8 trạm bơm điện nguy cơ dừng hoạt động
Theo ông Trần Công Danh, Giám đốc HTX nông nghiệp Nhơn Hậu (phường An Nhơn, Gia Lai), vụ đông xuân 2025 - 2026, HTX gieo sạ 350ha lúa và khoảng 200ha cây màu. Toàn bộ diện tích đất sản xuất nông nghiệp của HTX đều sử dụng nước nước từ 8 trạm bơm điện với 21 máy bơm.
Theo đó, 2 trạm bơm Bắc Nhạn Tháp và Đồng Giữa chạy cùng một công tơ điện, trạm bơm Thạnh Danh và trạm bơm Tam Bích chạy cùng một công tơ điện, còn lại bốn trạm bơm gồm Thị Lựa, Bến Tranh, Ngãi Chánh và Bến Gỗ mỗi trạm sử dụng một công tơ điện. Vị chi HTX nông nghiệp Nhơn Hậu phải ký 6 hợp đồng mua bán điện với Đội Quản lý điện An Nhơn (đơn vị trực thuộc Công ty Điện lực Gia Lai).
“Hợp đồng đợt vừa rồi HTX ký với ngành điện vào ngày 1/7/2021, hợp đồng có thời hạn 5 năm, đến 30/6 năm nay mới hết hạn. Thế nhưng mới ngày 16/1 vừa qua, Đội Quản lý điện An Nhơn đã gửi hợp đồng để HTX ký mới. Nhìn thấy trong hợp đồng có điều khoản 'Tới ngày thứ 9 từ khi nhận giấy báo thanh toán tiền điện mà HTX không nộp là điện lực sẽ cắt điện' tôi vô cùng thắc mắc.
Vì theo Điều 63 Luật Điện lực, về khoản thanh toán tiền điện thủy nông có quy định 'Thời hạn thanh toán đối với điện năng được doanh nghiệp khai thác công trình thủy lợi sử dụng để tưới tiêu cho lúa, rau, màu, cây công nghiệp trồng xen canh trong vùng do hai bên mua bán điện thỏa thuận, nhưng tối đa không quá 120 ngày, kể từ ngày nhận được giấy báo thanh toán tiền điện'. Do đó tôi chưa ký hợp đồng, cán bộ Đội Quản lý điện An Nhơn dọa nếu tôi không ký sẽ ngừng cấp điện nên tôi lo quá”, ông Danh lo lắng.
Mỗi đợt HTX nông nghiệp Nhơn Hậu ký 6 hợp đồng mua bán điện với Đội Quản lý điện An Nhơn. Ảnh: V.Đ.T.
Theo ông Danh, hiện trà lúa gieo sạ sớm nhất của HTX nông nghiệp Nhơn Hậu mới được 1 tháng 6 ngày, trà lúa sạ muộn nhất mới chỉ 10 ngày, cây lúa đang cần nước để có sức đẻ nhánh, nếu bị mất nước sẽ bị khô héo, ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển, gây mất năng suất. Đặc biệt vụ đông xuân chuột thường phát sinh gây hại, nếu ngừng cung cấp điện thì các trạm bơm không hoạt động được, ruộng sẽ bị khô, là điều kiện thuận lợi để chuột phát sinh, phá hại lúa.
Ám ảnh tiền điện
Ông Trần Công Danh, Giám đốc HTX nông nghiệp Nhơn Hậu chia sẻ thêm: Bình quân mỗi tháng HTX phải trả tiền điện khoảng 200 triệu đồng, đây là gánh nặng quá sức đối với một HTX nông nghiệp. Năm 2025, HTX nông nghiệp Nhơn Hậu phải trả tiền điện 1,2 tỷ đồng, trong khi tiền cấp bù thủy lợi phí chỉ hơn 600 triệu đồng nên HTX phải huy động nông dân đóng góp thêm khoản thủy lợi nội đồng để trả tiền điện.
Theo ông Danh, mỗi cuối năm HTX nông nghiệp Nhơn Hậu tổ chức công tác tổng kết năm, chuẩn bị tháng 3 năm sau tổ chức đại hội thường niên. Trong đại hội, HTX báo cáo tình hình hoạt động, trong đó có công tác vận hành hệ thống trạm bơm phục vụ tưới tiêu cho sản xuất nông nghiệp và tình hình khoản cấp bù thủy lợi phí trả tiền điện bị thiếu, nếu đại hội thống nhất việc huy động nông dân đóng góp thêm khoản thủy nông nội đồng để trả tiền điện thì thực hiện, nếu đại hội không thống nhất thì HTX tự lo.
“Nông dân thì đâu có sẵn tiền, phải đợi thu hoạch xong mùa màng, bán nông sản xong rồi mới có tiền nộp phí thủy nông nội đồng, thời gian kéo dài phải mất đến 3 - 4 tháng. Những tháng quỹ HTX không còn tiền, chúng tôi phải mượn sổ đỏ nhà ở của anh em trong HTX thế chấp ngân hàng vay tiền đóng tiền điện, tháng nào chỉ thiếu vài ba chục triệu thì mượn đỡ anh em trong đơn vị mỗi người 5 - 10 triệu góp vào để nộp, chứ nếu không sẽ bị cắt điện”, ông Danh chia sẻ.
Áp lực tiền điện ám ảnh HTX nông nghiệp Nhơn Hậu. Ảnh: V.Đ.T.
Cũng theo ông Danh, mức giá cấp bù thủy lợi phí hiện đã quá “lạc hậu” vì đã áp dụng cách đây 14 năm, trong khi giá điện không ngừng tăng. Nếu như năm 2012 giá điện chỉ hơn 900đ/kWh thì hiện nay điện lực bán điện cho sản xuất nông nghiệp theo công tơ 3 giá/ngày đêm. Giá điện giờ bình thường là 1.987đ/kWh, giờ cao điểm có giá gần gấp đôi, đến 3.640đ/kWh, giờ thấp điểm 1.300đ/kWh. Do đó, tiền cấp bù thủy lợi phí hằng năm HTX không đủ trả tiền điện vận hành các trạm bơm.
“Hoạt động HTX bây giờ có lãi anh em mới có lương, trong khi thủy lợi là dịch vụ công ích, HTX làm dịch vụ này như thực hiện nhiệm vụ chính trị, bằng bất cứ giá nào cũng phải phục vụ cho nông dân. Trước thực tế tiền cấp bù thủy lợi phí không đủ trả tiền điện, lại bị ngành điện gây áp lực về thời hạn nộp tiền điện không đúng với tinh thần của Luật Điện lực, anh em nản lòng xin nghỉ việc hết, giờ Ban Giám đốc HTX chỉ còn 5 người”, ông Trần Công Danh, Giám đốc HTX nông nghiệp Nhơn Hậu chia sẻ.
