Trắng kinh phí phòng cháy chữa cháy rừng
Công ty Lâm nghiệp Ea Wy được giao quản lý 10.878 ha trên địa bàn hành chính 2 xã Ea Drăng và Ea Wy (tỉnh Đắk Lắk), trong đó 7.622 ha rừng tự nhiên và rừng trồng, Công ty rất vất vả với công tác bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR), thế nhưng mỗi năm chỉ được cấp vỏn vẹn 2,5 tỷ đồng để hoạt động. Đồng vốn ít ỏi không đủ trả lương cho cán bộ, trong khi áp lực giữ rừng tại các điểm nóng như tiểu khu 96 chưa bao giờ hạ nhiệt.
Công ty Lâm nghiệp Ea Wy về kinh phí phòng cháy, chữa cháy rừng. Ảnh: Ngọc Thăng.
Theo ông Phạm Hồng Tuyến, Phó Giám đốc phụ trách Công ty Lâm nghiệp Ea Wy, với kinh phí kể trên, Công ty chỉ đủ chi trả lương trong 8 tháng cho 26 cán bộ nhân viên. Trong khi đó, đơn vị còn phải gánh vác hàng loạt các chi phí khác như bảo hiểm xã hội, vật tư, bảo hộ lao động và trang thiết bị phòng cháy chữa cháy.
“Chỉ riêng quỹ lương để chi trả lương cho 26 con người bám trụ với rừng đã cần khoảng 4 tỷ đồng/năm. Việc thiếu hụt ngân sách trầm trọng đang đẩy đời sống anh em bảo vệ rừng vào cảnh bấp bênh, khó có thể toàn tâm toàn ý với công việc”, ông Tuyến chia sẻ.
Ông Nguyễn Xuân An, Phó Giám đốc phụ trách kỹ thuật Công ty cho hay, một trong những mối lo ngại lớn nhất hiện nay là từ năm 2024, Công ty không còn được cấp nguồn kinh phí riêng cho công tác PCCCR. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt, mùa khô tại Tây Nguyên luôn tiềm ẩn có nguy cơ “giặc lửa” tấn công, việc thiếu kinh phí mua sắm trang thiết bị và bồi dưỡng cho lực lượng trực chiến là lỗ hổng đe dọa đến sự sống còn của những diện tích rừng của đơn vị.
Việc chưa có cơ chế cấp kinh phí cho hoạt động chữa cháy rừng khiến Công ty Lâm nghiệp Ea Wy gặp nhiều khó khăn trong việc tổ chức lực lượng, mua sắm trang thiết bị cũng như hỗ trợ lực lượng tham gia chữa cháy khi xảy ra sự cố.
Gian nan đường vào “điểm nóng” tiểu khu 96
Để hiểu rõ hơn nỗi vất vả của những người giữ rừng nơi đây, chúng tôi đã có chuyến đi thực tế từ phân trường Ea Wy vào tiểu khu 96 thuộc (xã Ea Wy). Dù quãng đường chỉ hơn 10 cây số nhưng chúng tôi phải mất hơn 2 tiếng đồng hồ vật vã với chiếc xe máy mới đến nơi.
Đường vào tiểu khu 96 hiểm trở khiến cho công tác tuần tra, bảo vệ rừng gặp nhiều khó khăn. Ảnh: Ngọc Thăng.
Con đường vào rừng không khác gì một “ trận đồ” dày đặc những “ổ trâu”, “ổ voi”. Chiếc xe máy chúng tôi đi phải cài số một, vặn hết tay ga và người lái phải dùng cả hai chân đẩy dưới đất mới nhích được từng chút một với lối mòn duy nhất, dốc đứng và sông suối, những đoạn đường bùn lầy thụt. Đây chính là khu vực trọng điểm mà các đối tượng phá rừng thường xuyên lén lút hoạt động để lấn chiếm đất sản xuất.
