽ tiếp tục hạ thấp. Các vùng ven biển và Đặc khu Lý Sơn có nguy cơ gia tăng xâm nhập mặn, trong khi nhiều giếng khoan có thể bị sụt giảm mực nước, ảnh hưởng đến nguồn cấp nước sinh hoạt, tưới tiêu và chăn nuôi.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, việc chủ động quản lý, khai thác và sử dụng tiết kiệm tài nguyên nước được xem là giải pháp then chốt để giảm thiểu rủi ro do hạn hán, bảo đảm an ninh nguồn nước phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của Quảng Ngãi trong thời gian tới.