Công khai toàn quốc dữ liệu văn bằng, chứng chỉ

Quản lý văn bằng trên nền tảng dữ liệu số

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) vừa ban hành Thông tư số 10/2026/TT-BGDĐT về Quy chế văn bằng, chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân. Quy chế mới có hiệu lực từ ngày 15/4/2026, thay thế toàn bộ các quy định trước đây vốn được ban hành rải rác ở nhiều văn bản khác nhau.

Theo quy chế, Bộ GD-ĐT sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu văn bằng, chứng chỉ dùng chung trên phạm vi toàn quốc. Hệ thống này không chỉ phục vụ việc cấp văn bằng, chứng chỉ số mà còn lưu trữ dữ liệu đã cấp và công khai thông tin liên quan để người dân, cơ quan, tổ chức có thể tra cứu, xác minh khi cần thiết.

Một điểm đáng chú ý là cơ sở dữ liệu này không chỉ áp dụng với văn bằng, chứng chỉ được cấp sau khi thông tư có hiệu lực mà còn cập nhật cả những văn bằng đã cấp trước đó. Thông tin trích xuất từ hệ thống có giá trị pháp lý tương đương thông tin trong sổ gốc, giúp giảm đáng kể nhu cầu sử dụng bản sao giấy.

Trong quá trình vận hành, dữ liệu sẽ được cập nhật đầy đủ khi cấp mới, cấp lại, chỉnh sửa, thu hồi hoặc hủy bỏ văn bằng, chứng chỉ. Việc quản lý được thực hiện theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, chia sẻ và dùng chung”, bảo đảm dữ liệu luôn chính xác và có khả năng khai thác hiệu quả.

Ngoài ra, người dân có thể tra cứu và xác minh văn bằng thông qua cơ sở dữ liệu hoặc trên ứng dụng VNeID. Thông tin tra cứu này có thể sử dụng thay cho bản sao từ sổ gốc trong nhiều trường hợp xác minh, góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Nhiều thay đổi trong cấp và quản lý bằng cấp

Cùng với việc xây dựng hệ thống dữ liệu số, quy chế mới cũng bổ sung nhiều thay đổi quan trọng trong quản lý văn bằng, chứng chỉ.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là bổ sung khái niệm văn bằng, chứng chỉ số và quy định cụ thể về việc cấp, lưu trữ, chỉnh sửa, thu hồi hay hủy bỏ các loại văn bằng này. Việc triển khai văn bằng số được thực hiện song song với văn bằng giấy, từng bước thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý giáo dục.

Thời hạn cấp bằng tốt nghiệp THPT dạng giấy cũng được rút ngắn đáng kể, từ 75 ngày xuống còn 30 ngày kể từ khi có quyết định công nhận tốt nghiệp. Trong khi đó, văn bằng số sẽ được cấp trong vòng 5 ngày, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người học trong quá trình sử dụng bằng cấp phục vụ học tập và công việc.

Quy chế mới cũng thay đổi một số nội dung trong hệ thống văn bằng. Chẳng hạn, bằng tốt nghiệp THCS sẽ được thay bằng xác nhận hoàn thành chương trình THCS trong học bạ. Đồng thời, hệ thống văn bằng được bổ sung thêm bằng trung học nghề và mở rộng phạm vi điều chỉnh sang cả văn bằng, chứng chỉ của giáo dục nghề nghiệp.

Một thay đổi khác là bỏ quy định Bộ GD-ĐT in phôi văn bằng, chứng chỉ. Thay vào đó, thẩm quyền in và cấp phôi được phân cấp cho Sở GD-ĐT cấp tỉnh/ thành phố hoặc cơ quan có thẩm quyền cấp văn bằng. Quy định này nhằm tăng tính tự chủ cho các cơ sở giáo dục, đồng thời giúp Bộ GD-ĐT tập trung vào vai trò quản lý nhà nước.

Bên cạnh đó, quy chế cũng bổ sung quy định cho phép cấp phó ký văn bằng, chứng chỉ hoặc ký bản sao từ sổ gốc nhằm giảm tải cho người đứng đầu. Đồng thời, quy định rõ các trường hợp đặc biệt khi cấp lại, chỉnh sửa, thu hồi văn bằng trong tình huống cơ quan cấp bằng đã sáp nhập, giải thể hoặc không còn sổ gốc lưu trữ.

Theo Bộ GD-ĐT, những thay đổi này được xây dựng trên cơ sở tổng hợp các vướng mắc trong thực tiễn, hướng tới đơn giản hóa thủ tục, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và bảo đảm quyền lợi của người học trong việc sử dụng và xác minh văn bằng, chứng chỉ.