Chăn nuôi an toàn sinh học: Bắt đầu từ thay đổi tư duy phòng bệnh

Từ bài học dịch bệnh đến thay đổi tư duy

Những năm gần đây, thời tiết diễn biến thất thường, cùng với hoạt động vận chuyển, mua bán gia súc, gia cầm diễn ra sôi động khiến nguy cơ phát sinh, lây lan các loại dịch bệnh như dịch tả lợn châu Phi, cúm gia cầm, viêm da nổi cục hay lở mồm long móng luôn hiện hữu. Thực tế cho thấy, nhiều ổ dịch chỉ cần xuất phát từ một khâu mất an toàn trong quá trình chăn nuôi là có thể gây thiệt hại lớn về kinh tế.

Từ thực tiễn đó, nhiều hộ chăn nuôi ở Quảng Ninh đã thay đổi cách nghĩ. Nếu trước đây việc vệ sinh chuồng trại, tiêu độc khử trùng hay kiểm soát người và phương tiện ra vào chỉ được thực hiện khi có dịch, thì nay đã trở thành công việc thường xuyên trong quy trình sản xuất.

Tại phường Đông Triều, mô hình chăn nuôi lợn khép kín của gia đình bà Lê Thị Thành đang cho kết quả tốt, đàn lợn phát triển khỏe mạnh, mang lại thu nhập ổn định cho người nuôi.

Bà Thành cho biết, nhận thấy tiềm năng từ chăn nuôi ở Đông Triều, gia đình bà đã mạnh dạn đầu tư, xây dựng chuồng trại để nuôi lợn thịt. Năm 2008, trên diện tích khoảng 10 ha, bà Thành đã thả những lứa lợn đầu tiên, dần dần, đàn lợn đã lên đến hơn 100 con lợn thịt và 50 con lợn nái.

Năm 2019, dịch tả lợn châu Phi đã gây thiệt hại nặng nề cho các hộ chăn nuôi trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh nói chung và với gia đình bà Thành nói riêng. Năm 2021, bà Thành quyết tâm gây dựng lại mô hình chăn nuôi lợn thương phẩm.

Hàng loạt chuồng chăn nuôi khép kín với hệ thống quạt, máy phát điện, hệ thống làm mát, kết hợp vệ sinh chuồng trại, tiêu độc khử trùng đều đặn đã giúp đàn lợn của gia đình bà Thành phát triển khỏe mạnh. Đặc biệt, từ thời điểm năm 2021 đến nay, đàn lợn của bà Thành không còn bị ảnh hưởng của dịch bệnh như lở mồm long móng, tai xanh hay tả lợn châu Phi.

Tại phường Cửa Ông, từ việc áp dụng các quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, hệ thống trang trại lợn của Công ty CP Khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường đã bảo vệ thành công đàn lợn trước dịch bệnh, giúp công ty ổn định phát triển chăn nuôi, góp phần tăng nguồn cung thực phẩm gia súc, gia cầm.

Theo ông Trần Hòa, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc Công ty Thiên Thuận Tường, ngay sau khi nhận được tin bệnh dịch tả lợn châu Phi bùng phát tại Trung Quốc, và sau đó xuất hiện ở một số tỉnh thành của Việt Nam, công ty đã tập trung đầu tư nghiên cứu tìm hiểu các giải pháp để phòng chống dịch.

Cụ thể, Công ty đã cấm trại tuyệt đối trong thời gian có bệnh dịch tả châu Phi. Cấm người không có nhiệm vụ và phương tiện, động vật vào trại, kể cả xe chở lợn và phương tiện của khách hàng đến mua lợn. Công ty sẽ bố trí phương tiện vận chuyển lợn ra ngoài cho khách hàng.

Với cán bộ công nhân viên, sinh viên thực tập, người lao động thực hiện đi làm đúng giờ theo quy định, sát trùng, thay 100% quần áo bảo hộ lao động trước khi vào vị trí làm việc.

Việc vệ sinh môi trường khu vực chăn nuôi, nhà ở sinh hoạt, rắc vôi toàn bộ môi trường xung quanh hằng tuần, phun thuốc khử trùng chuồng trại hàng ngày, tổ chức diệt chuột, côn trùng, ruồi muỗi, được công ty thực hiện ít nhất 1 lần/tuần.

Bên cạnh đó, công ty tăng cường quản lý theo dõi diễn biến tình hình đàn lợn, nâng cao kháng thể tổng đàn như bổ sung các loại vitamin, các chất dinh dưỡng… Theo ông Hòa, nhờ thực hiện nghiêm các quy trình, quy định trong chăn nuôi theo hướng công nghệ cao và áp dụng triệt để các giải pháp chăn nuôi an toàn sinh học, nên nguồn lợn thương phẩm và lợn giống của Thiên Thuận Tường cung ứng ra thị trường luôn đảm bảo an toàn, uy tín.

Xây ‘lá chắn’ sinh học cho ngành chăn nuôi

Bên cạnh sự thay đổi từ người chăn nuôi, ngành nông nghiệp Quảng Ninh cũng đang tăng cường nhiều giải pháp đồng bộ nhằm xây dựng nền chăn nuôi an toàn dịch bệnh. Công tác giám sát dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm, kiểm soát vận chuyển, vệ sinh tiêu độc môi trường và đẩy mạnh tiêm phòng được triển khai thường xuyên trên địa bàn.

Đáng chú ý, sau chỉ đạo của UBND tỉnh về việc nâng tỷ lệ tiêm phòng trên tổng đàn vật nuôi đạt tối thiểu 80%, các địa phương đã đồng loạt vào cuộc, rà soát tổng đàn, bổ sung vaccine và tổ chức tiêm phòng theo từng khu vực, góp phần tạo "lá chắn" bảo vệ ngành chăn nuôi.

Bà Chu Thị Thu Thủy, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Quảng Ninh, cho biết: "An toàn sinh học chỉ phát huy hiệu quả khi được thực hiện đồng bộ và liên tục. Nếu chỉ chú trọng xử lý khi có dịch thì sẽ luôn ở thế bị động. Điều quan trọng nhất là thay đổi nhận thức của người chăn nuôi, coi phòng bệnh là khoản đầu tư bắt buộc chứ không phải chi phí phát sinh".

Theo bà Thủy, ngành chuyên môn đang tiếp tục hướng dẫn người dân xây dựng cơ sở chăn nuôi an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh; tăng cường tuyên truyền về quy trình vệ sinh, tiêu độc khử trùng, sử dụng vaccine đúng lịch, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vận chuyển, buôn bán động vật không bảo đảm quy định nhằm hạn chế nguy cơ phát tán mầm bệnh.

Đại diện Chi cục nhận định, phát triển chăn nuôi hiện đại không chỉ dựa vào quy mô hay công nghệ mà trước hết phải bắt đầu từ tư duy sản xuất. Khi người chăn nuôi chủ động phòng bệnh, tuân thủ nghiêm các quy trình an toàn sinh học, ngành chăn nuôi sẽ giảm đáng kể thiệt hại do dịch bệnh, hạn chế sử dụng thuốc thú y, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.