Đổi mới sáng tạo và thực hành ESG trong kỷ nguyên số

Ngày 15/1, Bộ Khoa học và Công nghệ, Viện Đổi mới, Sáng tạo Quốc gia, Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường, Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - Xã hội với sự đồng hành của Dragon Capital và ESGI, tổ chức Hội thảo “Đổi mới sáng tạo và Thực hành ESG: Chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số”. Sự kiện quy tụ 300 đại biểu, đại diện các bộ, ban, ngành, các chuyên gia quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp nhằm thảo luận về chiến lược "chuyển đổi kép" (Xanh và Số), chìa khóa để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo GS.TS Bùi Minh Trung, Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển Kinh tế - Xã hội, thế giới đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi sâu sắc, nơi phát triển bền vững, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với mọi nền kinh tế, mọi quốc gia và từng doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, Bộ Tiêu chí về Môi trường, Xã hội và Quản trị (ESG) đã và đang trở thành một chuẩn mực phát triển mới, phản ánh năng lực cạnh tranh dài hạn, khả năng chống chịu rủi ro và trách nhiệm của doanh nghiệp đối với xã hội và các thế hệ tương lai.

Việc thực hành ESG giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn rẻ thông qua tín dụng xanh và trái phiếu xanh, với dư nợ tín dụng xanh tại Việt Nam đạt hơn 744.000 tỷ VND, tăng 9,4% so với cuối năm 2024, khoảng 28,1 tỷ USD, tương đương 6,44% GDP. Về vận hành, mô hình kinh tế tuần hoàn giúp tối ưu chi phí thông qua giảm thiểu nguyên liệu đầu vào, tái chế chất thải thành tài nguyên và nâng cao hiệu quả năng lượng.

TS Phạm Hồng Quất, Viện trưởng Viện Đổi mới, Sáng tạo Quốc gia nhấn mạnh vai trò của đổi mới sáng tạo trong việc cung cấp các công cụ và giải pháp kỹ thuật giúp doanh nghiệp thực thi ESG hiệu quả, minh bạch và tiết kiệm chi phí.

"Không chỉ khơi thông dòng vốn, ESG còn là tấm 'hộ chiếu' xuất khẩu quyền năng, giúp hàng hóa vượt qua các rào cản kỹ thuật phi thuế quan khắt khe để thâm nhập sâu vào các thị trường quốc tế khó tính.

Bên cạnh đó, ESG thúc đẩy tối ưu hóa vận hành thông qua mô hình kinh tế tuần hoàn, từ đó giảm thiểu đáng kể chi phí nguyên liệu và năng lượng. Doanh nghiệp còn có cơ hội tạo ra nguồn thu mới bằng cách tham gia vào thị trường tín chỉ carbon. Đồng thời, thu hút nhân tài chất lượng cao, tạo môi trường thuận lợi thúc đẩy đổi mới sáng tạo và cải tiến công nghệ", TS Quất cho biết.

Về các cơ hội hợp tác quốc tế, Chủ tịch ESGI Jaime Amoedo Lucas khẳng định sự quan tâm của dòng vốn ngoại đối với các doanh nghiệp Việt Nam có chiến lược chuyển đổi xanh, số và tạo cơ sở dữ liệu xanh số. Theo đó, các lĩnh vực trọng tâm bao gồm: xây dựng cơ sở dữ liệu xanh - số gắn liền với phát triển kinh tế xã hội, đầu tư vào tòa nhà và đô thị thông minh, cũng như tạo ra bản sao số (digital twin) của thế giới thực để thực hiện hiệu quả quá trình chuyển đổi kép.

Trong khuôn khổ Hội nghị, Ban tổ chức đã phát động Giải thưởng ESG 2026 “Vinh danh doanh nghiệp ESG Việt Nam 2026”. Đây là sân chơi nhằm tìm kiếm, tôn vinh và lan tỏa những mô hình kinh doanh bền vững, những sáng kiến đổi mới sáng tạo xuất sắc, góp phần hiện thực hóa cam kết Net Zero của Việt Nam vào năm 2050.

Sự kiện mở ra những góc nhìn mới, cung cấp các giải pháp thực tiễn từ chính sách, tài chính đến công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam vững vàng "vượt sóng" trong hành trình chuyển đổi xanh.