Thông tin Việt Nam có thể xuất khẩu khoảng 8 triệu tấn gạo trong năm 2026 là một tín hiệu tích cực.
Đó là thành quả của người nông dân, của doanh nghiệp và của cả ngành lúa gạo Việt Nam.
Nhưng theo tôi, điều đáng suy nghĩ hơn không phải là 8 triệu tấn.
Mà là 8 triệu tấn ấy sẽ tạo ra bao nhiêu giá trị cho đất nước.
Trong nhiều năm qua, chúng ta đã quen với việc tự hào vì sản lượng xuất khẩu.
Nhưng đã đến lúc ngành lúa gạo Việt Nam cần đặt ra một mục tiêu lớn hơn.
Không chỉ xuất khẩu nhiều hơn.
Mà phải xuất khẩu với giá trị cao hơn.
Nếu một tấn gạo Việt Nam vẫn bán thấp hơn những thương hiệu hàng đầu thế giới, nếu người nông dân vẫn chịu nhiều rủi ro khi giá lúa biến động và nếu doanh nghiệp vẫn phải cạnh tranh chủ yếu bằng giá, thì chúng ta chưa thể nói rằng ngành lúa gạo đã phát triển đúng với tiềm năng vốn có.
Tôi đánh giá cao những kiến nghị của Hiệp hội Lương thực Việt Nam về mở rộng thị trường, tháo gỡ khó khăn tại Philippines, phát triển hệ thống kho bảo quản, cải thiện tín dụng và xây dựng thương hiệu gạo quốc gia.
Đó đều là những giải pháp cần thiết.
Nhưng theo tôi, điều quan trọng nhất vẫn là thay đổi tư duy phát triển.
Người nông dân không nên chỉ bán lúa.
Doanh nghiệp không nên chỉ bán gạo.
Việt Nam không nên chỉ bán sản lượng.
Chúng ta phải cùng nhau bán giá trị.
Giá trị của giống lúa.
Giá trị của vùng nguyên liệu.
Giá trị của công nghệ.
Giá trị của thương hiệu.
Và trên hết là giá trị của niềm tin mà người tiêu dùng quốc tế dành cho hạt gạo Việt Nam.
Tôi luôn tin rằng:
Người nông dân làm ra hạt gạo.
Doanh nghiệp kiến tạo giá trị.
Nhà nước kiến tạo môi trường phát triển và vị thế quốc gia.
Khi ba trụ cột này cùng đồng hành, hạt gạo Việt Nam mới có thể cạnh tranh bằng chất lượng, bằng uy tín và bằng thương hiệu, thay vì chỉ bằng giá thấp.
Nếu thế hệ cha anh đã đưa Việt Nam trở thành một trong những cường quốc xuất khẩu gạo của thế giới, thì trách nhiệm của thế hệ chúng ta là đưa Việt Nam trở thành cường quốc về giá trị hạt gạo.
Đó không chỉ là mục tiêu của một doanh nghiệp.
Đó phải là chiến lược của cả một quốc gia.
Bởi cuối cùng, điều thế giới nhớ đến không phải là chúng ta đã xuất khẩu bao nhiêu triệu tấn gạo.
Điều thế giới nhớ đến là quốc gia nào đã tạo ra những thương hiệu được họ tin tưởng và lựa chọn.
