Cấp bách khơi thông cửa sông Lý Hòa

Lý Hòa là sông có lưu vực lớn nằm ở phía bắc tỉnh Quảng Trị. Cửa sông Lý Hòa tạo nên lợi thế cho các địa phương như Lý Hòa, Đức Trạch (cũ), nay là xã Đông Trạch phát triển đội tàu đánh bắt thủy sản và nghề nuôi trồng thủy sản hai bên bờ sông.

Những năm gần đây, hiện tượng bồi lắng, sóng biển đánh cát lên làm cạn dòng cửa biển Lý Hòa, khiến việc ra vào cửa sông trở thành khó khăn cho ngư dân.

Do ảnh hưởng của những cơn bão cuối năm 2025, sóng biển đánh cát dềnh lên chặn cửa sông Lý Hòa. Cộng thêm ảnh hưởng của không khí lạnh, biển động gây sóng lớn những ngày đầu năm là nguyên nhân dẫn đến tình trạng cửa sông Lý Hòa bị bồi lấp, nước trong sông không thể ra đổ ra biển.

Việc bồi lấp cửa biển đã ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế của địa phương: Trên địa bàn xã Đông Trạch có 212 tàu cá có chiều dài từ 6 – 12 m, 103 tàu cá có chiều dài dưới 6 m, bà con ngư dân sau mỗi chuyến đi biển về thường neo đậu tại khu vực sông Lý Hòa.

Hiện nay, cửa biển đã bị bồi lấp, các tàu cá không thể ra khơi để khai thác thủy sản, một số ngư dân đã thuê máy cẩu để cẩu tàu cá qua cửa để khai thác thủy sản.

Ông Hồ Đăng Tiến (ngư dân xã Đông Trạch), cho hay mấy hôm trước, ông cố gắng đưa tàu ra khơi nhưng không được đành quay về. Hàng trăm tàu, thuyền của bà con cũng phải nằm bờ vì không thể ra biển được.

“Thông thường đây là thời điểm được mùa biển nên bà con chúng tôi ruột nóng từng ngày mà cũng đành chịu. Hy vọng chính quyền đào lạch cửa sông để bà con đưa tàu thuyền ra khơi chứ kéo dài tình cảnh này thì cũng khổ thêm”, ông Tiến nói như than.

Theo ông Phạm Việt Tùng, Trưởng phòng Kinh tế xã Đông Trạch, khi cửa sông Lý Hòa bị bồi lấp, khu vực thượng lưu sông Lý Hòa không tiêu được nước đã gây ngập úng diện tích lúa vụ đông xuân khoảng 50 ha. Ngoài ra, có trên 20 ha ruộng bị ngập không tiêu nước được nên bà con không thể gieo sạ.

“Diện tích nuôi trồng thủy sản mặn lợ khoảng 200 ha đang trong thời gian xử lý ao hồ cũng chịu ảnh hưởng của nguồn nước nên gặp nhiều khó khăn. Lịch sản xuất nông nghiệp đang bị ảnh hưởng lớn về trồng trọt và nuôi trồng thủy sản”, ông Tùng nói thêm.

Việc bồi lấp cửa sông Lý Hòa không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế của nhân dân xã Đông Trạch, nó còn ảnh hưởng đến nền kinh tế của các xã lân cận như Hoàn Lão và Bố Trạch. Hiện tại, hàng chục ha diện tích lúa vụ đông xuân của hai địa phương này cũng đang trong tình trạng không gieo sạ được do bị ngập úng.

Trước tình hình này, lãnh đạo xã Đông Trạch đã có văn bản báo cáo lên UBND tỉnh, đồng thời xử lý tình huống bằng cách “nở” thông một tuyến “sông” đào cắt qua cồn cát để nối sông Lý Hòa với biển.

Trao đổi với chúng tôi, ông Võ Hải Quân, Chủ tịch UBND xã Đông Trạch cho hay, đã huy động 4 máy công suất lớn để thực hiện việc khai thông luồng cửa biển Lý Hòa và cố gắng trong thời gian 4 ngày sẽ “thông” được cửa sông cho tàu thuyền ngư dân ra khơi và ổn định sản xuất nông nghiệp.

“Đây chỉ là giải pháp trước mắt để kịp thời khơi thông dòng chảy, tạo điều kiện thuận lợi cho ngư dân khai thác thủy sản, tiêu nước kịp thời cho diện tích ngập úng, bảo vệ sản xuất nông nghiệp cho nhân dân”, ông Võ Hải Quân nói thêm.

Tại hiện trường, 4 máy đào đang hoạt động hết công suất. Con sông đào xuyên qua bãi cát có chiều dài hơn 100 m và rộng chừng 15 m sắp được hoàn thành.

Ông Phạm Việt Tùng cho hay, việc thi công đã gần đến giai đoạn thông dòng. “Theo kinh nghiệm của bà con, vào thời điểm nước biển rút thấp thì chúng tôi sẽ cho phá “đê quai” hai đầu để thông tuyến. Thời gian thông tuyến cụ thể sẽ được thông báo rộng rãi cho bà con để tập trung cho tàu thuyền rời bến ra biển và di chuyển đến các khu neo đậu khác thuận tiện cho việc vươn khơi”, ông Tùng nói thêm.

Theo nhiều bà con ngư dân, việc đào thông cửa sông Lý Hòa chỉ là giải pháp tình thế vì chỉ cần qua mùa biển động năm sau thì tuyến sông đào này cũng có nguy cơ bị bồi lấp trở lại.

Theo ông Võ Hải Quân, Chủ tịch UBND xã Đông Trạch: “Để đảm bảo cho tàu cá ra vào cửa thuận lợi, tiêu úng kịp thời, cấp nước cho khu nuôi trồng thủy sản tập trung của địa phương. UBND xã Đông Trạch đề nghị UBND tỉnh, Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra hiện trạng, thực tế tại cửa biển để có kế hoạch đề xuất bố trí kinh phí xây dựng hệ thống kè bờ hữu cửa sông và cống tháo lũ kết hợp thông thuyền cửa biển Lý Hòa để đảm bảo ổn định sản xuất và phát triển kinh tế của các địa phương”.