Biến rác nhựa thành dụng cụ học tập, nâng ý thức bảo vệ môi trường

Giáo dục môi trường bắt đầu từ mỗi gia đình

Tại ấp Đông Phước (xã Thạnh Đông, tỉnh An Giang) nơi Trường Mẫu giáo Họa Mi đứng chân, câu chuyện bảo vệ môi trường không còn là khẩu hiệu treo trên tường mà là hành động cụ thể. Từ thực trạng rác thải sinh hoạt bị vứt bừa bãi, nhất là túi nilon, chai nhựa, hộp đựng thực phẩm… ảnh hưởng đến cảnh quan và sức khỏe cộng đồng, nhà trường đã xây dựng mô hình “Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho phụ huynh, học sinh”.

Thay vì chỉ tuyên truyền suông, Ban giám hiệu nhà trường lựa chọn cách làm cụ thể: phân loại rác ngay từ gia đình. Các loại rác có thể tái sử dụng như chai nhựa, hộp sữa, bìa carton được phụ huynh gom góp mang đến trường làm nguyên liệu sáng tạo đồ dùng dạy học. Rác không tái chế được thì thu gom, xử lý đúng quy định, một phần phế liệu bán gây quỹ hỗ trợ học sinh nghèo.

Trong các buổi họp đầu năm, nhà trường trình chiếu hình ảnh rác thải xả xuống kênh rạch, phân tích hệ lụy đối với môi trường và sức khỏe trẻ nhỏ. Từ đó, phụ huynh hiểu rõ hơn rằng giáo dục bảo vệ môi trường không chỉ là trách nhiệm của thầy cô, mà phải bắt đầu từ mỗi gia đình.

Nếu đầu năm học, tỷ lệ phụ huynh cùng nhà trường chung tay bảo vệ môi trường chỉ đạt hơn 42%, thì cuối năm đã tăng lên 98,8%. Tỷ lệ phụ huynh phối hợp giáo dục trẻ về ý thức giữ gìn môi trường cũng tăng từ 45% lên 99,5%. Những con số ấy cho thấy khi nhận thức thay đổi, hành động sẽ thay đổi theo.

Từ chai nhựa thành đồ dùng học tập

Điểm đặc biệt của mô hình là biến rác thải nhựa thành đồ dùng học tập, đồ chơi phục vụ chuyên đề “Phát triển vận động” và “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”. Những chai nhựa bỏ đi được cắt gọt thành bộ ném vòng, hộp sữa làm thành khối xếp hình, bìa carton trở thành bảng chữ cái nhiều màu sắc…

Hai bộ đồ dùng tự làm từ nguyên vật liệu phế thải không chỉ bền, an toàn mà còn đạt giải cao tại hội thi cấp tỉnh. Quan trọng hơn, quá trình làm ra sản phẩm đã trở thành bài học sống động về tái chế, tiết kiệm và sáng tạo.

Nhà trường tổ chức cho phụ huynh tham gia làm đồ dùng khoảng 30 phút trước giờ trả trẻ vào chiều thứ Sáu hàng tuần. Ban đầu chỉ vài người tham gia, nhưng khi thấy con mình hào hứng học tập với chính sản phẩm do cha mẹ góp sức, số lượng phụ huynh tăng dần theo thời gian.

Kết quả theo dõi cho thấy, tỷ lệ trẻ biết bỏ rác đúng nơi quy định tăng từ gần 48% lên 100%, trẻ biết phân biệt rác hữu cơ - vô cơ tăng từ 38% lên 99%, trẻ biết nhắc nhở người khác không vứt rác bừa bãi tăng từ hơn 32% lên 98%. Ý thức bảo vệ môi trường không còn là lời nhắc nhở, mà đã trở thành thói quen hằng ngày của các em.

Đáng chú ý, việc tái sử dụng vật liệu phế thải giúp nhà trường tiết kiệm hơn 80 triệu đồng chi phí mua sắm đồ dùng. Từ nguồn phế liệu bán được, 63 phần quà trị giá gần 16 triệu đồng đã được trao cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Một vòng tròn nhân văn khép kín: rác thải - tái chế - giáo dục - sẻ chia.

Song song đó, giáo viên được kiểm tra, đánh giá thường xuyên việc lồng ghép giáo dục môi trường trong mọi hoạt động học, vui chơi, sinh hoạt. Không dừng ở hồ sơ sổ sách, việc kiểm tra tập trung vào hành vi cụ thể của trẻ: có bỏ rác đúng nơi quy định hay không, có biết tiết kiệm nước, rửa tay bằng xà phòng, giữ gìn vệ sinh lớp học hay không.

Mô hình còn lan tỏa ra cộng đồng khi nhà trường phối hợp với lãnh đạo ấp tuyên truyền các hộ dân, hộ kinh doanh nhỏ thực hiện phân loại rác, giữ gìn cảnh quan. Từ khuôn viên trường học xanh - sạch - đẹp, ý thức bảo vệ môi trường dần lan rộng ra từng tuyến đường, từng mái nhà.

Từ những chai nhựa tưởng chừng vô giá trị, những giáo viên Trường Mẫu giáo Họa Mi đã thổi vào đó sức sống mới, biến thành công cụ giáo dục hữu ích. Quan trọng hơn, nhà trường đã gieo vào tâm hồn trẻ nhỏ hạt mầm ý thức, biết yêu thiên nhiên, bảo vệ môi trường và sống có trách nhiệm với cộng đồng.