Một trong những nguyên nhân dẫn đến khó khăn trong việc đo đạc, lập bản đồ địa chính trên diện tích đất lâm nghiệp – nông nghiệp hiện nay của tỉnh Điện Biên là do đại đa số người dân chưa hiểu rõ về quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật về đất đai, lâm nghiệp. Người dân có tâm lí sợ khi giao đất để sử dụng vào mục đích lâm nghiệp để phát triển rừng thì không được tiếp tục canh tác, sản xuất nương rẫy. Do vậy, nhiều hộ dân ở nhiều huyện của tỉnh Điện Biên không đồng tình, ủng hộ việc đo đạc quy chủ đất lâm nghiệp.

Trao đổi với chúng tôi vấn đề này, ông Trần Văn Long, Trưởng phòng TN&MT huyện Nậm Pồ, cho biết: Người dân lo sợ sau khi đo đạc quy chủ, diện tích đất vượt quá hạn mức thì sẽ bị quy hoạch vào 3 loại rừng hoặc sẽ được lấy ra để cho các đơn vị thuê trồng mắc ca. Cứ vượt quá 5 ha thì diện tích đất ấy sẽ được cho doanh nghiệp thuê lại để phát triển dự án trồng mắc ca. Chính vì vậy mà nhiều người có tâm lí sợ mất đất hoặc được quy hoạch vào 3 loại rừng sẽ không có đất canh tác.

Ông Tráng A Chu, xã Vàng Đán, huyện Nậm Pồ, chia sẻ: Rất khó khăn nếu đất nương luân canh của người dân sau khi đo đạc địa chính xong lại bị đưa vào quy hoạch 3 loại rừng. Còn đối với việc doanh nghiệp ở ngoài vào thuê đất của chúng tôi 15 triệu 1 năm/ha thì giá đó quá rẻ. Gia đình tôi hiện nay phát triển mô hình trồng sả, trồng húng quế làm tinh dầu cũng đang phải đi thuê của dân 20 – 25 triệu đồng 1 năm/ha. Chính vì vậy mà bản thân tôi cũng như nhiều gia đình khác rất không muốn đó đạc thực địa là như thế.

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo giao đất, giao rừng và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp tỉnh Điện Biên. Hiện nay, việc đo đạc ngoài thực địa ở một số huyện, thị xã, thành phố kết quả rất thấp. Cụ thể, đo đạc thực địa diện tích đất lâm nghiệp chưa có rừng mới chỉ có 3 huyện thị tỷ lệ còn thấp, gồm TP. Điện Biên Phủ (chỉ đạt 28,7% kế hoạch); huyện Điện Biên (mới đạt 28,3% kế hoạch) và huyện Mường Ảng (mới đạt 56,2% kế hoạch).

Đo đạc thực địa đối với diện tích đất lâm nghiệp có rừng: Huyện Điện Biên Đông (mới đạt 47,2% kế hoạch), huyện Điện Biên (đạt 79% kế hoạch)

Đối với việc cấp GCNQSDĐ lâm nghiệp có rừng, tại huyện Điện Biên và TP. Điện Biên Phủ chưa thực hiện. Huyện Tuần Giáo (đạt 6,5% kế hoạch). Các huyện Điện Biên Đông Mường Ảng mới chỉ đạt 29% kế hoạch giao. Cấp GCNQSDĐ lâm nghiệp chưa có rừng đến nay mới chỉ có 3 huyện Mường Nhé, Mường Ảng, Mường Chà thực hiện. Trong đó huyện Mường Ảng chỉ đạt được 2,7% kế hoạch giao.

Nhìn vào kết quả trên cho thấy, việc đo đạc thực địa và cấp GCNQSDĐ lâm nghiệp có rừng và chưa có rừng ở tại các huyện, thị xã, thành phố kể trên đang phản ánh một điều rất rõ ràng: sự bắt tay vào cuộc của các huyện còn rất chậm. Có những nội dung như cấp GCNQSDĐ lâm nghiệp trên diện tích đất có rừng có 2 đơn vị là TP. Điện Biên Phủ và huyện Điện Biên chưa thực hiện được % nào, cho thấy địa phương còn chưa thực sự sát sao và có biện pháp xử lí triệt để. Trong khi, việc đo đạc thực địa, quy chủ đất lâm nghiệp là yếu tố không thể xem nhẹ để địa phương có quỹ đất kêu gọi, thu hút đầu tư thuộc lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp. Trong đó, có cả việc người dân góp đất trồng cao su nhưng vì chưa được cấp GCNQSDĐ lâm nghiệp nên Công ty CP Cao su Điện Biên không đủ căn cứ pháp lí chưa cổ tức, lợi nhuận cho dân.

Trong phiên họp mới đây của BCĐ giao đất, giao rừng và cấp GCNQSDĐ lâm nghiệp giai đoạn 2019 – 2013, ông Lò Văn Tiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên, Trưởng BCĐ nhận định: Một trong những nguyên nhân dẫn đến chậm tiến độ về việc giao đất, giao rừng và cấp GCNQSDĐ lâm nghiệp do UBND cấp huyện, cấp xã, BCĐ cấp huyện chưa sát sao vào cuộc mạnh mẽ. Chưa quyết liệt trong công tác chỉ đạo, điều hành. Phương pháp tổ chức thực hiện chưa phù hợp với tình hình thực tiễn. Công tác tuyên truyền, vận động chưa đồng bộ, sâu sát, không rõ nên người dân không ủng hộ việc đo đạc, quy chủ đất đai. BCĐ cấp huyện, chưa sâu sát phối hợp, hỗ trợ đơn vị tư vấn và UBND cấp xã để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện, một số nơi còn phó mặc cho đơn vị tư vấn thực hiện. Sự phối hợp giữa UBND huyện, BCĐ huyện so với Tổ giúp việc BCĐ tỉnh chưa chặt chẽ, chưa hiệu quả.