Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, việc điều chỉnh quy hoạch nhằm tổ chức lại không gian phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời cụ thể hóa mục tiêu tăng trưởng giai đoạn mới trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động nhanh và khó lường.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương. Ảnh: Bảo Thắng.
Trong quy hoạch điều chỉnh, các vùng động lực, hành lang kinh tế và cực tăng trưởng sẽ đóng vai trò đi đầu, dẫn dắt phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Mục tiêu đặt ra là GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 tăng từ 10% mỗi năm trở lên, GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD.
Việc bổ sung Bắc Trung bộ thành vùng động lực quốc gia được xem là một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của lần điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Trước đó, hệ thống vùng động lực quốc gia chủ yếu tập trung ở phía bắc, phía nam, miền Trung và ĐBSCL
Theo định hướng mới, Bắc Trung bộ sẽ phát triển mạnh kinh tế biển, nâng cao hiệu quả hệ thống cảng biển, khu kinh tế ven biển và khu công nghiệp. Các khu kinh tế ven biển được ưu tiên tập trung vào một số ngành trọng điểm phù hợp với điều kiện từng địa phương để tạo đột phá tăng trưởng.
Chính phủ đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân của vùng Bắc Trung bộ từ 10-10,5% mỗi năm giai đoạn 2026-2030.
Huế được định hướng trở thành trung tâm lớn, đặc sắc của Đông Nam Á về văn hóa, du lịch và y tế chuyên sâu, đồng thời là trung tâm lớn của cả nước về khoa học công nghệ, giáo dục và đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực chất lượng cao.
Trong khi đó, hai vùng động lực phía Bắc và phía Nam tiếp tục được xác định là các đầu tàu tăng trưởng lớn nhất cả nước. Quy hoạch điều chỉnh định hướng 2 vùng này đi đầu về công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp công nghệ số, các ngành dịch vụ hiện đại, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Vùng Đồng bằng sông Hồng được đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP khoảng 11% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030. Hà Nội được định hướng trở thành thành phố kết nối toàn cầu, ngang tầm thủ đô các nước phát triển trong khu vực và thế giới. Khu vực Hải Phòng - Quảng Ninh tiếp tục được xây dựng thành trung tâm kinh tế biển hiện đại mang tầm quốc tế, hàng đầu Đông Nam Á.
Tại vùng Đông Nam bộ, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP khoảng 10-11% mỗi năm. TP.HCM được định hướng trở thành trung tâm tài chính quốc tế, có vị thế nổi trội trong khu vực Đông Nam Á và phát triển ngang tầm các thành phố lớn ở châu Á. Vùng này đồng thời được xác định là trung tâm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, logistics và công nghiệp công nghệ cao của cả nước.
Cầu Cửa Hội bắc qua sông Lam kết nối tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Ảnh: Hồ Chiến.
Ở miền Trung và Tây Nguyên, quy hoạch mới nhấn mạnh liên kết không gian biển - cao nguyên - biên giới. Khu vực duyên hải ưu tiên phát triển kinh tế biển, logistics, năng lượng tái tạo và công nghiệp công nghệ cao, trong khi khu vực cao nguyên tập trung vào nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến sâu và kinh tế rừng.
Đà Nẵng được định hướng trở thành một trong những trung tâm kinh tế - xã hội lớn của cả nước và Đông Nam Á, giữ vai trò trung tâm khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, tài chính, logistics và công nghệ số.
Đối với Đồng bằng sông Cửu Long, quy hoạch điều chỉnh xác định vùng này sẽ trở thành trung tâm kinh tế nông nghiệp hiện đại, bền vững và hiệu quả cao của cả nước cũng như khu vực. Cần Thơ tiếp tục giữ vai trò đô thị hạt nhân của vùng về kinh tế, giáo dục, y tế chuyên sâu và khoa học công nghệ.
Song song với việc xác lập các vùng động lực, quy hoạch điều chỉnh tiếp tục ưu tiên phát triển các hành lang kinh tế lớn như hành lang Bắc - Nam, hành lang Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và hành lang Mộc Bài - TP.HCM - Biên Hòa - Vũng Tàu.
Các vành đai công nghiệp - đô thị - dịch vụ cũng sẽ được thúc đẩy phát triển, đặc biệt tại khu vực vành đai 4, vành đai 5 vùng Thủ đô Hà Nội và vành đai 3, vành đai 4 TP HCM.
"Quy hoạch lần này đặt trọng tâm vào hình thành bộ khung kết cấu hạ tầng quốc gia, tập trung vào giao thông, đô thị, năng lượng, hạ tầng số và logistics nhằm mở rộng không gian phát triển mới", Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh.
Về định hướng phát triển công nghiệp, quy hoạch điều chỉnh bổ sung nhiều ngành mới như chip bán dẫn, robot và tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp công nghệ số, vật liệu tiên tiến, năng lượng tái tạo và kinh tế không gian tầm thấp. Chính phủ cũng định hướng hình thành nhanh các cụm liên kết ngành công nghiệp chuyên môn hóa và các tổ hợp công nghiệp quy mô lớn tại các vùng động lực.
Bên cạnh công nghiệp và dịch vụ, quy hoạch mới tiếp tục nhấn mạnh phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp số, nông nghiệp xanh và nông nghiệp tuần hoàn. Các vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao sẽ được gắn với công nghiệp chế biến và phát triển du lịch nông thôn.
