Đắk Lắk đưa nông sản lên bản đồ số

Chiều 7/8, UBND tỉnh Đắk Lắk tổ chức công bố, ra mắt “Bản đồ số nông sản, sản phẩm OCOP, du lịch thôn, buôn trên nền tảng số của tỉnh Đắk Lắk”. Nền tảng nhằm số hóa, chuẩn hóa và kết nối dữ liệu về nông sản, sản phẩm OCOP, vùng sản xuất và các điểm du lịch, phục vụ quảng bá, kết nối thị trường.

Đưa sản phẩm lên không gian số

Đắk Lắk có thế mạnh về nông nghiệp hàng hóa với nhiều sản phẩm chủ lực như cà phê, hồ tiêu, sầu riêng, ca cao, mắc ca cùng hàng trăm sản phẩm OCOP. Theo số liệu của tỉnh, toàn tỉnh hiện có 764 sản phẩm OCOP của 372 chủ thể được công nhận.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường ngày càng yêu cầu cao về thông tin, nguồn gốc và khả năng nhận diện sản phẩm, việc sản xuất ra hàng hóa chất lượng không còn là điều kiện duy nhất. Thông tin về sản phẩm, vùng sản xuất, chủ thể, quy trình và điểm bán cũng cần được số hóa, chuẩn hóa để người tiêu dùng và đối tác có thể tiếp cận thuận lợi hơn.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết, việc xây dựng và đưa bản đồ số vào vận hành không chỉ là ứng dụng công nghệ đơn thuần mà phải trở thành công cụ phục vụ quản lý, quảng bá sản phẩm, kết nối cung cầu, phát triển du lịch và nâng cao giá trị nông sản, sản phẩm OCOP.

Từ định hướng này, bản đồ số được xây dựng để tập hợp thông tin về vùng nguyên liệu, sản phẩm nông sản, sản phẩm OCOP, cơ sở sản xuất, doanh nghiệp, hợp tác xã và các chuỗi liên kết. Khi được chuẩn hóa, những thông tin vốn nằm phân tán ở từng địa phương, từng chủ thể sẽ có thêm một không gian để kết nối.

Với người sản xuất, đây là thêm một kênh giới thiệu sản phẩm. Với doanh nghiệp, nhà phân phối, đó là nguồn thông tin để tìm kiếm sản phẩm và vùng nguyên liệu. Còn với người tiêu dùng, dữ liệu số giúp việc nhận diện sản phẩm, chủ thể sản xuất và nơi sản xuất thuận lợi hơn.

Đối với các sản phẩm OCOP, việc đưa lên bản đồ số cũng mở thêm không gian quảng bá cho những sản phẩm được hình thành từ khu vực nông thôn. Đây là nhóm sản phẩm có lợi thế về nguyên liệu bản địa, câu chuyện sản phẩm và bản sắc địa phương nhưng không phải chủ thể nào cũng có điều kiện xây dựng hệ thống quảng bá riêng.

Không chỉ đưa nông sản lên nền tảng số, Đắk Lắk còn tích hợp thông tin về các điểm du lịch, làng nghề, thôn, buôn du lịch cộng đồng, lễ hội, ẩm thực và nghề truyền thống. Qua đó, tỉnh hướng đến kết nối sản phẩm với điểm đến, đưa những giá trị sản xuất và văn hóa bản địa cùng xuất hiện trên một không gian số.

"Để Bản đồ số phát huy hiệu quả thực chất, điều quan trọng không phải chỉ là đưa dữ liệu lên hệ thống mà phải duy trì, cập nhật thường xuyên và bảo đảm tính chính xác", ông Văn khẳng định.

Dữ liệu phải được cập nhật, kết nối

UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương cập nhật dữ liệu về vùng nguyên liệu, sản phẩm nông sản, sản phẩm OCOP, cơ sở sản xuất, doanh nghiệp, hợp tác xã và các chuỗi liên kết.

Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk cho biết, việc xây dựng bản đồ số được đặt trong yêu cầu thúc đẩy chuyển đổi số ngành nông nghiệp, đồng thời tạo cơ sở để chuẩn hóa thông tin về sản phẩm và chủ thể sản xuất. Dữ liệu khi được cập nhật thường xuyên sẽ hỗ trợ tốt hơn cho công tác quản lý, quảng bá và xúc tiến thương mại.

Ông Nguyễn Quốc Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết quy định mới về cấp và quản lý mã số vùng trồng đặt yêu cầu cao hơn đối với dữ liệu ở cơ sở. Mã số vùng trồng được gắn với mã định danh thửa đất, cấp theo từng loại cây trồng, không giới hạn diện tích và không phân biệt cây trồng thuần hay trồng xen.

Đáng chú ý, cấp xã được giao trực tiếp tham gia quá trình cấp mã số, đánh giá tiền kiểm và hậu kiểm. Theo ông Mạnh, đây là cấp chính quyền gần dân, sát cơ sở, nhưng cũng là nơi lần đầu thực hiện nhiệm vụ này nên cần được hướng dẫn, đào tạo và hỗ trợ về nghiệp vụ.

"Từ câu chuyện mã số vùng trồng, yêu cầu về dữ liệu càng trở nên rõ hơn. Cụ thể, thông tin phải chính xác ngay từ cơ sở, được cập nhật thường xuyên và có khả năng liên thông. Đây cũng chính là nền tảng để bản đồ số nông sản không trở thành một kho dữ liệu tĩnh", ông Mạnh nói thêm.

Theo chỉ đạo của UBND tỉnh Đắk Lắk, Sở Khoa học và Công nghệ cùng các đơn vị công nghệ tiếp tục hoàn thiện nền tảng, bảo đảm tính ổn định và nghiên cứu tích hợp bản đồ số với các hệ thống truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử, thanh toán số và các hệ thống dữ liệu dùng chung.

UBND các xã, phường có trách nhiệm rà soát, chuẩn hóa dữ liệu tại cơ sở; hướng dẫn hợp tác xã, doanh nghiệp, hộ sản xuất và chủ thể OCOP tham gia, thường xuyên cập nhật thông tin, hình ảnh và sản phẩm trên hệ thống.

UBND tỉnh Đắk Lắk cũng đề nghị các doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ thể OCOP chủ động thay đổi tư duy, coi chuyển đổi số là công cụ nâng cao năng lực cạnh tranh, khai thác bản đồ số để mở rộng thị trường, xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị sản phẩm.

Theo lãnh đạo UBND tỉnh Đắk Lắk, khi dữ liệu được chuẩn hóa và cập nhật liên tục, cơ quan quản lý có thêm công cụ điều hành; doanh nghiệp có thêm thông tin để tìm kiếm nguồn hàng; người tiêu dùng có thêm cơ sở nhận diện sản phẩm. Những sản phẩm nông nghiệp, OCOP và giá trị văn hóa vốn phân tán ở nhiều vùng đất cũng có thêm một không gian để được nhận diện rộng hơn. Đây là hướng đi được kỳ vọng góp phần chuyển Đắk Lắk từ quảng bá sản phẩm trên các kênh riêng lẻ sang khai thác dữ liệu số để nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường và tạo thêm động lực cho kinh tế nông thôn.