9 nhiệm vụ bảo vệ môi trường, ứng phó BĐKH giai đoạn 2026-2030

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 208/NQ-CP về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 75-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới.

Đây là căn cứ để các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai thực hiện, bảo đảm đồng bộ và hiệu quả. Kết quả thực hiện được đánh giá bằng 18 chỉ tiêu chủ yếu giai đoạn 2026-2030 và tiến độ, sản phẩm của các nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Theo Nghị quyết, mục đích của chương trình nhằm bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng; phát huy vai trò kiến tạo phát triển của Nhà nước; giám sát, phản biện của Mặt trận Tổ quốc và sự nỗ lực, chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và từng người dân.

Chương trình đưa ra 9 nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu gồm: Tuyên truyền, giáo dục, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động, huy động sự tham gia của toàn xã hội trong bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu; Hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật; nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi; Huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; Giải quyết các vấn đề bức xúc về môi trường; phòng ngừa, kiểm soát ô nhiễm và cải thiện chất lượng môi trường; Bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học và sử dụng hiệu quả tài nguyên; Chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm thiểu rủi ro thiên tai; Đẩy mạnh chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế carbon thấp, tăng cường quản lý phát thải khí nhà kính; Phát triển khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực; Đẩy mạnh hợp tác và hội nhập quốc tế.

Trong số 18 chỉ tiêu chủ yếu để đánh giá kết quả thực hiện Chương trình hành động, Bộ Tài chính theo dõi, tổng hợp chỉ tiêu về tỷ lệ chi sự nghiệp bảo vệ môi trường trong tổng chi ngân sách Nhà nước hàng năm tối thiểu 2%.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo dõi, tổng hợp 9 chỉ tiêu (liên quan đến tỷ lệ thu gom nước thải, chất thải rắn, tỷ lệ che phủ rừng, diện tích khu bảo tồn, tỷ lệ số hộ dân có nhà ở khu thường xuyên xảy ra thiên tai có nhà ở an toàn, được di dời đến nơi an toàn, tỷ trọng kinh tế xanh trên GDP, giảm phát thải khí nhà kính) và 1 chỉ tiêu sẽ phối hợp cùng UBND TP. Hà Nội, UBND TP. Hồ Chí Minh (về tỷ lệ số ngày trong năm có chỉ số chất lượng không khí (AQI) ở mức tốt và trung bình tại các đô thị đặc biệt).

Bộ Công Thương theo dõi 4 chỉ tiêu (liên quan đến tỷ lệ cụm công nghiệp xử lý nước thải đạt chuẩn, khu công nghiệp sinh thái, tỷ trọng năng lượng tái tạo trong tổng cung năng lượng sơ cấp, giảm tiêu hao năng lượng tính trên GDP/năm).

Bộ Xây dựng theo dõi, tổng hợp 2 chỉ tiêu (về tỷ lệ nước thải sinh hoạt đô thị được thu gom xử lý và số lượng công trình xanh được chứng nhận).

Chương trinh ban hành kèm theo danh mục nhiệm vụ, chương trình, đề án, dự án quan trọng giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045. Nghị quyết yêu cầu việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ theo nguyên tắc rõ việc, rõ cơ quan chủ trì, rõ cơ quan phối hợp, rõ thời hạn, rõ sản phẩm và rõ nguồn lực. Mỗi nhiệm vụ chỉ giao một cơ quan chủ trì, bảo đảm có thể kiểm tra, đo lường và gắn với trách nhiệm. Đồng thời sẽ kế thừa, lồng ghép các chương trình, kế hoạch, đề án đang triển khai...

Nghị quyết nêu rõ: các nhiệm vụ, kế hoạch, chương trình và đề án được phê duyệt tại Nghị quyết số 122/NQ-CP ngày 8/5/2025 của Chính phủ về thực hiện Kết luận số 81-KL/TW ngày 4/6/2024 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 06/NQ-CP ngày 21/1/2021 của Chính phủ về thực hiện Kết luận số 56-KL/TW ngày 23/8/2019 của Bộ Chính trị được tiếp tục triển khai thực hiện đến khi hoàn thành.

Về tổ chức thực hiện, Chính phủ giao các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phổ trực thuộc trung ương tập trung chỉ đạo, tăng cường kiểm tra, đánh giá việc triển khai thực hiện Kết luận số 75-KL/TW, Kết luận số 81-KL/TW, Kết luận số 56-KL/TW, Nghị quyết số 24-NQ/TW và Chương trình hành động này.

Các bộ, cơ quan ngang bộ có trách nhiệm xây dựng và tổ chức triển khai kế hoạch thực hiện Chương trình hành động này; kịp thời xây dựng hoặc lồng ghép, điều chỉnh các chương trình, kế hoạch, giải pháp cụ thể phù hợp với yêu cầu thực tế, bảo đảm không trùng lặp và thực hiện đạt hiệu quả cao nhất; tập trung hoàn thành các mục tiêu, chi tiêu cụ thể và các nhiệm vụ đề ra.

Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương theo dõi, đôn đốc việc triển khai thực hiện Chương trình hành động, kịp thời báo cáo và kiến nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các biện pháp cần thiết để bảo đảm thực hiện đồng bộ và có hiệu quả Chương trình hành động. Đồng thời, chủ trì tổng hợp đề xuất các dự án, nhiệm vụ sử dụng nguồn ngân sách sự nghiệp bảo vệ môi trường của các bộ, cơ quan trung ương gửi Bộ Tài chính trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, phân bổ ngân sách để triển khai thực hiện theo quy định.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện các nội dung của Chương trình hành động phủ hợp với chức năng, nhiệm vụ và tình hình thực tiễn, bám sát các chỉ tiêu, nhiệm vụ thuộc thẩm quyền quản lý của địa phương. Bố trí đủ ngân sách và tổ chức triển khai các chương trình, đề án, dự án, nhiệm vụ về bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và đảm bảo việc sử dụng ngân sách sự nghiệp bảo vệ môi trường hiệu quả, đúng mục tiêu.

Các địa phương cũng chịu trách nhiệm chỉ đạo triển khai công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu trên địa bàn; Tổ chức triển khai các phong trào toàn dân bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu.

Trong quá trình tổ chức thực hiện, nếu thấy cần sửa đổi, bổ sung những nội dung cụ thể, các bộ, ngành, cơ quan, địa phương chủ động đề xuất các biện pháp để thực hiện đồng bộ và có hiệu quả, gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định.