99% hàng Việt xuất khẩu sang EU được miễn thuế

Kim ngạch thương mại Việt Nam - EU tăng mạnh

Theo số liệu của cơ quan hải quan Việt Nam và Cơ quan Thống kê Quốc gia (NSO), tổng kim ngạch thương mại Việt Nam - EU giai đoạn 1995 đến hết tháng 6/2026 đã vượt 900 tỷ USD. Riêng 6 năm kể từ khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực (8/2020 - 6/2026), kim ngạch đạt 383,8 tỷ USD, chiếm 42,6% tổng giá trị giao thương, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của hiệp định trong thúc đẩy quan hệ kinh tế song phương.

EVFTA không chỉ tạo động lực tăng trưởng thương mại mà còn góp phần củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, định hình lại quan hệ Việt Nam - EU theo hướng ổn định, dài hạn và hiệu quả hơn.

Khảo sát Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) quý II/2026 của EuroCham cho thấy 55% doanh nghiệp châu Âu coi Việt Nam là trung tâm hoạt động hoặc thị trường tăng trưởng trọng điểm, 22% xác định Việt Nam là mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất khu vực, khẳng định vị thế ngày càng cao của Việt Nam trong chiến lược tại châu Á.

Ưu đãi thuế quan từ Hiệp định EVFTA đang được khai thác hiệu quả, mang lại lợi ích trực tiếp cho doanh nghiệp. Khoảng 50% doanh nghiệp châu Âu đã tận dụng ưu đãi; trong đó 33% áp dụng cho ít nhất 20% kim ngạch và gần 20% áp dụng cho trên 50% giá trị giao dịch. Có tới 66% doanh nghiệp ghi nhận hiệu quả tài chính rõ rệt, với mức tiết kiệm phổ biến 5-15%, thậm chí 11% doanh nghiệp tiết kiệm trên 30%. Lợi ích tập trung ở các lĩnh vực thương mại, logistics và hàng tiêu dùng, góp phần giảm giá thành, mở rộng thị phần và thúc đẩy dịch vụ chuỗi cung ứng.

Hoàn tất lộ trình cắt giảm thuế, mở rộng dư địa xuất khẩu

Bước sang năm thứ 7 thực thi Hiệp định EVFTA, EU đã hoàn tất lộ trình cam kết, đưa 99% hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường này được miễn thuế. Đây là dư địa quan trọng để thúc đẩy các ngành xuất khẩu chủ lực như điện tử, dệt may, da giày, đồ gỗ, nông sản và cơ khí. Ở chiều ngược lại, Việt Nam tiếp tục thực hiện lộ trình cắt giảm thuế đối với hàng hóa từ EU, hướng tới hoàn thành vào năm 2030.

Diễn biến thương mại 6 tháng đầu năm 2026 tiếp tục xu hướng tích cực, với tổng kim ngạch đạt 41,4 tỷ USD; trong đó xuất khẩu 31,8 tỷ USD, nhập khẩu 9,7 tỷ USD, xuất siêu khoảng 22 tỷ USD, vượt mức của cả năm 2019 - thời điểm trước khi EVFTA có hiệu lực.

Tuy nhiên, quan hệ thương mại hai chiều cần được nhìn nhận theo hướng cân bằng và bổ trợ. Các sản phẩm công nghệ cao, máy móc và dược phẩm từ EU đang góp phần nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng của Việt Nam; trong khi các mặt hàng thế mạnh của Việt Nam tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng và thị trường EU.

Dư địa hợp tác giữa hai bên vẫn còn lớn, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ, thiết bị và các giải pháp giá trị gia tăng cao. Hiện EU chiếm khoảng 12% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, trong khi tỷ trọng nhập khẩu mới khoảng 4%, cho thấy khả năng mở rộng hợp tác theo hướng cân bằng, bền vững.

Để tận dụng hiệu quả hơn EVFTA, các chuyên gia kinh tế đề xuất cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa quy trình, giảm chi phí tuân thủ. Đây là điều kiện then chốt nhằm chuyển hóa các cam kết của hiệp định thành lợi ích thực chất, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế.