20 năm kiến tạo mùa màng

Dấu chân thầm lặng

Yên Bái cũ (nay là tỉnh Lào Cai) là tỉnh miền núi với địa hình dốc, chia cắt phức tạp, việc đưa được dòng nước về đến những cánh đồng không chỉ là mồ hôi, công sức mà còn là một kỳ tích của trí tuệ. Đằng sau những mùa vàng trĩu hạt, những vườn cây trái xanh tươi là dấu chân thầm lặng của những người trị thủy. Trải qua 20 năm phát triển Công ty TNHH Tân Phú đã trở thành điểm tựa vững chắc cho hàng vạn nông dân vùng cao.

Ông Trần Đức Bảy, Chủ tịch Công ty chia sẻ: Công ty TNHH Tân Phú chính thức được thành lập vào năm 2006, tiền thân là đơn vị được chuyển đổi từ Trạm Thủy nông Trấn Yên. Sự ra đời của Công ty khi đó bám sát chủ trương của Đảng và Nhà nước về việc đổi mới các đơn vị sự nghiệp có thu. Trong những năm tháng đầu tiên, quy mô hoạt động chỉ gói gọn ở việc quản lý 299 công trình thủy lợi nhỏ lẻ, phục vụ tưới tiêu cho hơn 5.800 ha đất sản xuất trên địa bàn huyện Trấn Yên cũ.

Đến năm 2017, quy mô được mở rộng sang cả TP. Yên Bái và huyện Yên Bình. Tuy nhiên, việc duy trì song song 3 doanh nghiệp thủy lợi hoạt động độc lập trên toàn tỉnh lúc bấy giờ gồm Tân Phú, Đại Lợi và Nghĩa Văn đã bộc lộ nhiều điểm nghẽn. Nguồn lực tài chính phân tán, bộ máy cồng kềnh khiến việc ứng dụng khoa học kỹ thuật và điều tiết nước liên huyện gặp muôn vàn trắc trở.

Đứng trước yêu cầu cấp thiết về hiện đại hóa ngành thủy lợi, một quyết định mang tính bước ngoặt đã được đưa ra: sáp nhập nguyên trạng Đại Lợi và Nghĩa Văn vào Tân Phú. Kể từ đây, Công ty chính thức tiếp nhận và vận hành một khối hạ tầng đồ sộ trải dài khắp 51 xã, phường. Trong đó có 103 hồ chứa, 3.145 đập dâng, 38 trạm bơm điện và hệ thống kênh mương dài hơn 4.300 km, cùng gần 200 km đường ống luân chuyển nước linh hoạt qua các địa hình hiểm trở.

Theo ông Bảy, đặc thù đồi núi dốc đòi hỏi những giải pháp tưới tiêu hết sức linh hoạt và sáng tạo. Lực lượng kỹ thuật của Công ty đã kết hợp nhuần nhuyễn giữa hệ thống tưới bằng trọng lực từ các đập dâng với tưới động lực bằng trạm bơm, tối ưu hóa cả chi phí lẫn điện năng.

Dòng nước của Tân Phú giờ đây không chỉ tưới mát cho cây lúa truyền thống mà còn vươn tới những vùng sản xuất rau màu vụ Đông, các vùng chuyên canh dâu tằm, hoa, dược liệu quý và cung cấp nguồn sinh thủy ổn định cho hàng trăm ha nuôi trồng thủy sản.

Mọi kế hoạch dùng nước đều được tính toán chi tiết từ đầu vụ, bám sát lịch gieo cấy của từng địa phương. Sự phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Môi trường trong việc chuyển đổi sang phương thức đặt hàng cung ứng sản phẩm dịch vụ công ích đã giúp hoạt động của doanh nghiệp ngày càng minh bạch.

Vượt bão lũ, đổi mới mạnh mẽ

Khác với dưới xuôi, hành trình giữ nước trên địa bàn vùng cao luôn gặp nhiều gian nan. Những năm gần đây, biến đổi khí hậu càng khiến thiên tai trở nên dị thường, tàn khốc. Hẳn nhiều người vẫn chưa quên sức tàn phá kinh hoàng của bão số 3 năm 2024 khi quét qua làm hư hỏng 429 công trình, đe dọa trực tiếp đến sinh mệnh của hàng ngàn ha cây trồng các loại.

Tiếp đó, bão số 10 năm 2025 lại tiếp tục tàn phá nặng nề, gây hư hỏng thiệt hại hơn 400 công trình thủy lợi ngay trước thềm vụ đông xuân. Hơn 17.600 ha lúa cùng diện tích hoa màu đứng trước nguy cơ mất trắng vì khô hạn sau lũ.

Bám sát phương châm "4 tại chỗ", ngay khi nước lũ vừa rút, từ ban lãnh đạo đến từng cụm trưởng, công nhân kỹ thuật của công ty đã lao ngay xuống hiện trường lấm lem bùn đất. Hàng vạn khối bùn đá, rác thải bồi lấp được khơi thông thần tốc. Tại những công trình bị đầu nguồn lũ cuốn trôi, công nhân đội mưa dùng rọ đá, cọc tre và hàng ngàn bao tải đất để đắp lại đập tạm. Những đoạn kênh đứt gãy sụt lún nhanh chóng được nối lại bằng đường ống nhựa HDPE, ống thép kiên cố.

Bằng nỗ lực ngày đêm, Công ty TNHH Tân Phú đã phối hợp với các địa phươngkịp thời đưa nước tưới về ruộng đồng, bảo vệ an toàn cho toàn bộ diện tích gieo cấy vụ đông xuân 2025-2026, giảm thiểu tối đa thiệt hại kinh tế cho nông dân.

Ông Trần Đức Bảy cho biết thêm, kế thừa nền tảng vững chắc của chặng đường 20 năm xây dựng và phát triển, Công ty TNHH Tân Phú xác định mục tiêu chiến lược trong giai đoạn tới là: “Giữ vững vị thế nòng cốt trong quản lý hạ tầng thủy lợi công ích, bứt phá mạnh mẽ trong hoạt động kinh doanh nước sạch và thủy điện, khẳng định mô hình doanh nghiệp Nhà nước đa ngành, tự chủ, bền vững và có trách nhiệm xã hội cao”.

Công ty đề ra định hướng chiến lược mang tính đột phá như: đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý nhân sự và chi trả lương thưởng sát với thực tế sản xuất của doanh nghiệp. Triển khai áp dụng triệt để cơ chế khoán khối lượng công việc cụ thể đối với từng nhà máy nước; nhà máy thủy điện và từng trạm bơm, hồ chứa, đập, các tuyến kênh cho tổ chức, cá nhân.

Xác định quản lý khai thác công trình thủy lợi phục vụ nông nghiệp là nhiệm vụ chính trị công ích cốt lõi. Giai đoạn tới, các chi nhánh phải siết chặt kỷ cương vận hành, tăng cường kiểm tra trực tiếp bám sát tuyến kênh, hồ đập.

Đặc biệt vào mùa mưa lũ, phải thường xuyên có mặt tại hiện trường để kịp thời phát hiện nguy cơ mất an toàn, thực hiện đóng mở cửa van xả lũ đúng quy trình, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho công trình và vùng hạ du. Song song với đó, nghiên cứu xây dựng lộ trình, từng bước khảo sát đề xuất cấp trên đầu tư lắp đặt hệ thống camera giám sát tại các hồ chứa xung yếu và lắp đặt hệ thống đóng mở van tự động khi có đủ điều kiện và nguồn lực tài chính tại một số công trình.