Cuộc đua tiền gửi ngân hàng: ACB trượt dốc, Big 3 tăng chậm

Bức tranh huy động vốn của ngành ngân hàng nửa đầu năm 2026 đang cho thấy sự phân hóa rõ nét. Nhóm ngân hàng quốc doanh vẫn thống trị tuyệt đối về quy mô tiền gửi nhưng tăng trưởng khá khiêm tốn. Một số ngân hàng tư nhân lại bứt tốc mạnh, trong khi có nhóm trượt dốc trong cuộc đua tiền gửi. 

Big 3 vẫn giữ "ngôi vương" nhưng tốc độ đã chậm lại

Tính đến hết quý II/2026, BIDV tiếp tục giữ “ngôi vương” là ngân hàng có lượng tiền gửi khách hàng lớn nhất hệ thống với 2,26 triệu tỷ đồng, tăng 2% so với đầu năm.

Đứng sau là VietinBank với 1,89 triệu tỷ đồng, tăng 5%; Vietcombank đạt 1,72 triệu tỷ đồng, tăng 3%.

Chỉ riêng ba ngân hàng này đã huy động gần 5,9 triệu tỷ đồng tiền gửi, tạo khoảng cách rất lớn với phần còn lại của thị trường.

Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là tốc độ tăng trưởng của nhóm ngân hàng quốc doanh đang có dấu hiệu chậm lại. Mức tăng 2-5%, thấp hơn đáng kể so với nhiều ngân hàng tư nhân.

Điều này phần nào phản ánh quy luật của kinh tế. Với quy mô tiền gửi lên tới hàng triệu tỷ đồng, chỉ cần tăng thêm vài phần trăm cũng tương đương hàng chục nghìn tỷ đồng vốn mới. Chẳng hạn, mức tăng 2% của BIDV đã tương ứng hơn 44.000 tỷ đồng tiền gửi, gần bằng tổng quy mô huy động của nhiều ngân hàng cỡ nhỏ.

Về vấn đề vốn huy động, trình bày tại hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp ngày 18/7, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Vietcombank cho biết, khó khăn trong việc bố trí đủ nguồn vốn để cung ứng tín dụng ra thị trường; thứ hai là liên quan đến bất cân đối về nguồn vốn. Lãnh đạo Vietcombank khẳng định đã tuân thủ tuyệt đối theo chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về mặt bằng lãi suất huy động vốn. Do vậy, nguồn vốn của ngân hàng này đang huy động bị thiếu so với nhu cầu để tăng trưởng tín dụng.

Ông Tùng khẳng định tích lũy trong nước sẽ không đủ. Vấn đề cốt lõi là bây giờ các ngân hàng sẽ không dư dả vốn để cung ứng cho tín dụng, đặc biệt là nhu cầu cho rất nhiều dự án lớn trong thời gian tới. Do vậy, giải pháp tất yếu là phải huy động nguồn vốn từ bên ngoài.

Một số ngân hàng bất ngờ trượt dốc

Trái ngược với xu hướng chung, SHB và ACB là hai ngân hàng ghi nhận tiền gửi khách hàng giảm trong nửa đầu năm. Trong đó, ACB giảm 1,46%, còn 576.603 tỷ đồng. SHB giảm 9%, xuống còn 624.269 tỷ đồng.

Việc tiền gửi đi xuống không đồng nghĩa ngân hàng gặp khó khăn về thanh khoản. Trong nhiều trường hợp, các nhà băng chủ động giảm huy động để tối ưu chi phí vốn khi tín dụng chưa tăng tương ứng hoặc nguồn vốn đang ở trạng thái dư thừa.

Tuy nhiên, trong bối cảnh phần lớn ngân hàng vẫn duy trì tăng trưởng dương, việc SHB và ACB đi ngược xu hướng cho thấy áp lực cạnh tranh trong huy động vốn đang ngày càng lớn.

Ngân hàng tư nhân bứt phá

Nếu Big 3 thể hiện sức mạnh về quy mô thì nhóm ngân hàng tư nhân lại gây ấn tượng ở tốc độ.

Đáng chú ý nhất là HDBank, khi tiền gửi khách hàng tăng tới 20%, đạt 674.059 tỷ đồng.

Ngay sau đó là VPBank với mức tăng 17%, đưa quy mô huy động lên 732.887 tỷ đồng.

Đây là mức tăng vượt trội so với mặt bằng toàn ngành. Trong khi nhiều ngân hàng chỉ tăng quanh mức 2-7%, hai ngân hàng này đang cho thấy khả năng mở rộng nguồn vốn rất nhanh.

Ở nhóm giữa, MBBank tăng 5%, đạt gần 964.000 tỷ đồng, tiếp tục tiến gần cột mốc một triệu tỷ đồng tiền gửi.

Techcombank đạt 662.448 tỷ đồng, tăng 7%, trong khi Sacombank đạt 647.939 tỷ đồng, tăng 5%.

Điều đáng chú ý là khoảng cách giữa các ngân hàng trong nhóm này đang ngày càng thu hẹp. Chỉ cần duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong vài năm, thứ hạng hoàn toàn có thể thay đổi.

Điều này phản ánh cuộc cạnh tranh huy động vốn đã bước sang một giai đoạn mới. Không còn đơn thuần là cuộc đua lãi suất. Các ngân hàng ngày càng đầu tư mạnh vào ngân hàng số, hệ sinh thái khách hàng, chương trình tích điểm, ưu đãi thanh toán và dịch vụ tài chính tích hợp nhằm giữ chân dòng tiền. Tiền gửi ngày nay không chỉ đến từ "lãi suất cao", mà còn đến từ trải nghiệm khách hàng.

Cuộc đua huy động bước sang giai đoạn mới

Tiền gửi khách hàng phản ánh niềm tin của người dân và doanh nghiệp vào từng ngân hàng, là "nguyên liệu đầu vào" quyết định khả năng mở rộng tín dụng và lợi nhuận.

Bức tranh quý 2/2026 cho thấy sự phân hóa ngày càng rõ rệt: nhóm ngân hàng quốc doanh vẫn áp đảo về quy mô nhưng tăng trưởng chậm hơn do nền vốn rất lớn. Một số ngân hàng tư nhân đang tăng tốc mạnh để thu hẹp khoảng cách, trong khi ACB và SHB lại chịu áp lực huy động khi tiền gửi đi lùi.

Cuộc đua tiền gửi vì thế được xem là cuộc đua về tốc độ tăng trưởng, chi phí vốn và khả năng thu hút dòng tiền trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Đây mới là yếu tố quyết định dư địa tăng trưởng tín dụng và lợi nhuận của mỗi ngân hàng trong giai đoạn tới.