Trong khi lực lượng quản lý rừng tại tiểu khu 96 rất mỏng, kinh phí lại thiếu hụt, những đối tượng phá rừng thì ngày càng tinh vi, táo tợn. Giao thông trắc trở khiến công tác tuần tra, ứng cứu khi có sự cố không kịp thời, tạo kẽ hở cho các hành vi xâm hại lâm luật.
Trong năm 2025, đơn vị đã lập biên bản 3 vụ phá rừng tự nhiên với diện tích thiệt hại 0,5ha. Tuy nhiên, “nóng” nhất vẫn là tình trạng lấm chiếm đất lâm nghiệp trái phép. Lực lượng quản lý bảo vệ rừng của Công ty đã phát hiện và lập biên bản 37 vụ lấn chiếm đất rừng với diện tích gần 18 ha. Bên cạnh đó là những vụ khai thác gỗ trái phép và tàng trữ lâm sản trái phép lên đến 21m3 gỗ tạp. Dù công ty đã tích cực phối hợp với lực lượng công an và chính quyền các xã Ea Wy, Ea Đrăng để truy quét, nhưng tình hình vẫn diễn biến hết sức phức tạp.
Giữa rừng sâu, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Xuân Đức, Phó Ban Quản lý bảo vệ rừng phân trường Ea Wy. Với hơn 30 năm gắn bó với nghề, ông Đức không nhớ nổi mình đã bao nhiêu lần bị sốt rét hành hạ.
“Hồi mới vào nghề khổ lắm, mỗi lần vào điểm nóng là phải chuẩn bị lương thực cho chuyến đi rừng kéo dài cả tuần. Với mức lương hơn 10 triệu đồng/tháng, sau khi trừ chi phí sửa xe, tiền xăng cho những chuyến tuần tra rừng, số tiền còn lại chẳng đáng là bao. Thế nhưng, bằng tình yêu với rừng chúng tôi vẫn lầm lũi bám trụ, canh cánh nỗi lo giữ rừng”, ông Đức chia sẻ.
Công ty Lâm nghiệp Ea Wy được giao quản lý đến 10.878 ha, trong đó có 7.622 ha rừng phải phòng cháy, chữa cháy trong mùa khô. Ảnh: Ngọc Thăng.
Không chỉ vất vả về điều kiện sinh hoạt, lực lượng quản lý bảo vệ rừng tại Công ty lâm nghiệp Ea Wy còn phải đối mặt với sự hung hãn của các lâm tặc. Khi bị phát hiện, thay vì chấp hành, không ít đối tượng sẵn sàng dùng hung khí, gậy gộc chống trả quyết liệt nhằm tẩu tán tang vật.
Bên cạnh khó khăn về kinh phí hoạt động, Công ty Lâm nghiệp Ea Wy đang "đau đầu” với tiền thuế đất. Dù nguồn thu của đơn vị cực kỳ hạn chế, chủ yếu dựa vào các dịch vụ bán cây giống, nhưng áp lực thuế đất vẫn đang đè nặng lên bảng cân đối tài chính.
Mặc dù đã chủ động rà soát và nhiều lần có văn bản báo cáo, kiến nghị gửi các cấp có thẩm quyền đề xuất giải pháp tháo gỡ, song đến nay chưa có giải pháp xử lý dứt điểm. Việc nợ đọng tiền thuế đất không chỉ ảnh hưởng đến uy tín của đơn vị mà còn triệt tiêu nguồn lực tái đầu tư cho công tác bảo vệ rừng.
Trong điều kiện nguồn thu còn hạn chế, chủ yếu phục vụ nhiệm vụ công ích, công ty chưa đủ khả năng cân đối để xử lý khoản nợ này trong ngắn hạn, tiềm ẩn nguy cơ bị áp dụng biện pháp cưỡng chế thuế, sẽ ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, công tác tài chính và việc bảo đảm thu nhập ổn định cho người lao động là rất lớn. “Tỉnh Đắk Lắk cần chỉ đạo cho các cơ quan có thẩm quyền giải quyết dứt điểm vấn đề tiền thuế đất để đơn vị yên tâm hoạt động”, ông Tuyến mong muốn.
