Dư nợ tín dụng xanh Việt Nam đạt gần 828 nghìn tỷ đồng

Thông tin được đưa ra tại Toạ đàm “Giải pháp tín dụng thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và ESG – Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn triển khai tại Việt Nam” do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phối hợp với Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ) và Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức chiều 9/6, tại Hà Nội.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Ngọc Cảnh, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành và bà Michaela Bảu, Giám đốc quốc gia GIZ tại Việt Nam đồng chủ trì tọa đàm.

82 tổ chức tín dụng cấp vốn xanh

Theo Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Ngọc Cảnh, thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra mục tiêu rõ ràng cho các tổ chức tín dụng trong việc triển khai tín dụng xanh, ngân hàng xanh cũng như quản lý rủi ro môi trường và xã hội. Những nội dung này được lồng ghép trong các chiến lược, đề án phát triển ngành Ngân hàng, bảo đảm phù hợp với các mục tiêu quốc gia về tăng trưởng xanh và các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Cùng với đó, NHNN đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn hoạt động tín dụng xanh; triển khai các cơ chế, chính sách tín dụng ưu đãi đối với nông nghiệp hữu cơ, sản xuất nông nghiệp theo mô hình kinh tế tuần hoàn; đồng thời tham gia triển khai các chương trình lớn như Đề án phát triển 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Đây là cơ sở để các tổ chức tín dụng (TCTD) ưu tiên phân bổ nguồn vốn cho lĩnh vực xanh, mô hình kinh tế tuần hoàn, đồng thời từng bước lồng ghép các yếu tố ESG vào chiến lược phát triển, hoạt động kinh doanh của tổ chức mình. Đến nay, đã có 82 TCTD phát sinh dư nợ tín dụng xanh, dư nợ đạt 828 nghìn tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2017-2025 đạt trên 20%/năm.

Dư nợ được đánh giá rủi ro môi trường và xã hội đạt trên 5,1 triệu tỷ đồng, tăng gần 25 lần so với cuối năm 2017, chiếm tỷ trọng 27,7% tổng dư nợ nền kinh tế. Các khoản vay đã trải qua quy trình thẩm định, đánh giá và giám sát các tác động tiêu cực có thể xảy ra đối với môi trường và cộng đồng xã hội theo các tiêu chuẩn bền vững.

“Những kết quả này cho thấy tín dụng xanh đang dần trở thành một cấu phần quan trọng trong hoạt động cấp tín dụng của hệ thống ngân hàng, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh hóa nền kinh tế”, Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh nhấn mạnh.

Hiện nay, Ngân hàng Nhà nước đang trình Chính phủ dự thảo Nghị định hỗ trợ lãi suất 2% từ ngân sách nhà nước đối với doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh vay vốn tại ngân hàng thực hiện dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn ESG. Để nguồn vốn được phân bổ đúng mục đích, Ngân hàng Nhà nước cũng phối hợp với các tổ chức quốc tế ban hành tài liệu hướng dẫn xây dựng hệ thống quản lý rủi ro môi trường xã hội trong hoạt động cấp tín dụng, nâng cao năng lực thực thi ESG cho các TCTD.

TS. Michaela Baur, Giám đốc quốc gia GIZ tại Việt Nam đánh giá, Việt Nam đang bước vào giai đoạn mang tính quyết định của quá trình chuyển đổi kinh tế. Mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045 và đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 đòi hỏi không chỉ đổi mới công nghệ mà còn cần một hệ thống tài chính đủ năng lực dẫn dắt dòng vốn vào các lĩnh vực phát triển bền vững.

Trong khuôn khổ Chương trình Cải cách kinh tế vĩ mô/Tăng trưởng xanh, GIZ phối hợp cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các cơ quan liên quan, trong đó có NHNN để hoàn thiện phân loại cho dự án xanh, tuần hoàn và khung thực thi ESG đi kèm cơ chế khuyến khích. Các boạt động hợp tác xây dựng chính sách và năng lực song hành với hợp tác tài chính và doanh nghiệp hai nước cũng giúp huy động tốt hơn nguồn lực cho các dự án xanh tại Việt Nam.

Căn cứ xác định dự án xanh nhận hỗ trợ lãi suất

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang trong quá trình hoàn thiện hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn ESG. Theo đại diện Cục Môi trường, đây sẽ là căn cứ thực hiện chính sách hỗ trợ lãi suất ngân sách nhà nước 2%/năm cùng các chương trình tín dụng xanh trong lĩnh vực công - tư.

Khung tiêu chuẩn ESG là công cụ bổ trợ để đánh giá năng lực quản lý và kiểm soát rủi ro của dự án. Khung gồm hai nhóm chính là nhóm tuân thủ pháp luật bắt buộc tổng hợp từ các luật hiện hành và nhóm tự nguyện tham chiếu chuẩn quốc tế như GRI, IFRS S1/S2 hay ASEAN Taxonomy. Việc tuân thủ linh hoạt theo theo quy mô: Hộ kinh doanh hoặc cá nhân phải đạt tối thiểu 3 tiêu chí, doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ tối thiểu 6 tiêu chí, doanh nghiệp vừa tối thiểu 12 tiêu chí, và doanh nghiệp lớn tối thiểu 18 tiêu chí.

Các chuyên gia tại tọa đàm đánh giá cao việc xác định dự án tuần hoàn và áp dụng ESG là bước tiến quan trọng. Vấn đề hiện nay, thị trường trái phiếu xanh và thị trường carbon của Việt Nam còn trong giai đoạn phát triển; năng lực triển khai tài chính xanh của nhiều tổ chức tín dụng và doanh nghiệp vẫn cần tiếp tục được nâng cao.

Theo ông Marcus Pratsch, Giám đốc Điều hành, Trưởng bộ phận Toàn cầu về Trái phiếu và Tài chính bền vững của DZ BANK (Đức), một trình tài chính bền vững thành công cần phản ánh chiến lược phát triển bền vững của chính quốc gia và liên kết với các kế hoạch phát triển các cấp, đảm bảo tính minh bạch bằng các chỉ số định lượng lẫn định tính.

Quá trình thực thi cần được thực hiện một cách khách quan, hướng tới tương lai và giải quyết trực tiếp những vướng mắc của cộng đồng doanh nghiệp bằng các giải pháp phù hợp. Điều này có ý nghĩa sống còn đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vốn là xương sống của nền kinh tế. Bên cạnh đó, khung chương trình cần có tính linh hoạt cao ngay từ đầu để dễ dàng cập nhật, mở rộng khi các yêu cầu kỹ thuật, công nghệ số hay quy định thị trường thay đổi.