Trong những cánh rừng ngập nước mênh mông của Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng (TP Cần Thơ), lực lượng bảo vệ rừng ngày ngày bám trụ địa bàn, đối mặt với muôn vàn hiểm nguy để giữ gìn “lá phổi xanh” của vùng đất ngập nước đặc thù này. Thế nhưng, phía sau những chuyến tuần tra xuyên đêm, những lần vượt kênh rạch giữa mưa bão, là nỗi trăn trở về thu nhập và chế độ đãi ngộ còn nhiều bất cập.
Cán bộ giữ rừng Lung Ngọc Hoàng thường xuyên tuần tra ban đêm trên kênh rạch chằng chịt, một trong những nhiệm vụ tiềm ẩn nhiều rủi ro nhưng thu nhập không tương xứng với công sức của họ. Ảnh: Văn Vũ.
Trao đổi với Báo Nông nghiệp và Môi trường, ông Lê Thanh Sơn, Phó Giám đốc phụ trách Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng cho biết, hiện đơn vị là đơn vị sự nghiệp có thu một phần, song nguồn thu không đáng kể. Phần lớn cán bộ, viên chức vẫn hưởng lương từ ngân sách nhà nước theo hệ số, trong khi nguồn thu sự nghiệp chưa đủ để đáp ứng nhu cầu chi cho hoạt động thường xuyên.
“Thu nhập của lực lượng bảo vệ rừng hiện chỉ ở mức trung bình so với người dân địa phương, trong khi điều kiện làm việc rất vất vả. Anh em thường xuyên công tác ở vùng sâu, vùng xa, giao thông cách trở, nhiều người gặp khó khăn trong việc ổn định cuộc sống”, ông Sơn chia sẻ.
Hiện khu bảo tồn được giao tổng cộng 32 biên chế viên chức và 7 lao động hợp đồng theo Nghị định 111, tổng số 39 người. Trong đó, lực lượng bảo vệ rừng chiếm tỷ lệ lớn, song cũng là nhóm chịu nhiều thiệt thòi nhất khi chưa có chính sách đặc thù tương xứng với tính chất công việc.
“Công việc nặng nhọc, nguy hiểm nhưng hiện chưa có chế độ thâm niên hay phụ cấp riêng để tạo động lực cho anh em gắn bó lâu dài”, ông Sơn nói.
Ông Lê Thanh Sơn, Phó Giám đốc phụ trách Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng chia sẻ về những khó khăn, vất vả của lực lượng bảo vệ rừng hiện nay. Ảnh: Văn Vũ.
Không chỉ tuần tra ban ngày, lực lượng bảo vệ rừng thường xuyên phải thực hiện nhiệm vụ vào ban đêm, di chuyển chủ yếu bằng vỏ máy trên hệ thống kênh rạch chằng chịt. Đặc biệt vào mùa mưa bão, công tác tuần tra tiềm ẩn nhiều rủi ro.
“Có những tình huống đột xuất, nửa đêm nhận tin báo của người dân là anh em phải lên đường ngay để xử lý. Thế nhưng hiện nay chưa có phụ cấp riêng cho ca trực đêm hay nhiệm vụ phát sinh, gây nhiều thiệt thòi cho lực lượng”, ông Sơn chia sẻ thêm.
Bên cạnh nhiệm vụ bảo vệ rừng, lực lượng chuyên trách còn kiêm nhiệm công tác tuyên truyền, vận động người dân cùng tham gia giữ rừng. Các tổ được phân công trực 24/24, kết hợp vừa tuần tra vừa tuyên truyền nhằm nâng cao ý thức cộng đồng. Nhờ đó, nhiều năm qua, rừng Lung Ngọc Hoàng cơ bản được bảo vệ tốt, không xảy ra tình trạng mất rừng nghiêm trọng; các vụ lấn chiếm nhỏ lẻ đều được phát hiện và xử lý kịp thời.
Song song đó, khu bảo tồn cũng triển khai các chương trình hỗ trợ vùng đệm tại 11 ấp xung quanh, tập trung vào sửa chữa hạ tầng nông thôn, tập huấn khuyến nông – khuyến ngư – khuyến lâm và xây dựng một số mô hình sinh kế cho người dân. Tuy nhiên, theo ông Sơn, nguồn kinh phí dành cho vùng đệm hiện còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế.
Cán bộ giữ rừng Lung Ngọc Hoàng thường xuyên túc trực trên tháp canh, quan sát từ trên cao để kịp thời phát hiện nguy cơ cháy rừng và bảo vệ an toàn khu bảo tồn. Ảnh: Văn Vũ.
Từ thực tiễn công tác, lãnh đạo Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng kiến nghị Trung ương và địa phương sớm xem xét ban hành cơ chế, chính sách đặc thù cho lực lượng bảo vệ rừng, nhất là chế độ thâm niên, phụ cấp ca trực đêm và nhiệm vụ nguy hiểm. Đồng thời, cần tăng mức hỗ trợ cho vùng đệm, đầu tư hạ tầng và tạo sinh kế bền vững cho người dân, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng lâu dài.
