Phái đoàn Mỹ đã lên đường tham dự các cuộc đàm phán ngừng bắn dự kiến diễn ra ngày 11/4 tại Islamabad (Pakistan), trong khi phía Iran xác nhận đại diện của họ đã có mặt.
Tuy nhiên, các căng thẳng mới bùng phát trong ngày 10/4 làm dấy lên hoài nghi về triển vọng đối thoại, vốn đã bị phủ bóng bởi sự thiếu tin tưởng sâu sắc giữa hai bên.
Hai bên đều thiếu tin tưởng
Lệnh ngừng bắn công bố hôm 7/4 đã tạm thời chấm dứt cuộc chiến của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, nhưng nhanh chóng phát sinh bất đồng liên quan đến đề xuất 10 điểm của Iran. Hai bên đưa ra những cách diễn giải khác nhau về các điều khoản sau khi đã đồng ý với thỏa thuận.
Một điểm mấu chốt gây tranh cãi là liệu lệnh ngừng bắn có áp dụng đối với chiến dịch quân sự của Israel tại Lebanon hay không.
Ngày 10/4 vừa qua, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo những bất đồng này có thể khiến các cuộc đàm phán đổ vỡ ngay từ trước khi bắt đầu.
“Hai nội dung đã được các bên thống nhất vẫn chưa được thực hiện: lệnh ngừng bắn tại Lebanon và việc giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran trước khi khởi động đàm phán”, ông Ghalibaf viết trên nền tảng mạng xã hội X. “Cả hai vấn đề này cần phải được giải quyết trước khi đàm phán bắt đầu”.
Ông Ghalibaf là một trong những quan chức Iran dự kiến tham dự các cuộc đàm phán tại Pakistan, cùng Ngoại trưởng Abbas Araghchi.
Vài giờ sau tuyên bố trên, truyền thông nhà nước Iran xác nhận phái đoàn đã tới Pakistan, đồng thời nhấn mạnh các cuộc đàm phán chỉ có thể diễn ra nếu Washington chấp nhận “các điều kiện tiên quyết” của Tehran.
Trong khi đó, Bộ chỉ huy liên hợp của quân đội Iran cảnh báo lực lượng này vẫn “trong trạng thái sẵn sàng khai hỏa” do những “vi phạm lòng tin” lặp đi lặp lại từ phía Mỹ và Israel.
Về phía Mỹ, Toogr thống Donald Trump tiếp tục đưa ra các cảnh báo cứng rắn nhằm vào Iran. Ông nói với New York Post: “Chúng tôi đang trang bị cho các tàu những loại vũ khí tốt nhất từng được chế tạo, thậm chí ở mức độ cao hơn trước đây khi chúng tôi tiến hành một cuộc hủy diệt hoàn toàn. Và nếu không đạt được thỏa thuận, chúng tôi sẽ sử dụng chúng và sẽ sử dụng cực kỳ hiệu quả”, ông nói thêm.
Sau đó, trong hai bài đăng trên nền tảng Truth Social, Donald Trump phát tín hiệu rằng chính quyền của ông sẽ theo đuổi lập trường cứng rắn khi bước vào đàm phán.
“Người Iran dường như không nhận ra rằng họ không có ‘lá bài’ nào, ngoài việc tạm thời gây sức ép với thế giới thông qua các tuyến đường thủy quốc tế,” ông viết, ám chỉ việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz. Lý do duy nhất khiến họ còn tồn tại đến hôm nay là để đàm phán!” - phát biểu của ông trên nên tảng Truth Social. Ảnh: Truth Social
Chiến sự tại Lebanon tiếp tục leo thang
Chính quyền của Donald Trump cho rằng thỏa thuận ngừng bắn đạt được hôm 7/4 đã giúp ngăn chặn nguy cơ Mỹ leo thang mạnh mẽ hơn trong cuộc chiến.
Chỉ vài giờ trước khi thỏa thuận được ký kết, Tổng thống Mỹ từng đe dọa rằng “cả một nền văn minh sẽ bị xóa sổ ngay trong đêm”.
Dù vậy, chính quyền Trump đến nay vẫn chưa công bố rõ ràng khuôn khổ ban đầu đã đạt được với Iran, nhưng khẳng định nó khác với kế hoạch 10 điểm do Tehran đưa ra.
Các nhà phân tích nhận định vẫn tồn tại những khác biệt rất lớn giữa hai bên, đặc biệt liên quan đến quyền kiểm soát trong tương lai của Iran đối với eo biển, vấn đề tài sản bị phong tỏa của Iran, chương trình hạt nhân của nước này cũng như chiến dịch quân sự của Israel tại Lebanon.
Mỹ và Israel cho rằng lệnh ngừng bắn tại Lebanon không nằm trong thỏa thuận, trái ngược với lập trường của Iran và Pakistan.
Dù vậy, Washington đã phát tín hiệu rằng Israel có thể giảm cường độ tấn công. Hôm 9/4 vừa qua, Donald Trump cho biết ông đã khuyến khích Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu điều chỉnh các hoạt động quân sự nhằm vào Hezbollah theo hướng “giảm nhẹ” trước thềm đàm phán ngừng bắn.
Phát biểu của ông Trump được đưa ra sau khi các cuộc không kích của Israel khiến ít nhất 300 người thiệt mạng trên toàn quốc trong ngày thứ Tư, đánh dấu một trong những ngày đẫm máu nhất của chiến dịch quân sự này.
Trước đó Lebanon đã phải hứng chịu những đợt không kích lớn chưa từng có từ Israel. Ảnh: X.
Ông JD Vance kỳ vọng kết quả tích cực
Bất chấp những lời đe dọa mới nhất, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết ông kỳ vọng các cuộc đàm phán sẽ mang lại kết quả “tích cực” khi lên đường tới Pakistan vào sáng thứ Sáu.
Dù là người dẫn đầu phái đoàn Mỹ, ông Vance nhấn mạnh rằng mình đã nhận được “chỉ đạo rất rõ ràng” từ Donald Trump.
“Nếu Iran sẵn sàng đàm phán một cách thiện chí, chúng tôi chắc chắn sẵn sàng chìa tay hợp tác, đó là một điều”, ông nói.
“Nhưng nếu họ tìm cách qua mặt chúng tôi, họ sẽ thấy rằng phái đoàn đàm phán sẽ không dễ dàng chấp nhận điều đó”.
Ông Vance, người được xem là đại diện cho xu hướng không can thiệp trong phong trào “Make America Great Again” (MAGA - Hãy làm nước Mỹ vĩ đại trở lại) của ông Trump, được giao dẫn đầu phái đoàn Mỹ trong bối cảnh Iran không tin tưởng đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và con rể của ông Trump, Jared Kushner.
