Ngày 19/1, Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do ông Nguyễn Hồng Khanh - Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi làm Trưởng đoàn đã đi thực địa tại tỉnh Ninh Bình, kiểm tra công tác lấy nước đợt 1 phục vụ sản xuất vụ đông xuân 2025-2026.
Tại Trạm bơm điện hệ Cổ Đam (xã Phong Doanh, tỉnh Ninh Bình) thuộc hệ thống thủy lợi Bắc Nam Hà và khu vực ven biển xã Nghĩa Hưng, tỉnh Ninh Bình - nơi chịu ảnh hưởng rõ nét của thủy triều, xâm nhập mặn và điều kiện nguồn nước biến động, các công trình thủy lợi được vận hành linh hoạt, hiệu quả để đưa nước vào đồng ruộng.
Nông dân Ninh Bình tranh thủ nguồn nước để làm đất, chuẩn bị gieo cấy vụ đông xuân. Ảnh: Nguyễn Thủy.
Chủ động tích trữ
Ông Nguyễn Tiến Duy - Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi Ninh Bình cho biết: Theo kế hoạch, vụ đông xuân 2025-2026, toàn tỉnh gieo trồng khoảng 134.500 ha, trong đó diện tích lúa chiếm tỷ trọng lớn.
Để bảo đảm tiến độ lấy nước, ngay từ trước khi bước vào đợt xả nước, tỉnh Ninh Bình đã chỉ đạo và tổ chức nạo vét, khơi thông dòng chảy trên các tuyến kênh; sửa chữa, bảo dưỡng máy móc, thiết bị tại các trạm bơm, cống, đập điều tiết. Trong thời gian xả nước đợt 1, các đơn vị đã vận hành tối đa công suất hệ thống công trình thủy lợi; vùng triều tăng cường lực lượng trực tại các cống dưới đê, vùng bơm điện tổ chức bơm dã chiến để tranh thủ lấy nước, hạn chế tối đa thất thoát, lãng phí nguồn nước.
Tính đến ngày 19/1, toàn tỉnh đã có nước phục vụ gieo cấy khoảng 85.656 ha, đạt tỷ lệ 63,68% kế hoạch - cao nhất so với các tỉnh khác trong khu vực.
“Tiến độ lấy nước năm nay cơ bản đúng kế hoạch, thậm chí cao hơn so với cùng kỳ năm trước. Một số địa phương đã chủ động lấy nước từ sớm, ngay cả trước thời điểm xả nước tập trung, thể hiện rõ sự chuyển biến trong tư duy điều hành và tổ chức sản xuất”, ông Duy nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Quốc Mạnh lưu ý, các địa phương cần khẩn trương làm tốt công tác đồng ruộng, làm đất sớm và đồng loạt, tạo điều kiện để giữ nước. Ảnh: Nguyễn Thủy.
Theo ông Nguyễn Quốc Mạnh - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, vụ đông xuân 2025-2026, các tỉnh phía Bắc dự kiến gieo cấy khoảng 1,05 triệu ha lúa, phấn đấu đạt sản lượng gần 13 triệu tấn. Để bảo đảm thắng lợi vụ sản xuất, ông Mạnh lưu ý, các địa phương cần khẩn trương làm tốt công tác đồng ruộng, làm đất sớm và đồng loạt, tạo điều kiện để giữ nước sớm nhất.
Bên cạnh đó, người dân, hợp tác xã và các đơn vị thủy lợi cần phối hợp chặt chẽ, tổ chức tốt công tác thủy lợi nội đồng, nhất là tại các vùng bồi, vùng cuối kênh, nhằm tích trữ nước ngay trên đồng ruộng. Đặc biệt, các địa phương cần tuân thủ chặt chẽ khung thời vụ, tránh rét cuối vụ và hạn chế rủi ro do thời tiết bất thuận, nhất là tại các vùng trũng thấp.
Điều tiết linh hoạt, tiết kiệm nước phục vụ sản xuất
Ông Nguyễn Hồng Khanh - Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, nhấn mạnh: “Một mét khối nước cũng là tài nguyên, một mét vuông ruộng cũng là sinh kế của người dân. Bài toán đặt ra là phải hài hòa lợi ích, tiết kiệm tối đa nguồn nước nhưng vẫn bảo đảm đủ nước cho sản xuất và an sinh xã hội”.
Đoàn công tác kiểm tra thực tế tại khu vực ven biển xã Nghĩa Hưng, tỉnh Ninh Bình. Ảnh: Nguyễn Thủy.
Đoàn công tác cũng ghi nhận sự phối hợp trách nhiệm của Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các đơn vị vận hành hệ thống điện trong việc điều tiết dòng chảy. Mực nước trung bình trên các sông chính đạt yêu cầu, tạo điều kiện thuận lợi cho các trạm bơm vận hành.
Từ thực tế kiểm tra, Đoàn công tác đề nghị tỉnh Ninh Bình tiếp tục duy trì vận hành các trạm bơm sau đợt 1, tranh thủ tích trữ tối đa nguồn nước; phấn đấu khi kết thúc đợt 1 đạt trên 65% diện tích có nước, qua đó giảm áp lực cho đợt lấy nước thứ 2 và tiết kiệm tài nguyên nước.
Sau đợt 1, toàn hệ thống sẽ bước vào đợt lấy nước thứ 2 từ ngày 29/1 đến 4/2, đây là đợt chủ lực quyết định diện tích có nước cho gieo cấy. Tuy nhiên, căn cứ tình hình thời tiết, tiến độ xuống giống và khả năng lấy nước thực tế của từng địa phương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ thống nhất phương án điều tiết nguồn nước hợp lý.
