Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ nét đến sản xuất nông nghiệp, TP Cần Thơ đang từng bước chuyển hướng mạnh mẽ sang nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn và ứng dụng công nghệ số. Từ các mô hình thí điểm ban đầu, nhiều giải pháp khoa học, công nghệ đã dần đi vào thực tiễn, mang lại hiệu quả kinh tế và môi trường rõ rệt cho nông dân.
Ông Nguyễn Minh Đức – Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp TP Cần Thơ chia sẻ về định hướng phát triển nông nghiệp xanh, chuyển đổi số. Ảnh: Văn Vũ.
Theo ông Nguyễn Minh Đức – Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp TP Cần Thơ, năm 2025 có thể xem là giai đoạn đặt nền móng cho nông nghiệp xanh và chuyển đổi số tại Cần Thơ. Thành phố đã triển khai nhiều mô hình khuyến nông theo hướng giảm phát thải, tiết kiệm tài nguyên và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật mới. Dù chưa phải là bước đột phá lớn, nhưng các mô hình bước đầu đã cho thấy hiệu quả rõ ràng, tạo được sự thay đổi trong tư duy sản xuất của nông dân.
Từ kết quả đó, Thành phố xác định năm 2026 và các năm tiếp theo sẽ tiếp tục lấy nông nghiệp xanh và nông nghiệp số làm chủ đề trọng tâm nhằm mở rộng quy mô mô hình, lan tỏa mạnh mẽ hơn trong thực tiễn sản xuất. Không chỉ dừng ở chủ trương, các mô hình cụ thể đã trở thành bài học thực tế để nông dân dễ tiếp cận, dễ làm theo.
Ứng dụng thiết bị bay không người lái (drone) trong nông nghiệp tại Cần Thơ. Ảnh: Văn Vũ.
Một trong những mô hình được đánh giá rất cao hiện nay là nông nghiệp tuần hoàn. Đây là mô hình giúp nông dân tận dụng tối đa tài nguyên, giảm chi phí đầu vào và hạn chế tác động đến môi trường.
Cụ thể, những diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả được chuyển sang trồng cỏ voi phục vụ chăn nuôi bò. Phân bò tiếp tục được sử dụng để nuôi trùn quế, trùn quế lại làm thức ăn cho gia cầm, thủy sản, còn phân trùn quế được dùng làm phân hữu cơ bón ngược trở lại cho cỏ voi. Toàn bộ quá trình này tạo thành một chu trình khép kín, nâng cao giá trị sản xuất trên cùng đơn vị diện tích.
Thực tế cho thấy, mô hình này không chỉ hiệu quả về kinh tế mà còn rất phù hợp với định hướng nông nghiệp xanh, nông nghiệp bền vững mà Cần Thơ đang theo đuổi.
Cán bộ Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp TP Cần Thơ và nông dân tham quan mô hình sản xuất lúa theo hướng nông nghiệp xanh. Ảnh: Văn Vũ.
Trong chuỗi liên kết đó, Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp TP Cần Thơ xác định rõ vai trò là cầu nối giữa các bên. Với nông dân, cán bộ khuyến nông bám sát thực tế, nắm đúng nhu cầu và khó khăn của bà con. Với viện, trường, nhà khoa học, khuyến nông là đầu mối tiếp nhận, chọn lọc và đưa các tiến bộ kỹ thuật phù hợp vào sản xuất. Với doanh nghiệp, khuyến nông đóng vai trò kết nối để hình thành chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ, giúp nông dân yên tâm sản xuất. Với Nhà nước, đó là sự phối hợp trong quản lý, hỗ trợ chính sách để các mô hình được triển khai đồng bộ từ đầu vào đến đầu ra. Chỉ khi các “mắt xích” này gắn chặt với nhau thì nông nghiệp xanh và chuyển đổi số mới đi được đường dài.
Cũng theo ông Nguyễn Minh Đức, khó khăn lớn nhất hiện nay là cơ chế và thủ tục. Trước đây, theo quy định, nhiều tiến bộ kỹ thuật mới muốn triển khai diện rộng phải chờ ban hành định mức, quy trình, mất khá nhiều thời gian. Trong khi đó, công nghệ phát triển rất nhanh, có khi chờ xong thủ tục thì kỹ thuật đã không còn mới nữa.
Tuy nhiên hiện nay, các quy định liên quan đang được xem xét, điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn. Đây là tín hiệu tích cực, giúp rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến thực tiễn để nông dân sớm được tiếp cận với các giải pháp mới hiệu quả hơn.
Cơ giới hóa khâu cấy lúa giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, từng bước hiện thực hóa mục tiêu nông nghiệp xanh tại Cần Thơ. Ảnh: Văn Vũ.
Thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp TP Cần Thơ sẽ tiếp tục tập trung toàn lực cho nông nghiệp xanh, nông nghiệp bền vững và chuyển đổi số. Các mô hình khuyến nông sẽ gắn chặt hơn với mục tiêu giảm phát thải, bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng nông sản và thu nhập cho người dân.
"Trung tâm sẽ đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp, viện, trường để xây dựng vùng nguyên liệu quy mô lớn, đáp ứng yêu cầu thị trường và xuất khẩu. Mục tiêu cuối cùng vẫn là đưa khoa học, công nghệ thực sự đi vào sản xuất để nông dân là người hưởng lợi trực tiếp", ông Nguyễn Minh Đức nhấn mạnh.
