Kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu một cách đồng bộ
Cơ sở dữ liệu đất đai được xác định là một trong những nền tảng quan trọng của chuyển đổi số quốc gia. Không chỉ phục vụ quản lý nhà nước, việc số hóa dữ liệu không chỉ nhằm giúp người dân tra cứu thông tin nhanh hơn mà còn hướng tới xây dựng một hạ tầng dữ liệu thống nhất, có khả năng kết nối giữa dữ liệu đất đai, quy hoạch, xây dựng, tài chính, thuế và các lĩnh vực liên quan.
Bất động sản sẽ là một trong những lĩnh vực hưởng lợi trực tiếp khi nền tảng dữ liệu quốc gia được hoàn thiện. Ảnh: Thục Vy.
Tuy nhiên, theo nhận định của các chuyên gia bất động sản, thách thức hiện nay là giá trị của số hóa không nằm ở việc chuyển đổi hồ sơ giấy sang dữ liệu điện tử, mà ở khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu một cách đồng bộ giữa các cơ quan quản lý và các chủ thể trên thị trường.
Đó là, nhiều cơ sở dữ liệu đã được số hóa nhưng vẫn vận hành rời rạc, thiếu tính liên thông và cập nhật đồng bộ. Đây là điểm nghẽn lớn nhất trong quá trình chuyển đổi số của thị trường bất động sản. Một hệ thống dữ liệu hiệu quả cần là một hệ thống "sống", được cập nhật liên tục và có khả năng chia sẻ giữa các bên, thay vì tồn tại dưới dạng những cơ sở dữ liệu riêng biệt.
Ông Sử Ngọc Khương - Giám đốc Cấp cao Bộ phận Đầu tư, Savills Việt Nam phân tích, bất động sản vốn là thị trường có mức độ bất cân xứng thông tin cao, khi người bán thường nắm nhiều thông tin hơn người mua. Một hệ thống dữ liệu minh bạch sẽ góp phần thu hẹp khoảng cách này, giúp người mua giảm chi phí phát sinh từ những rủi ro khó dự báo.
Đối với các tổ chức tín dụng, dữ liệu đầy đủ về quy hoạch, pháp lý và lịch sử tài sản sẽ hỗ trợ định giá chính xác hơn, từ đó giảm rủi ro trong hoạt động cho vay. Còn ở góc độ đầu tư, khả năng tiếp cận thông tin minh bạch giúp giảm chi phí thẩm định, nâng cao hiệu quả ra quyết định và tăng sức hấp dẫn của thị trường đối với dòng vốn trong và ngoài nước.
Đây cũng là yếu tố mà các nhà đầu tư quốc tế đặc biệt quan tâm khi đánh giá một thị trường. Về dài hạn, hạ tầng dữ liệu số không chỉ mang lại lợi ích cho bất động sản mà còn nâng cao năng lực dự báo và điều hành của toàn bộ nền kinh tế.
Nhà nước kiến tạo hạ tầng dữ liệu, doanh nghiệp thay đổi tư duy quản trị dữ liệu
Để dữ liệu bất động sản thực sự trở thành một hệ thống đồng bộ, liên thông và có thể khai thác hiệu quả, ông Khương cho rằng Nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo hạ tầng dữ liệu thống nhất, đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý, phân quyền truy cập và bảo vệ quyền sở hữu dữ liệu.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần thay đổi tư duy quản trị dữ liệu. Thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn xem dữ liệu là tài sản riêng và chưa sẵn sàng chia sẻ, dẫn đến tình trạng hình thành các "ốc đảo thông tin". Khi có cơ chế chia sẻ phù hợp, doanh nghiệp không chỉ tiếp cận được nguồn dữ liệu phong phú hơn mà còn có thể tận dụng các công nghệ như AI để nâng cao chất lượng phân tích và ra quyết định.
Đặc biệt, niềm tin của người dân là điều kiện tiên quyết. Một hệ thống dữ liệu chỉ phát huy hiệu quả khi người dân tin tưởng rằng thông tin cá nhân được bảo mật và có cơ chế kiểm soát minh bạch. Đồng thời, dữ liệu cũng cần được cập nhật theo thời gian thực để phản ánh đúng diễn biến của thị trường, thay vì chỉ là các kho lưu trữ tĩnh.
Ở góc nhìn dài hạn, ông Khương nhận định nếu trong vòng 5-10 năm tới Việt Nam xây dựng được một hạ tầng dữ liệu số đồng bộ, đây sẽ là lợi thế quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút các nguồn vốn đầu tư.
"Đối với thị trường bất động sản, khả năng tiếp cận dữ liệu minh bạch không chỉ giúp nhà đầu tư dự báo tốt hơn về quy hoạch, pháp lý, xu hướng phát triển và rủi ro của từng khu vực, mà còn góp phần giảm chi phí đánh giá rủi ro, giảm chi phí vốn và tối ưu chi phí phát triển dự án. Qua đó, bất động sản sẽ là một trong những lĩnh vực hưởng lợi trực tiếp khi nền tảng dữ liệu quốc gia được hoàn thiện", ông Khương nhấn mạnh.
