Theo cơ quan khí tượng quốc gia MetService, bão Vaianu đi vào đất liền gần bán đảo Maketu với sức gió giật vượt 130 km/h, kèm theo mưa lớn và sóng biển cao. Cơ quan này cảnh báo cơn bão này ở cấp độ “đe dọa tính mạng”.
Để ứng phó bão, chính quyền địa phương đã ban bố tình trạng khẩn cấp tại nhiều khu vực và phát cảnh báo gió cấp “đỏ” - mức cao nhất, chỉ áp dụng cho các hiện tượng thời tiết cực đoan. Tuy nhiên, Bộ trưởng phụ trách tình trạng khẩn cấp Mark Mitchell cho biết hướng di chuyển của bão đã lệch về phía đông và ven rìa đảo Bắc, nhờ vậy, Auckland - thành phố đông dân nhất New Zealand - đã tránh được tác động nghiêm trọng nhất.
Ảnh vệ tinh bão Vaianu. Ảnh: windy.com.
Trong khoảng 12 giờ tiếp theo, bão có thể tiếp tục mạnh lên khi di chuyển xuống phía nam đất nước. Ông Mitchell cảnh báo sự kết hợp giữa triều cường buổi chiều và sóng lớn có thể gây ngập lụt ven biển. “Khoảng thời gian đáng lo ngại nhất là từ 2 giờ chiều trở đi, khi triều dâng cao cùng với sóng lớn”, ông nói.
Cơn bão đã buộc hàng trăm người dân phải sơ tán khẩn cấp, hơn 5.000 hộ bị mất điện. Đến nay, điện đã được khôi phục một phần.
Tại khu vực ven biển quận Whakatane, nhà chức trách ghi nhận thiệt hại đáng kể và đã phát phát lệnh sơ tán bắt buộc với 270 hộ.
New Zealand đã triển khai quân đội cùng các thiết bị hạng nặng hỗ trợ công tác cứu hộ tại những khu vực ngập lụt nghiêm trọng. Dữ liệu từ MetService cho thấy nhiều nơi ghi nhận gió giật tới 130 km/h, lượng mưa vượt 100 mm trong 24 giờ tại thành phố Whangarei, và sóng biển cao hơn 6 mét.
Hãng hàng không quốc gia Air New Zealand đã hủy hơn 90 chuyến bay sử dụng máy bay cánh quạt, chủ yếu tại các sân bay khu vực đảo Bắc. Các chuyến bay nội địa bằng máy bay phản lực và quốc tế vẫn hoạt động, nhưng có thể bị trì hoãn do thời tiết xấu.
Lực lượng cứu hỏa và ứng phó khẩn cấp cho biết họ đã nhận hơn 100 cuộc gọi báo cáo thiệt hại do gió mạnh và ngập úng. Dự báo cho thấy điều kiện thời tiết sẽ dần cải thiện khi bão tiếp tục di chuyển xuống phía nam đảo Bắc và rời khỏi khu vực vào tối Chủ nhật tại Hawke’s Bay.
Dù vậy, các chuyên gia nhấn mạnh tình hình vẫn nguy hiểm. Bà Heather Keats, chuyên gia MetService, cho biết: “Thời tiết sẽ cải thiện từ tối nay và ngày mai, nhưng hiện tại cơn bão vẫn đe dọa tính mạng”.
Sự xuất hiện của bão Vaianu cũng gợi lại ký ức về cơn bão Gabrielle năm 2023 - một trong những thảm họa thiên nhiên nghiêm trọng nhất tại New Zealand trong thế kỷ này, khiến 11 người thiệt mạng và hàng nghìn người phải di dời.
