ĐBSCL có thể trở thành nơi sản xuất gỗ nguyên liệu quy mô lớn

Tiềm năng lớn để phát triển rừng trồng gỗ nguyên liệu

Trái với suy nghĩ của nhiều người, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) không chỉ là "vựa lúa", "vựa trái cây"... của cả nước, mà còn có tiềm năng lớn để phát triển rừng trồng gỗ nguyên liệu cho ngành chế biến gỗ, với năng suất cao và khả năng mở rộng diện tích.

Chia sẻ tại Tọa đàm "Phát triển rừng trồng sản xuất gỗ ở ĐBSCL", do Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam (VAFS) và Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh (HAWA) tổ chức chiều ngày 10/6, TS Trần Lâm Đồng, Phó giám đốc VAFS, cho biết, phát triển cây keo ở ĐBSCL là một ý tưởng hay vì cây keo trồng khảo nghiệm ở đây cho năng suất 40 - 50m3/ha/năm, cao nhất cả nước và gấp 2 - 3 lần những nơi khác. ĐBSCL lại rất gần Đông Nam Bộ - nơi chiếm tới 80% sản xuất đồ gỗ của cả nước.

Các kết quả nghiên cứu trong thời gian qua cho thấy, một số loài cây rừng trồng, đặc biệt là keo lai và keo lá tràm có khả năng sinh trưởng tốt trên đất lên líp cao, bờ bao và một số dạng lập địa phù hợp ở vùng bán đảo Cà Mau và tứ giác Long Xuyên, thuộc ĐBSCL.

Diện tích rừng trồng keo ở ĐBSCL đã hình thành và có xu hướng phát triển, trong đó Cà Mau là địa bàn có nhiều mô hình và kết quả nghiên cứu thực tiễn quan trọng. Một số giống keo lai như AH1, AH7, BV32, TB12 và một số dòng keo lá tràm như Clt7, Clt26, Clt98, AA1 đã thể hiện triển vọng về sinh trưởng, năng suất và khả năng thích nghi trên đất phèn khi được áp dụng kỹ thuật trồng phù hợp.

Về khả năng mở rộng diện tích, theo TS Vũ Đình Hưởng, Viện Khoa học Lâm nghiệp Nam Bộ (FSIS), ĐBSCL có dư địa lớn cho rừng trồng trên đất phèn khi có diện tích đất phèn lên tới 1,6 triệu ha. Nhưng đến nay, mới chỉ có gần 80 nghìn ha rừng trồng trên đất phèn, gồm khoảng 60 nghìn ha tràm (chủ yếu là tràm nước) và xấp xỉ 18 nghìn ha keo.

Một nghiên cứu mà FSIS thực hiện trước đây trên diện tích 100 ha rừng trồng tại Kinh Đứng, Cà Mau, cho thấy, cây keo lai trồng khảo nghiệm trên đất lên líp cho năng suất lên tới 44 m3/ha/năm sau 4,5 năm.

TS Vũ Đình Hưởng khẳng định, cây keo rất thích hợp để phát triển trên đất phèn ở ĐBSCL và có thể đạt năng suất cao khi lập địa, giống và quản lý nước được xử lý phù hợp.

Về chế biến, gỗ keo từ ĐBSCL được nhiều doanh nghiệp đánh giá cao. Ông Trần Lam Sơn, nhà sáng lập Thiên Minh Furniture, chia sẻ, công ty của ông đã sử dụng gỗ keo từ năm 2007 để sản xuất đồ gỗ và đạt được thành công trên thị trường B2B (giao dịch thương mại giữa các doanh nghiệp) cũng như thị trường xuất khẩu.

Từng sử dụng gỗ keo từ nhiều nguồn khác nhau, ông Trần Lam Sơn đánh giá, ĐBSCL là nơi mà gỗ keo đạt sự đồng đều cao nhất về chất lượng trên thế giới.

Doanh nghiệp sẵn sàng

Điều đáng chú ý là nhiều doanh nghiệp ngành gỗ đang quan tâm tới việc phát triển rừng trồng sản xuất gỗ ở ĐBSCL, nhất là trong bối cảnh nhiều nhà máy chế biến gỗ ở Nam Bộ đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt gỗ nguyên liệu có chất lượng tốt, trong đó có những nhà máy ở ĐBSCL.

Tại Tọa đàm "Phát triển rừng trồng sản xuất gỗ ở ĐBSCL", đại diện của Công ty Cổ phần gỗ MDF VRG Kiên Giang, cho biết, công ty đang gặp nhiều khó khăn về gỗ nguyên liệu, nhất là keo lai và bạch đàn - 2 loại gỗ quan trọng làm nguyên liệu phối trộn sản xuất nhiều loại ván MDF. Trong khi đó, diện tích rừng trồng sản xuất ở ĐBSCL hiện nay phần lớn là trồng cây tràm nước, vốn không thích hợp để làm ván MDF.

Theo ông Trần Lam Sơn, gỗ keo là một loại gỗ nguyên liệu quan trọng trong chế biến của ngành gỗ Việt Nam. Tuy nhiên, trong những năm qua, nhiều nhà máy chế biến gỗ Việt Nam đang phải nhập khẩu gỗ keo từ Malaysia, Indonesia về chế biến đồ nội thất. Nguyên nhân là do nguồn gỗ keo của Việt Nam (chủ yếu từ miền Bắc, miền Trung) tuy dồi dào về sản lượng nhưng phần lớn đang được người trồng rừng "bán lúa non" cho các nhà máy sản xuất bột giấy, dăm gỗ... 

Ông Trần Lam Sơn nhận định, nếu phát triển cây keo ở ĐBSCL, nhất là ở Cà Mau, sẽ là sự bổ trợ rất tốt cho cây keo ở miền Trung (cây keo miền Trung không thể thu hoạch trong mùa mưa, còn cây keo ở Cà Mau không thể thu hoạch trong mùa khô), qua đó, đáp ứng tốt hơn về nhu cầu gỗ keo của các nhà máy chế biến gỗ từ miền Trung trở vào, nhất là nhu cầu về nguồn gỗ keo có chất lượng tốt.

Ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch HAWA, cho biết, trước đây, đã có một số doanh nghiệp trong nhóm những thành viên nòng cốt của HAWA, tự nghiên cứu, tìm hiểu và kết nối với một số nhà khoa học về lâm nghiệm ở ĐBSCL để tìm kiếm cơ hội phát triển rừng trồng sản xuất gỗ tại khu vực này.

Ông Mẫn chia sẻ, HAWA đã sẵn sàng tham gia phát triển rừng trồng sản xuất gỗ ở ĐBSCL, mà trước hết là cùng Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam xây dựng một vườn ươm cây giống tại Cà Mau. Sau khi xây dựng vườn ươm, 2 bên sẽ cùng triển khai thực hiện những bước tiếp theo để phát triển vùng gỗ nguyên liệu tại khu vực này.

Ngoài việc sẵn sàng tham gia phát triển rừng trồng sản xuất gỗ ở ĐBSCL, nhiều doanh nghiệp ngành gỗ đang đẩy mạnh liên kết với nhau để sử dụng nguồn gỗ nguyên liệu một cách hiệu quả nhất.

Ông Trần Lâm Sơn cho biết, Thiên Minh Furniture đã bắt tay với một số doanh nghiệp để cùng chia sẻ nguồn gỗ nguyên liệu. Chẳng hạn, với gỗ keo ở Cà Mau, những cây lớn nhất sẽ đưa về các nhà máy chế biến đồ nội thất. Cây gỗ ở những kích thước nhỏ hơn thì tuy theo từng kích cỡ mà đưa về nhà máy làm đồ gỗ ngoài trời, làm ván MDF hay sản xuất viên nén...

Ông Phùng Quốc Mẫn chia sẻ, với lực lượng hội viên đông đảo (trên 700 hội viên), HAWA sẽ đẩy mạnh liên kết giữa các công ty để xử lý được toàn bộ các bộ phận của cây gỗ rừng trồng, tạo giá trị đầy đủ nhất cho mỗi cây gỗ. Qua đó, người trồng rừng sẽ có thu nhập tương đối tốt và các doanh nghiệp giảm được chi phí sản xuất, gia tăng hiệu quả kinh tế.