Theo Báo cáo số 409/BC-BTC của Bộ Tài chính về tình hình thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia, đến hết tháng 5/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Tài chính cùng các bộ, cơ quan liên quan đã hoàn thành các nhiệm vụ theo tiến độ được Chính phủ giao tại Nghị quyết số 424/NQ-CP đối với Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035 (CTMTQG tích hợp).
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 25/2026/TT-BNNMT ngày 27/5/2026 hướng dẫn quy trình, phương pháp rà soát, công nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ thoát nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2027-2030. Ảnh: NNMT.
Một trong những kết quả nổi bật là hoàn thiện các cơ chế nền tảng để vận hành chương trình trong giai đoạn mới. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn thành phê duyệt đầu tư chương trình; trình ban hành quy định về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ nguồn vốn ngân sách Trung ương và tỷ lệ đối ứng vốn ngân sách địa phương thực hiện chương trình.
Cùng với việc hoàn thiện cơ chế phân bổ nguồn lực, nhiều chính sách trọng tâm phục vụ triển khai chương trình cũng đã được xây dựng và ban hành. Đáng chú ý, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành quy định về điều kiện, trình tự, thủ tục, hồ sơ xét, công nhận, công bố và thu hồi quyết định công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới, xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại.
Bộ cũng hoàn thành thủ tục trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt bộ tiêu chí và quy định đánh giá, phân hạng sản phẩm Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) giai đoạn mới.
Đối với lĩnh vực giảm nghèo, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Thông tư số 25/2026/TT-BNNMT ngày 27/5/2026 hướng dẫn quy trình, phương pháp rà soát, công nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ thoát nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2027-2030. Văn bản này được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở thống nhất cho công tác rà soát, xác định đối tượng thụ hưởng chính sách giảm nghèo trong giai đoạn mới.
Trong khi đó, Bộ Tài chính đã ban hành các thông tư hướng dẫn liên quan đến Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới và cơ chế quản lý, sử dụng, thanh quyết toán kinh phí chi thường xuyên thực hiện chương trình. Bộ Nội vụ, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cũng đã hoàn thành ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện những tiêu chí, chỉ tiêu được giao chủ trì trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026-2030.
Ở lĩnh vực phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã ban hành các quyết định sửa đổi, bổ sung danh sách thôn, xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; đồng thời hướng dẫn thực hiện một số nội dung của chương trình. Một số nhiệm vụ còn lại đang tiếp tục được hoàn thiện theo kế hoạch để bảo đảm đồng bộ trong quá trình triển khai.
Việc hoàn thành khối lượng lớn nhiệm vụ về cơ chế, chính sách và hướng dẫn thực hiện trong những tháng đầu giai đoạn mới cho thấy sự chủ động của các bộ, ngành trong việc chuẩn bị nền tảng triển khai CTMTQG tích hợp. Đây là tiền đề quan trọng để các địa phương tổ chức thực hiện đồng bộ các mục tiêu xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi trong thời gian tới.
