Đánh giá toàn diện đề xuất di dời ga Hà Nội

Đánh giá kĩ các tác động đối với hoạt động vận tải, chi phí xã hội

Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng và UBND TP.Hà Nội, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc liên quan đến đề xuất của doanh nghiệp Vingroup về việc di dời đoạn tuyến đường sắt từ ga Hà Nội đến ga Ngọc Hồi nhằm phục vụ Dự án mở rộng quốc lộ 1A.

Phó Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với UBND TP.Hà Nội và các bộ, ngành liên quan xem xét về vấn đề này theo thẩm quyền và quy định pháp luật. Trường hợp vượt thẩm quyền, Bộ Xây dựng báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định theo đúng quy trình, thủ tục.

Trong quá trình nghiên cứu, Phó Thủ tướng yêu cầu đánh giá kĩ các tác động đối với hoạt động vận tải, chi phí xã hội, ùn tắc giao thông, hoạt động sản xuất kinh doanh của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, cũng như đời sống, việc làm của người lao động khi dịch chuyển chức năng ga đầu mối từ ga Hà Nội hiện hữu về ga Ngọc Hồi trong bối cảnh hệ thống hạ tầng kết nối và ga Ngọc Hồi chưa được đầu tư đồng bộ.

Trên cơ sở đó, các cơ quan liên quan phải đề xuất giải pháp phù hợp nhằm bảo đảm không ảnh hưởng đến vận tải hàng hóa, hành khách; hạn chế nguy cơ ùn tắc giao thông; đồng thời duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh của ngành đường sắt và ổn định đời sống người lao động.

Cùng với đó, Phó Thủ tướng cũng yêu cầu đánh giá, so sánh các phương án đầu tư để lựa chọn phương án tối ưu, hiệu quả. Trong trường hợp triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP), việc lựa chọn nhà đầu tư phải tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch, tránh thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước.

Đối với định hướng di dời ga Hà Nội ra khỏi khu vực nội đô, Văn phòng Chính phủ cũng đã có văn bản gửi các bộ, ngành và UBND TP.Hà Nội về việc giao thành phố làm cơ quan chủ quản một số dự án đường sắt quốc gia trên địa bàn.

Theo đó, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với UBND TP.Hà Nội và các cơ quan liên quan làm rõ tính cấp bách của việc đầu tư các dự án và di dời tuyến đường sắt hiện hữu nhằm giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông.

Bộ Xây dựng đồng thời được giao nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế trong quy hoạch các ga đường sắt trung tâm tại các quốc gia như Pháp, Đức, Nhật Bản và Trung Quốc; từ đó rà soát, đánh giá toàn diện phương án di dời ga Hà Nội, bảo đảm kết nối đồng bộ giữa đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao và các phương thức vận tải khác, hướng tới tối ưu hiệu quả vận hành, giảm chi phí đi lại cho người dân và doanh nghiệp.

Cùng với đó, các cơ quan chức năng phải làm rõ định hướng quy hoạch ga trung tâm mới của đường sắt quốc gia, bảo đảm tính ổn định lâu dài. Trong đó cần đánh giá sự phù hợp của đề xuất di chuyển ga Hà Nội ra khỏi khu vực đô thị trong khi vẫn tiếp tục phát triển các khu đô thị quy mô lớn xung quanh ga trung tâm mới.

Ga Ngọc Hồi quy hoạch trở thành ga đầu mối

Theo quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia, ga Ngọc Hồi sẽ trở thành ga đầu mối thay cho ga Hà Nội hiện nay. Điều này đồng nghĩa với việc trong tương lai, các đoàn tàu khách Bắc - Nam khi đến Hà Nội sẽ kết thúc hành trình tại Ngọc Hồi, cách ga Hà Nội 13km.

Trước đó, Tập đoàn Vingroup có văn bản gửi Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng và Chủ tịch UBND TP Hà Nội đề xuất đẩy nhanh việc di dời tuyến đường sắt quốc gia đoạn từ ga Hà Nội đến Ngọc Hồi nhằm phục vụ dự án mở rộng Quốc lộ 1A.

Theo doanh nghiệp, liên danh nhà đầu tư do Vingroup đứng đầu đã được Hà Nội lựa chọn thực hiện dự án Trục không gian Quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang, tái thiết đô thị theo hình thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng BT.

Để bảo đảm tiến độ hoàn thành dự án vào năm 2027, nhà đầu tư cho rằng công tác giải phóng mặt bằng cần hoàn tất trong năm 2026. Trong đó, một nội dung quan trọng là di dời tuyến đường sắt hiện hữu từ ga Hà Nội đến Ngọc Hồi.

Vingroup kiến nghị các cơ quan chức năng sớm hoàn thành việc chuyển ga đầu mối đường sắt quốc gia từ ga Hà Nội xuống ga Ngọc Hồi hoặc vị trí phù hợp do Bộ Xây dựng và UBND TP Hà Nội xác định để bàn giao mặt bằng phục vụ thi công dự án.

Để giảm ảnh hưởng đến hành khách, Vingroup cho biết sẽ bố trí các tuyến xe buýt miễn phí đưa đón khách giữa ga Ngọc Hồi và trung tâm Hà Nội. Giải pháp này nhằm bảo đảm nhu cầu đi lại của người dân trong giai đoạn chuyển tiếp khi hoạt động đường sắt được chuyển từ ga Hà Nội về Ngọc Hồi.

Về lâu dài, Hà Nội dự kiến xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 1 Yên Viên - Ngọc Hồi vào năm 2028. Tuyến metro này đi xuyên tâm thành phố và qua ga Hà Nội.

Khi tuyến đường sắt đô thị được hoàn thành, hành khách đi tàu Bắc - Nam có thể xuống ga Ngọc Hồi rồi tiếp tục di chuyển bằng metro hoặc các phương tiện công cộng khác để vào trung tâm Hà Nội. Ngược lại, người dân từ nội đô cũng có thể tiếp cận ga đầu mối mới thuận tiện hơn.

Đây không chỉ là động lực quan trọng thúc đẩy sự bứt phá của khu vực phía Nam Hà Nội, hình thành nên các cực tăng trưởng mới, mà còn tạo thêm dư địa cho các ngành dịch vụ, thương mại, logistics phát triển, từ đó nâng cao toàn diện chất lượng không gian đô thị.