Từ ngày 10-12/3/2026 tại Manila, Philippines, Hội nghị tham vấn khu vực lần thứ hai về xây dựng Kế hoạch Chiến lược ASEAN về môi trường giai đoạn 2026-2035 (ASPEN) đã được tổ chức dưới sự chủ trì của Philippines - Chủ tịch Hội nghị Quan chức cao cấp ASEAN về môi trường (ASOEN). Hội nghị do Sáng kiến Ôxtrâylia Vì Tương lai ASEAN (Aus4ASEAN Futures) và Quỹ Châu Á (The Asia Foundation) đồng tổ chức, phối hợp với Ban Thư ký ASEAN.
Hội nghị quy tụ đại diện các quốc gia thành viên ASEAN, Chủ tịch các Nhóm công tác chuyên ngành thuộc ASOEN, đại diện Trung tâm Đa dạng sinh học ASEAN (ACB), Trung tâm Biến đổi khí hậu ASEAN (ACCC), Ban Thư ký ASEAN cùng các đối tác phát triển, tổ chức quốc tế, khu vực tư nhân, giới học thuật và các tổ chức xã hội. Đại diện Việt Nam tham dự trực tiếp Hội nghị này là các đại diện của Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
ASPEN là văn kiện chiến lược kế thừa Kế hoạch Chiến lược ASEAN về môi trường giai đoạn 2016-2025, nhằm định hướng hợp tác môi trường của ASEAN trong giai đoạn tiếp theo, phù hợp với Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN đến năm 2045. Kế hoạch được kỳ vọng sẽ trở thành khuôn khổ định hướng cho các chính sách, chương trình và hành động chung của ASEAN nhằm thúc đẩy quản lý môi trường bền vững trong khu vực.
Các đại biểu tham dự ngày đầu tiên của Hội nghị. Ảnh: Hương Giang.
Xây dựng định hướng chiến lược môi trường ASEAN giai đoạn mới
Trong bối cảnh khu vực Đông Nam Á đang đối mặt với nhiều thách thức môi trường ngày càng gia tăng như biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học và ô nhiễm môi trường, ASPEN được xây dựng nhằm tạo ra khung chiến lược tổng thể định hướng hợp tác môi trường của ASEAN trong giai đoạn 2026-2035.
Theo dự thảo đang được thảo luận, ASPEN hướng tới ba mục tiêu chiến lược chính, gồm phát triển thích ứng với biến đổi khí hậu, xây dựng ASEAN tích cực với thiên nhiên, nâng cao chất lượng môi trường
Ba mục tiêu này tương ứng với ba thách thức môi trường toàn cầu mà ASEAN xác định là nền tảng cho cấu trúc chiến lược của ASPEN, bao gồm biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học và ô nhiễm môi trường.
Bên cạnh đó, các đại biểu cũng thảo luận 5 ưu tiên chiến lược của ASPEN: Bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, bảo vệ hệ sinh thái ven biển và biển, ứng phó với biến đổi khí hậu, ngăn ngừa ô nhiễm và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, tăng cường thông tin, giáo dục và truyền thông môi trường.
Trong ngày làm việc đầu tiên, các đại biểu đã tập trung trao đổi về đề cương dự thảo ASPEN, bao gồm các mục tiêu và ưu tiên chiến lược, các lĩnh vực trọng tâm và các biện pháp can thiệp chính. Các đại biểu cũng thảo luận về các mốc tiến độ triển khai, cơ chế quản trị, điều phối và huy động nguồn lực để thực hiện Kế hoạch trong khu vực.
Các đại biểu thảo luận về các mục tiêu và ưu tiên chiến lược của ASPEN. Ảnh: Hương Giang.
Tăng cường tham vấn các bên liên quan
Ngày làm việc thứ hai của Hội nghị dành cho phiên tham vấn các bên liên quan, với sự tham gia của các cơ quan ASEAN, đối tác phát triển, khu vực tư nhân, giới học thuật và các tổ chức xã hội.
Phiên tham vấn tập trung thu thập ý kiến về kỳ vọng của các bên liên quan đối với ASPEN, cũng như cách thức Kế hoạch có thể hỗ trợ các chương trình hợp tác liên ngành trong ASEAN. Các đại biểu cũng trao đổi về vai trò của các bên trong quá trình triển khai Kế hoạch, các cơ chế phối hợp và khả năng huy động nguồn lực.
Các phiên thảo luận nhóm theo từng ưu tiên chiến lược được tổ chức nhằm xác định các cơ hội hợp tác, thúc đẩy liên kết giữa các lĩnh vực và tăng cường sự tham gia của các đối tác trong việc triển khai các mục tiêu môi trường của ASEAN.
Một nội dung quan trọng khác của chương trình là phiên thảo luận về tăng cường hợp tác đối tác, trong đó các đại biểu trao đổi về cơ chế phối hợp giữa các trụ cột của Cộng đồng ASEAN, hợp tác với các đối tác đối thoại cũng như sự tham gia của khu vực tư nhân và các tổ chức xã hội.
Đại diện Quỹ Châu Á (The Asia Foundation). Ảnh: Hương Giang.
Hoàn thiện Kế hoạch Chiến lược ASEAN về môi trường giai đoạn 2026-2035
Trong ngày làm việc cuối cùng, các đại biểu sẽ rà soát và tổng hợp các ý kiến đóng góp từ phiên tham vấn, đồng thời thảo luận cách thức tích hợp các đề xuất vào dự thảo ASPEN.
Hội nghị cũng sẽ trao đổi về khung Giám sát, Đánh giá và Học hỏi (Monitoring, Evaluation and Learning - MEL) nhằm tăng cường hiệu quả theo dõi, đánh giá và hỗ trợ quá trình ra quyết định trong việc triển khai các chương trình hợp tác môi trường trong khu vực.
Kết thúc Hội nghị, các bên sẽ thống nhất lộ trình xây dựng các bản dự thảo tiếp theo của ASPEN và các bước tiếp theo trong quá trình hoàn thiện văn kiện chiến lược này. Kế hoạch Chiến lược ASEAN về môi trường giai đoạn 2026-2035 được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường phối hợp chính sách môi trường trong khu vực, thúc đẩy hợp tác liên ngành và nâng cao khả năng ứng phó của ASEAN trước các thách thức môi trường trong giai đoạn phát triển mới.
![Nông nghiệp trong vòng xoáy nắng nóng: [Bài 2] Giữ dòng nước ngọt giữa mùa khô](https://t.ex-cdn.com/nongnghiepmoitruong.vn/480w/files/news/2026/04/13/z7713987290982_7097f3265f7318cfe16f99b4b27c971d-nongnghiep-011836.jpg)
