Cần Thơ quảng bá điểm sáng ngành lúa gạo chất lượng cao đến Zambia

Ngày 10/3, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Trần Chí Hùng có buổi tiếp Đoàn công tác Bộ nông nghiệp và Bộ Tài chính - Kế hoạch quốc gia Zambia đến tham quan, học tập kinh nghiệm về chuyển đổi nông nghiệp của Việt Nam.

Chuyến thăm là dịp để TP Cần Thơ giới thiệu, quảng bá ra thế giới những điểm sáng trong phát triển ngành lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp của Việt Nam và Cần Thơ là một trong những địa phương tiêu biểu.

Chia sẻ với đoàn, ông Trần Chí Hùng cho biết, lúa gạo hiện là ngành hàng chủ lực của TP Cần Thơ, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông nghiệp của địa phương. Thành phố đã và đang thúc đẩy tổ chức sản xuất theo hướng hiện đại, gắn kết chặt chẽ giữa nông dân, HTX và doanh nghiệp.

Một trong những hướng đi quan trọng là triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Theo lãnh đạo TP Cần Thơ, việc tham gia Đề án đã giúp địa phương thúc đẩy sử dụng giống lúa chất lượng cao, giảm lượng giống gieo sạ, giảm phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời tăng cường áp dụng các giải pháp quản lý nước và cơ giới hóa trong sản xuất.

Các giải pháp này không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, hướng tới mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính, cùng cả nước thực hiện cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Bên cạnh đó, Cần Thơ cũng đẩy mạnh phát triển các mô hình kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp. Nổi bật là tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, nhất là rơm rạ sau thu hoạch, để sản xuất nấm, phân hữu cơ và các sản phẩm có giá trị gia tăng. Những mô hình này góp phần mở ra thêm nguồn thu nhập cho nông dân, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên trong sản xuất lúa.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo thành phố, quá trình chuyển đổi sang nền nông nghiệp xanh và bền vững vẫn còn một số thách thức, nhất là nhu cầu đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực quản trị HTX và phát triển thị trường tiêu thụ ổn định cho sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao.

Vì vậy, TP Cần Thơ mong muốn tiếp tục tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế, các đối tác phát triển và các quốc gia nhằm trao đổi kinh nghiệm, thúc đẩy chuyển giao khoa học công nghệ và phát triển các mô hình nông nghiệp bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thông tin với đoàn, ông Reuben Mtolo Phiri - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Zambia cho biết, đoàn công tác đặc biệt quan tâm đến kinh nghiệm phát triển ngành lúa gạo của Việt Nam.

Theo ông, Zambia cũng là quốc gia trồng lúa nhưng năng suất còn rất thấp. Bộ trưởng Reuben Mtolo Phiri chia sẻ: “Nếu so sánh, năng suất lúa trên mỗi hecta của các HTX ở TP Cần Thơ cao hơn gấp 20 lần so với Zambia. Mục đích chuyến thăm lần này, chúng tôi có các chuyên gia đến để học hỏi cách canh tác lúa, tìm hiểu sản lượng và đầu ra cho lúa gạo của các HTX”.

Cùng ngày, đoàn công tác quốc gia Zambia đã đến tham quan mô hình canh tác lúa tại HTX Thịnh Phát và HTX Tiến Thuận ở xã Thạnh Quới). Đây là 2 HTX nằm trong vùng sản xuất lúa 3 vụ Bắc Cái Sắn với diện tích gần 10.000 ha, được đầu tư hạ tầng đồng bộ gồm hệ thống đê bao, trạm bơm điện và giao thông nội đồng.

Tại các HTX, đoàn công tác quốc gia Zambia đã tìm hiểu nhiều mô hình sản xuất tiên tiến như kỹ thuật canh tác lúa phát thải thấp, ứng dụng công nghệ số phục vụ hệ thống MRV; mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ lúa giữa nông dân và doanh nghiệp; các giải pháp tưới tiêu do nông dân làm chủ và mô hình tái chế rơm rạ sau thu hoạch.

Các mô hình đã giúp nông dân và HTX xuống giống tập trung, đồng loạt, hạn chế sâu bệnh, thuận lợi trong thu hoạch. Hệ thống sản xuất khép kín cũng giúp rút ngắn thời gian bơm tiêu nước, nâng cao khả năng chủ động phòng chống lũ và ngập úng.

Quy trình canh tác theo Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao cũng giúp HTX giảm 50% lượng giống gieo sạ, 30% phân đạm và 2-3 lần phun thuốc bảo vệ thực vật, tiết kiệm 30-40% nước tưới. Nhờ đó, chi phí sản xuất giảm khoảng 1,1 triệu đồng/ha, trong khi lợi nhuận tăng thêm từ 1,3 - 6,5 triệu đồng/ha.

Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, mô hình còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính từ 2-12 tấn CO₂/ha nhờ giảm sử dụng vật tư nông nghiệp và hạn chế đốt rơm rạ.

Thông qua liên kết sản xuất và áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, các HTX từng bước xây dựng chuỗi giá trị lúa gạo bền vững, hướng đến phát triển vùng lúa chất lượng cao, giảm phát thải và nâng cao thu nhập cho nông dân.