Bệnh vảy nến được xem như một triệu chứng da liễu phổ biến. Tuy nhiên, vì không có những chẩn đoán chính xác, nên nhiều người vẫn chịu đựng bệnh vảy nến rất nhiều năm. Trường hợp bệnh nhân nữ 71 tuổi T.T.V có thể xem như một ví dụ đáng tham khảo.
Bác sĩ Văn Thị Bích Trâm tư vấn cho bệnh nhân bị vảy nến lâu năm. Ảnh: A.M.
Đến từ một tỉnh miền Tây Nam bộ, bà T.T.V bước vào phòng khám da liễu của Bệnh viện Quốc tế Minh Anh TP.HCM trong tình trạng đỏ da, tróc vảy và ngứa ngáy dữ dội trên toàn cơ thể. Không dừng lại ở làn da, tổn thương đã xâm nhập sâu vào cả móng tay, móng chân và vùng da đầu.
Những đợt điều trị trước đó tại nhiều nơi bằng corticoid kéo dài, chỉ mang lại hiệu quả tạm thời trong 1 - 2 tháng, để rồi sau đó bệnh lại bùng phát mạnh hơn, lan rộng từ những mảng nhỏ thành những tổn thương toàn thân. Áp lực lớn nhất không nằm ở cơn ngứa rát, mà ở sự mặc cảm. Với làn da bong tróc dữ dội, nhiều người xung quanh vì thiếu hiểu biết đã nảy sinh cảm giác lo sợ, vô tình tạo ra khoảng cách. Sự xa lánh ấy đẩy người phụ nữ tuổi thất thập vào nỗi buồn và tự ti sâu sắc.
Tiếp nhận ca bệnh vảy nến phức tạp này, bác sĩ chuyên khoa 1 Văn Thị Bích Trâm đã chỉ định sinh thiết da. Kết quả đúng như dự đoán: bệnh nhân mắc vảy nến mạn tính toàn thân. Từ giải thích đây là bệnh lý do rối loạn miễn dịch kết hợp yếu tố di truyền, hoàn toàn không lây nhiễm, đã giúp bệnh nhân trút bỏ được gánh nặng tâm lý bấy lâu.
Khó khăn tiếp theo, cũng là rào cản lớn nhất trong điều trị bệnh vảy nến, đó là: dù liệu pháp sinh học được xác định mang lại hiệu quả vượt trội và ít tác dụng phụ, nhưng chi phí đắt đỏ so với hoàn cảnh kinh tế của bệnh nhân.
Với trường hợp của bệnh nhân nữ T.T.V, bác sĩ chuyên khoa 1 Văn Thị Bích Trâm đã quyết định lựa chọn phương án tối ưu nhất: sử dụng thuốc ức chế miễn dịch cổ điển (MTX) đường uống. Để kiểm soát tác dụng phụ của thuốc (như mệt mỏi, buồn nôn, rụng tóc), phác đồ được bắt đầu từ liều thấp tăng dần, kết hợp theo dõi sát sao công thức máu, chức năng gan, thận và X-quang phổi.
Sau 3 tháng kiên trì theo đuổi phác đồ điều trị, bệnh nhân V đã hồi phục khoảng 70%. Tình trạng đỏ da tróc vảy toàn thân giảm rõ rệt, chỉ còn lại một ít ở các vùng vị trí tì đè như cùi tỏ, đầu gối và sau lưng.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Văn Thị Bích Trâm chia sẻ, khi đạt hiệu quả tối đa, bệnh nhân sẽ được giảm liều MTX, chuyển sang thuốc bôi kết hợp bổ sung acid folic để duy trì kết quả. Tuy nhiên, vảy nến là bệnh lý rất dễ tái phát nếu không tuân thủ chăm sóc đúng cách.
Đối với bệnh vảy nến, có 4 quy tắc vàng trong điều trị mà bệnh nhân cần tuân thủ. Thứ nhất, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc: Không bôi thuốc nam, thuốc bắc hoặc các chế phẩm chứa corticoid trôi nổi vì sẽ làm bệnh bùng phát dữ dội hơn. Thứ hai, dưỡng ẩm thường xuyên: Bôi kem dưỡng ẩm đều đặn mỗi ngày để củng cố hàng rào bảo vệ da. Thứ ba, chế độ ăn lành mạnh: Hạn chế thịt đỏ và thực phẩm nhiều dầu mỡ. Thứ tư, quản lý stress: Căng thẳng, lo âu và mất ngủ là nguyên nhân hàng đầu kích hoạt vảy nến tái phát.
Với kinh nghiệm nhiều năm điều trị bệnh vảy nến, bác sĩ chuyên khoa 1 Văn Thị Bích Trâm phân tích: Ở giai đoạn đầu, vảy nến có hình thái rất đa dạng và dễ gây nhầm lẫn với viêm da cơ địa hay viêm da tiết bã (chỉ tróc vảy nhẹ ở da đầu hoặc diện tích nhỏ trên thân thể). Chính sự nhầm lẫn này khiến nhiều người điều trị sai cách, chỉ đến khi tổn thương lan rộng toàn thân mới được chẩn đoán đúng thì bệnh đã ở giai đoạn nặng.
Bệnh vảy nến tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng ảnh hưởng nghiêm trọng đến thẩm mỹ và chất lượng cuộc sống. Khi xuất hiện các dấu hiệu tróc vảy, đỏ da bất thường, người bệnh nên đến ngay các cơ sở y tế có chuyên khoa da liễu để được khám, sinh thiết và điều trị đúng phác đồ ngay từ đầu, tránh những tổn thương kéo dài đáng tiếc.
