Hành trình khởi nghiệp xanh từ phế liệu
Những năm gần đây, cùng với xu hướng kinh tế tuần hoàn và tiêu dùng bền vững, nhiều bạn trẻ đã mạnh dạn khởi nghiệp bằng các sản phẩm “xanh”, tận dụng lợi thế nguyên liệu địa phương và ý tưởng sáng tạo. Phần lớn các sản phẩm này còn khá mới mẻ, độc đáo, mang đậm dấu ấn cá nhân.
Anh Tùng chế tác tranh nhôm từ vỏ lon bia, lon nước ngọt bị vứt bỏ. Ảnh: Trần Trung.
Anh Nguyễn Thanh Tùng, ngụ xã Bến Lức, tỉnh Tây Ninh, xuất thân là kỹ sư công nghệ thông tin, từng có hơn 10 năm gắn bó với máy tính và các dự án phần mềm, lại chọn cho mình một lối rẽ ít ai ngờ: chế tác tranh nhôm từ vỏ lon bia, lon nước ngọt đã qua sử dụng. Với anh, đó là một “cơ duyên” đến khá tình cờ nhưng đủ mạnh để níu chân và dẫn dắt anh đi suốt nhiều năm.
“Tình cờ mình phát hiện ra chất liệu này và bị thu hút bởi bề mặt sáng bóng của nó. Mình muốn làm nổi bật vẻ đẹp ấy, nên bắt đầu tìm kiếm dụng cụ phù hợp để có thể cắt, ghép và tạo hình”, anh Tùng nhớ lại.
Ý tưởng thì đơn giản, nhưng để biến nó thành sản phẩm hoàn chỉnh là cả một quá trình gian nan. Từ năm 2014, anh bắt đầu mày mò, thử nghiệm, thất bại rồi lại làm lại, chỉ để tìm ra bộ công cụ phù hợp và phương pháp làm việc hiệu quả nhất với chất liệu nhôm mỏng.
Phải mất nhiều năm thử sai, đến khi có được những dụng cụ cần thiết, anh mới dần hoàn thiện kỹ thuật. Và mãi đến năm 2022, anh Tùng mới quyết định tập trung hoàn toàn vào nghiên cứu, phát triển dòng sản phẩm tranh nhôm tái chế, xem đó là con đường nghề nghiệp lâu dài.
Theo anh Tùng, quyết định rời bỏ công việc ổn định trong lĩnh vực công nghệ thông tin để theo đuổi một nghề thủ công hoàn toàn mới không phải là điều dễ dàng, nhất là khi phải đối diện với sự lo lắng của gia đình. “Người buồn và ngăn cản mình nhiều nhất chính là ba”, anh Tùng chia sẻ. Với ba anh, một công việc ổn định, thu nhập đều đặn vẫn luôn là lựa chọn an toàn hơn.
Thế nhưng, thời gian và kết quả đã dần thay đổi suy nghĩ ấy. “Đến bây giờ, khi mình đã gặt hái được những thành quả bước đầu, ba lại là người ủng hộ mình nhiều nhất. Những bức tranh đầu tiên mình làm ra đều phải mang xuống cho ba xem trước, và thật bất ngờ, ba rất thích”, anh cười.
Bên cạnh đó, người đồng hành âm thầm nhưng bền bỉ nhất chính là vợ anh. Trong khoảng 2-3 năm đầu khởi nghiệp, khi thu nhập gần như bằng không, vợ anh là người gánh vác tài chính, lo toan cuộc sống để chồng có thể yên tâm theo đuổi đam mê. “Đến bây giờ, mọi thứ đã dần ổn định hơn một chút, mình càng trân trọng sự hy sinh ấy”, anh Tùng nói.
Không phải lúc nào con đường khởi nghiệp cũng trải hoa hồng. Anh Tùng thừa nhận đã có những giai đoạn mâu thuẫn nội tâm, thậm chí tiếc nuối công việc cũ. “Đôi lúc mình hoài nghi khả năng của bản thân, hoài nghi cả con đường mình đã chọn. Nhưng sau cùng, đam mê vẫn lấn át tất cả”, anh Tùng chia sẻ.
Tính cầu toàn khiến anh đặt tiêu chuẩn khắt khe cho mỗi sản phẩm. Anh dùng nhiều thời gian để mài giũa kỹ thuật, hoàn thiện từng chi tiết trước khi tự tin đưa ra thị trường. Ảnh: Trần Trung.
