Mùa cháy rừng năm nay khởi đầu khá yên ắng, với số vụ cháy và diện tích bị thiêu rụi thấp hơn mức trung bình. Tuy nhiên, từ tháng 7, nắng nóng và khô hạn kéo dài đã khiến nhiều đám cháy bùng phát, nhanh chóng lan rộng trên khắp Canada. Ontario và Vùng lãnh thổ Tây Bắc là những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Tính đến nay, hơn 3,8 triệu ha rừng tại Canada đã bị thiêu rụi trong năm 2026, buộc hàng nghìn người phải sơ tán và khiến hàng triệu người phải hít khói từ các đám cháy ở mức nguy hiểm.
Hơn 3,8 triệu ha rừng tại Canada đã bị thiêu rụi trong năm 2026. Ảnh: Globe and Mail.
Để đánh giá tác động của biến đổi khí hậu, các nhà nghiên cứu WWA kết hợp dữ liệu quan trắc với mô hình khí hậu, so sánh điều kiện thời tiết hiện nay với kịch bản giả định trong đó Trái đất chưa nóng lên khoảng 1,4 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp.
Nhóm nghiên cứu tập trung phân tích các giai đoạn 7 ngày và 30 ngày có điều kiện thời tiết thuận lợi nhất cho cháy rừng tại Ontario và Vùng lãnh thổ Tây Bắc. Kết quả cho thấy biến đổi khí hậu do con người gây ra đã khiến những điều kiện cực đoan này có khả năng xuất hiện cao gấp khoảng hai lần.
Theo WWA, kiểu thời tiết dễ làm bùng phát cháy rừng như năm nay không còn là hiện tượng hiếm gặp. Dựa trên dữ liệu quan trắc, các điều kiện này có thể xuất hiện từ 2-6 năm một lần tại Vùng lãnh thổ Tây Bắc và 6-15 năm một lần tại Ontario. Trong khi đó, ở một thế giới không chịu tác động của biến đổi khí hậu, hiện tượng tương tự chỉ xảy ra khoảng 40 năm một lần.
Ông Theodore Keeping, tác giả chính của nghiên cứu thuộc Đại học Hoàng gia London (Anh), cho biết các đợt cháy rừng tại Canada kể từ năm 2023 đã thay đổi đáng kể về quy mô và cường độ. Phạm vi lan rộng của các đám cháy ở mức đáng báo động, cho thấy dù công tác phòng cháy và quản lý hỏa hoạn đã được tăng cường, các biện pháp thích ứng vẫn chưa đủ.
Ông nhấn mạnh Canada và các quốc gia cần nhanh chóng giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhằm hạn chế nguy cơ những sự kiện cực đoan tương tự trở nên phổ biến hơn.
Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng tần suất và cường độ các điều kiện thời tiết thuận lợi cho cháy rừng. Nắng nóng gay gắt kết hợp với hạn hán kéo dài khiến đất, thảm thực vật và các vật liệu hữu cơ mất nước nhanh hơn, tạo ra môi trường lý tưởng để lửa bùng phát và lan rộng.
Cháy rừng cũng tạo ra một vòng luẩn quẩn khi giải phóng lượng lớn carbon dioxide vào khí quyển, qua đó tiếp tục góp phần làm Trái đất nóng lên và làm gia tăng nguy cơ xảy ra các đợt cháy rừng nghiêm trọng trong tương lai.
