Sau 16 năm cầm quyền của Thủ tướng Viktor Orbán, Hungary từ một nền dân chủ phương Tây đang phát triển đã chuyển thành mô hình “phi tự do”, được nhiều lực lượng cánh hữu trên thế giới ca ngợi. Tuy nhiên, trong nước, ngày càng nhiều cử tri tỏ ra mệt mỏi với hệ thống mà ông xây dựng.
Hungary đang bước vào cuộc bầu cử quốc hội mang tính bước ngoặt, trong đó ông Orbán - nhà lãnh đạo tại vị lâu nhất Liên minh châu Âu (EU) - đối mặt phép thử lớn nhất trong nhiều năm.
Thủ tướng Viktor Orbán. Ảnh: EC.
Trong chiến dịch tranh cử, Thủ tướng Orbán tập trung vào các mối đe dọa từ bên ngoài, đặc biệt là Ukraine và EU. Thông điệp chống chiến tranh được lặp lại dày đặc trong các bài phát biểu, quảng cáo và áp phích, nhằm củng cố hình ảnh người giữ Hungary đứng ngoài xung đột.
Đối thủ chính của ông là Péter Magyar, cựu thành viên cấp cao của đảng Fidesz. Sau khi rời nội bộ đảng cầm quyền năm 2024, ông nhanh chóng nổi lên với chiến dịch chống tham nhũng và chỉ trích tình trạng kinh tế trì trệ.
Chiến dịch của ông Magyar tập trung vào các vấn đề đời sống như kinh tế và y tế, thay vì chính sách đối ngoại. Ông cũng hạn chế đề cập đến Ukraine để tránh bị gán là chính trị gia thân phương Tây - hình ảnh mà ông Orbán thường chỉ trích.
Ông Péter Magyar, đối thủ chính của ông Orbán trong cuộc bầu cử quốc hội năm nay. Ảnh: EPA-EFE.
Cách tiếp cận này giúp ông Magyar thu hút sự ủng hộ, đặc biệt trong nhóm cử tri trẻ và đô thị. Các cuộc thăm dò cho thấy đảng Tisza của ông dẫn trước Fidesz với cách biệt hai chữ số trong hơn một năm qua. Dù vậy, giới phân tích cho rằng hệ thống bầu cử bị phân chia khu vực bất lợi khiến kết quả cuối cùng vẫn khó đoán.
Ở tuổi 45, ông Magyar được xem là đối thủ đáng gờm nhất mà ông Orbán phải đối mặt kể từ khi trở lại nắm quyền năm 2010. Sự nổi lên nhanh chóng của ông, cùng tâm lý mệt mỏi của cử tri, đang tạo nên thách thức lớn nhất đối với quyền lực kéo dài hơn một thập kỷ của Thủ tướng Hungary.
Cuộc bầu cử cũng thu hút sự quan tâm đặc biệt từ Mỹ. Chính quyền Tổng thống Donald Trump được cho là muốn mô hình lãnh đạo kiểu Orbán lan rộng tại châu Âu. Phó Tổng thống JD Vance thậm chí đã tới Budapest (Hungary) vận động ủng hộ ông Orbán, trong khi ông Trump tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ kinh tế cho Hungary nếu cần.
Trong khi đó với EU, ông Orbán được coi nhân tố gây tranh cãi khi nhiều lần cản trở các chính sách hỗ trợ Ukraine. Giới phân tích cho rằng nếu ông Magyar thắng cử, quan hệ giữa Hungary và EU có thể trở nên thuận lợi hơn, dù ông chưa thể hiện rõ lập trường về Ukraine trong chiến dịch.
Cuộc bỏ phiếu lần này được xem là phép thử không chỉ với cá nhân ông Orbán, mà còn với xu hướng chính trị dân túy cánh hữu tại châu Âu.
