Cuộc họp diễn ra tại Santa Marta (Colombia) từ ngày 28/4 (giờ đ8ịa phương), quy tụ các bộ trưởng và quan chức cấp cao. Khác với các hội nghị khí hậu của Liên hợp quốc vốn tập trung vào mục tiêu dài hạn, sự kiện lần này nhấn mạnh vào các giải pháp thực tiễn để chuyển đổi nền kinh tế khỏi phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Bà Stientje van Veldhoven, Bộ trưởng Khí hậu Hà Lan và là đồng tổ chức sự kiện cùng Colombia, cho biết các nước không đàm phán mục tiêu hay cam kết mới, mà tập trung chia sẻ kinh nghiệm triển khai các nỗ lực đã có. Nội dung thảo luận bao gồm các công cụ tài chính, chính sách khuyến khích, cũng như quy hoạch cần thiết để thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng.
Trong bối cảnh xung đột Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu khí toàn cầu, các quốc gia đang tìm cách chuyển dịch nhanh hơn khỏi nhiên liệu hóa thạch vể đảm bảo an ninh năng lượng. Ảnh: Environmental Justice Foundation.
Các đại biểu cũng sẽ bàn về việc tạo điều kiện đầu tư giúp các ngành công nghiệp chuyển từ sử dụng khí đốt sang điện, đồng thời cải cách các chính sách trợ cấp nhiên liệu hóa thạch - yếu tố lâu nay bị chỉ trích là cản trở quá trình chuyển đổi xanh.
Tuy nhiên, hội nghị không có sự tham gia của một số quốc gia phát thải lớn nhất thế giới như Mỹ và Trung Quốc. Các nhà sản xuất dầu khí lớn ở Trung Đông, bao gồm Ả Rập Xê Út, cũng vắng mặt. Điều này cho thấy sáng kiến hiện chủ yếu do một nhóm các quốc gia “tự nguyện” dẫn dắt, thay vì mang tính toàn cầu.
Xung đột Trung Đông thời gian qua đã phơi bày mức độ phụ thuộc lớn của nhiều nền kinh tế vào dầu mỏ và khí đốt nhập khẩu. Các nước châu Á đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu, trong khi châu Âu chứng kiến chi phí năng lượng leo thang.
Theo bà van Veldhoven, chính cuộc khủng hoảng năng lượng này càng củng cố lập luận cần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, không chỉ vì mục tiêu khí hậu mà còn để đảm bảo an ninh năng lượng và kinh tế. “Càng ít phụ thuộc, chúng ta càng ít bị tổn thương trước các cú sốc toàn cầu”, bà nhấn mạnh.
Hội nghị cũng phản ánh sự thất vọng ngày càng tăng của một số quốc gia đối với tiến độ chậm chạp của các cuộc đàm phán khí hậu thường niên trong khuôn khổ Liên hợp quốc, nơi gần 200 quốc gia phải đạt đồng thuận về mọi quyết định.
Tại COP28 năm 2023, các nước đã nhất trí về việc “chuyển dịch khỏi” nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, các kỳ hội nghị sau đó chưa đạt được nhiều tiến triển cụ thể, một phần do sự phản đối từ một số quốc gia sản xuất dầu khí.
