Nhu cầu vượt xa nguồn cung
Tình trạng khan hiếm nguồn vật liệu xây dựng đang diễn ra khá phổ biến tại nhiều dự án xây dựng hạ tầng quan trọng trên địa bàn Đà Nẵng hiện nay. Nhiều thời điểm, các công trình và nhà máy phải nhập vật liệu từ Huế, Quảng Ngãi, làm tăng chi phí xây dựng và giá thành sản xuất. Đây là một trong những lực cản chính ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án, cần sớm được cơ quan chức năng của thành phố phối hợp chặt chẽ tập trung tháo gỡ, để các dự án không phải trong tình trạng “ngồi chờ” nguồn cung vật liệu.
Theo thống kê của Sở Xây dựng TP Đà Nẵng cho thấy, địa phương hiện có 21 công trình cầu dở dang do chưa có đường dẫn, hoặc đường kết nối chưa hoàn thiện. Điểm chung của nhiều công trình này là thiếu nguồn vật liệu đất đắp như dự án cầu Gò Cuông (xã Quế Sơn), cầu Tây Giang (xã Thăng Trường), cầu Tây An 1, Tây An 2 (xã Nam Phước), cầu Quảng Đà…
Theo thống kê của Sở NN&MT Đà Nẵng, thành phố đang quản lý tổng cộng 72 giấy phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, gồm: 26 giấy phép đá xây dựng với tổng công suất thiết kế 5.599.800 m³/năm; 36 giấy phép đất, cát san lấp với tổng công suất thiết kế 6.033.772 m³/năm và 10 giấy phép cát xây dựng tổng công suất khai thác theo thiết kế là 111.998 m3/năm.
Tuy nhiên, các con số này vẫn không đáp ứng nhu cầu thực tế. Năm 2026, riêng nhu cầu cát xây dựng trên địa bàn thành phố được dự báo lên tới 5.439.939 m³, vượt xa khả năng cung ứng hiện có. Ngay cả trong kịch bản huy động tối đa công suất các mỏ đang hoạt động và các mỏ dự kiến được cấp phép, nguồn cung đá xây dựng cũng chỉ đáp ứng khoảng 70% nhu cầu; đất, cát san lấp dự kiến thiếu khoảng 3.223.209 m³.
Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Trần Nam Hưng thừa nhận, tình trạng khan hiếm cát, đá và đất san lấp là vấn đề "rất nóng" trong bối cảnh thành phố đang tập trung thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư công và đáp ứng nhu cầu xây dựng của người dân.
Ông Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng cho biết, dự kiến tháng 11/2026 thành phố sẽ có đủ vật liệu xây dựng phục vụ công trình công. Ảnh: Lan Anh.
6 giải pháp tháo gỡ
Theo ông Trần Nam Hưng, để tháo gỡ khó khăn về nguồn cung vật liệu khoáng sản xây dựng thông thường, trong đó có đất san lấp phục vụ thi công các công trình, dự án đầu tư công, dự án trọng điểm, UBND TP. đã xây dựng hai nhóm giải pháp căn cơ, lâu dài và các giải pháp cấp bách nhằm nhanh chóng bổ sung nguồn cung vật liệu. Thành phố đã ban hành Chỉ thị số 06 ngày 5/5/2026 về tăng cường quản lý tài nguyên, khoáng sản và vật liệu xây dựng, đồng thời tham mưu Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Nghị quyết số 16 ngày 12/6/2026 để chỉ đạo toàn diện lĩnh vực này.
Trên cơ sở đó, Đà Nẵng đang triển khai 6 nhóm giải pháp nhằm tháo gỡ tình trạng thiếu vật liệu xây dựng.
Trước hết là quy hoạch, công bố 40 mỏ không đấu giá quyền khai thác, giao trực tiếp cho các Ban quản lý dự án triển khai để phục vụ các công trình đầu tư công. Cùng với đó, thành phố yêu cầu rút ngắn tối đa thời gian hoàn thành thủ tục đưa các mỏ vào hoạt động. Cụ thể, mỏ đá phải đưa vào khai thác trong vòng 60 ngày, mỏ đất 80 ngày và mỏ cát không quá 100 ngày.
“Nếu các đơn vị thực hiện đúng hướng dẫn và tiến độ đề ra, đến khoảng tháng 11/2026, các dự án đầu tư công trên địa bàn sẽ cơ bản không còn thiếu vật liệu xây dựng. Sản lượng khai thác từ 40 mỏ không đấu giá đủ đáp ứng nhu cầu của các công trình đầu tư công”, Phó Chủ tịch UBND TP. Trần Nam Hưng khẳng định,
Bên cạnh việc mở thêm nguồn cung, thành phố cũng triển khai nâng công suất các mỏ đang hoạt động. Hiện Đà Nẵng có 47 mỏ khai thác khoáng sản, qua rà soát đã xác định khoảng 22 mỏ đủ điều kiện nâng công suất, trong đó nhiều mỏ có thể triển khai ngay sau khi hoàn tất thủ tục. UBND TP. đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp để tháo gỡ khó khăn, tăng sản lượng khai thác trong thời gian sớm nhất.
Một giải pháp quan trọng khác là đẩy nhanh tiến độ đưa các mỏ đã đấu giá vào khai thác. Trong hai năm qua, thành phố đã hoàn thành đấu giá quyền khai thác đối với 59 mỏ khoáng sản. Theo quy định hiện hành, thời gian từ khi trúng đấu giá đến khi khai thác có thể kéo dài tới 36 tháng do phải trải qua nhiều thủ tục như thăm dò, đánh giá trữ lượng, bồi thường giải phóng mặt bằng và cấp phép khai thác. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, thành phố yêu cầu rút ngắn tối đa tiến độ.
Thành phố cũng đã làm việc trực tiếp với tất cả doanh nghiệp trúng đấu giá, yêu cầu cam kết lộ trình thực hiện cụ thể. Mục tiêu là đến cuối năm 2026 đưa toàn bộ 59 mỏ vào hoạt động, song theo đánh giá hiện nay, khả năng mới có khoảng 27 mỏ hoàn thành thủ tục do vẫn còn vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thăm dò khoáng sản cũng như sự phối hợp của một số doanh nghiệp.
Lãnh đạo TP yêu cầu rút ngắn tối đa thời gian hoàn thành thủ tục đưa các mỏ vào hoạt động. Ảnh: Lan Anh.
“Thay vì để doanh nghiệp tự thỏa thuận với người dân sau khi trúng đấu giá, UBND TP sẽ ứng ngân sách thực hiện công tác bồi thường trước, sau đó doanh nghiệp hoàn trả kinh phí cho ngân sách khi được giao mỏ. Cách làm này được kỳ vọng sẽ rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị và sớm đưa các mỏ vào khai thác”, ông Hưng cho hay.
Ngoài các giải pháp về nguồn cung, thành phố tiếp tục tăng cường điều phối, quản lý giá vật liệu xây dựng, kiểm soát tình trạng đầu cơ, nâng giá, đồng thời siết chặt kỷ cương trong quản lý tài nguyên khoáng sản, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để giám sát hoạt động khai thác và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Trần Nam Hưng khẳng định, với việc đồng thời triển khai các giải pháp mở rộng nguồn cung, nâng công suất mỏ hiện hữu, đẩy nhanh tiến độ các mỏ đã đấu giá và đổi mới cơ chế giải phóng mặt bằng, Đà Nẵng đặt mục tiêu đến khoảng tháng 11/2026 sẽ cơ bản giải quyết được tình trạng thiếu vật liệu xây dựng phục vụ các dự án đầu tư công, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm và đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố.