Tính cách cầu toàn cũng khiến anh tự đặt ra những tiêu chuẩn khắt khe cho chính mình. Mỗi sản phẩm trước khi đến tay khách hàng đều phải đạt độ hoàn thiện cao nhất theo cảm nhận của anh. Chính vì vậy, anh cần đến khoảng 3 năm chỉ để mài giũa kỹ thuật, làm cho từng chi tiết trở nên tinh tế, sắc sảo hơn, trước khi tự tin đưa sản phẩm ra thị trường.
Nghệ thuật tạo tác với khát vọng chinh phục thị trường
Theo anh Tùng, quy trình làm tranh nhôm gồm 4 bước chính, mỗi bước đều đòi hỏi sự tập trung và chính xác cao.
Bước đầu tiên là vẽ trực tiếp lên nhôm. Khác với vẽ trên giấy, trên nhôm, người thợ chỉ có thể vẽ bằng một nét duy nhất. Với những bức tranh lớn, việc tính toán bố cục càng trở nên quan trọng, bởi một lon bia sau khi cắt ra chỉ có diện tích rất nhỏ, buộc người làm phải chia và ghép nhiều mảnh sao cho hài hòa.
Bước thứ hai là uốn nổi - chìm để tạo chiều sâu. Do tranh chỉ có một gam màu duy nhất là màu trắng bóng của nhôm, nên kỹ thuật uốn chính là “linh hồn”, giúp hình ảnh trở nên sống động, có hồn.
Bước thứ ba là cắt, cũng là công đoạn khó và “đắt giá” nhất. Chỉ một sai sót nhỏ, một đường cắt lệch là có thể khiến công sức cả ngày trở thành vô ích.
Cuối cùng là dán và hoàn thiện bố cục. Người thợ phải tính toán chi tiết nào dán trước, chi tiết nào dán sau để tạo chiều sâu và sự liên kết hợp lý. Toàn bộ quy trình này đã được anh Tùng đăng ký bản quyền tác giả, như một dấu mốc khẳng định sự nghiêm túc và sáng tạo trong nghề.
Hiện nay, các sản phẩm tranh nhôm của anh Tùng có mức giá khá đa dạng. Những bức tranh nhỏ để bàn, trang trí văn phòng có giá từ khoảng 300.000 đến 1 triệu đồng. Trong khi đó, các bức tranh treo tường kích thước lớn, chủ đề phức tạp, độ chi tiết cao có thể có giá hơn 10 triệu đồng, thậm chí lên đến vài chục triệu đồng. Giá trị của mỗi tác phẩm phụ thuộc vào mức độ công phu và thời gian hoàn thiện.
Đáng chú ý, quy trình chế tác tranh nhôm tái chế của anh đã được Cục Bản quyền tác giả chứng nhận, mở ra thêm cơ hội để sản phẩm tiếp cận thị trường quà tặng, trang trí cao cấp.
Không dừng lại ở những thành công ban đầu, anh Tùng đang lên kế hoạch mở rộng đầu ra cho sản phẩm. “Sắp tới, tôi sẽ tập trung quảng bá trên các kênh TikTok, Facebook, hướng đến dòng sản phẩm quà tặng. Hiện tại, tôi cũng đã thực hiện các thủ tục đăng ký sản phẩm OCOP, mong được các cơ quan của tỉnh hỗ trợ để sản phẩm của thanh niên khởi nghiệp có thêm cơ hội xuất hiện tại các hội chợ, triển lãm”, anh Tùng chia sẻ.
Một trong những sản phẩm tinh tế được chế tác từ lon nhôm hút hàng trong đợt Tết vừa qua. Ảnh: Trần Trung.
Bên cạnh nhôm, anh cũng đang thử nghiệm kết hợp thêm các chất liệu khác như lá bồ đề và một số vật liệu tái chế, với mục tiêu làm phong phú sản phẩm nhưng vẫn đảm bảo yếu tố thẩm mỹ và độ bền.
Nhìn lại chặng đường đã qua, anh Tùng cho rằng điều quan trọng nhất với người trẻ khởi nghiệp là sự kiên trì và niềm tin vào lựa chọn của mình. Đam mê thôi chưa đủ, mà còn cần sự kỷ luật, cầu thị và sẵn sàng trả giá cho những sai lầm ban đầu.
Từ những vỏ lon bia, lon nước ngọt tưởng chừng vô giá trị, hành trình của anh Nguyễn Thanh Tùng đã chứng minh rằng, nếu biết nhìn bằng con mắt khác và dám đi đến cùng, phế liệu cũng có thể trở thành tác phẩm nghệ thuật, mang lại sinh kế bền vững và lan tỏa thông điệp sống xanh cho cộng đồng.
