10 dự án chống ngập giúp Hà Nội giảm ‘điểm nóng’ úng ngập

Sau hơn 4 tháng đưa vào vận hành, 10 dự án chống ngập khẩn cấp giai đoạn I của Hà Nội đã bước đầu phát huy hiệu quả. Qua các trận mưa lớn gần đây, nhiều “điểm nóng” úng ngập được cải thiện đáng kể, một số nơi chỉ còn ngập nhẹ và nước rút khoảng 30 phút sau khi mưa kết thúc.

Thông tin trên được Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trương Hải Long cho biết tại Hội nghị cung cấp thông tin chuyên đề cho các cơ quan báo chí Trung ương và Thành phố, do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội tổ chức sáng 7/8.

Theo ông Long, Thành phố đang tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp trước mắt và lâu dài nhằm nâng cao năng lực tiêu thoát nước, giảm số điểm, diện tích, độ sâu và thời gian ngập trên địa bàn.

10 dự án khẩn cấp đã cơ bản hoàn thành, nhiều “điểm nóng” ngập úng được cải thiện

Trước áp lực ngày càng lớn từ những trận mưa cực đoan do biến đổi khí hậu, Hà Nội đã xác định úng ngập là một trong 5 “điểm nghẽn” cần tập trung giải quyết với quyết tâm chính trị cao.

Trước mắt, Thành phố triển khai 10 dự án đầu tư xây dựng công trình khẩn cấp, gồm 5 dự án hệ thống thoát nước và 5 dự án hồ điều hòa, với mục tiêu đưa vào vận hành trước mùa mưa năm 2026.

Đến nay, cả 10 dự án khẩn cấp giai đoạn I đã cơ bản hoàn thành và đưa vào vận hành. Năm hồ điều hòa gồm Phú Đô, Đồng Bông 2, Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2 và Thụy Phương.

Năm dự án còn lại gồm cải tạo hệ thống thoát nước tại hạ lưu sông Kim Ngưu; cải tạo kênh Thụy Phương kết nối sông Tô Lịch; cải tạo trạm bơm và hệ thống thoát nước khu vực Đại lộ Thăng Long; xử lý úng ngập khu vực Ngoại Giao Đoàn, Ressco Ecohome, Tây Hồ Tây; bổ sung trạm bơm điều tiết mực nước khu vực sông Tô Lịch.

Các công trình được kỳ vọng từng bước hoàn thiện hệ thống thoát nước theo quy hoạch, tăng cường kết nối với các công trình hiện có, nâng cao năng lực tiêu thoát nước và giảm thiểu tình trạng úng ngập khi xảy ra những trận mưa có cường độ tương đương.

Theo Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội, hiệu quả của các công trình đã thể hiện qua những trận mưa lớn vừa qua. Nhiều khu vực từng là “điểm nóng” úng ngập được cải thiện rõ rệt.

Một số vị trí chỉ còn ngập nhẹ, nước rút sau khoảng 30 phút kể từ khi mưa kết thúc. Thành phố cũng không còn xuất hiện những điểm ngập kéo dài gây ảnh hưởng lớn đến giao thông như trước đây.

Kết quả này có sự đóng góp của việc hoàn thành duy tu, duy trì vận hành hệ thống thoát nước đô thị; phối hợp vận hành hệ thống thoát nước đô thị và nông thôn; đồng thời chuyển đổi 21 tuyến mương tiêu nông nghiệp trong khu vực phát triển đô thị để phục vụ tiêu thoát nước.

UBND Thành phố cũng đã ban hành Kế hoạch thoát nước mùa mưa năm 2026, yêu cầu bố trí 100% nhân lực, phương tiện và thiết bị ứng trực, chủ động xử lý các tình huống úng ngập trên toàn địa bàn.

Duy trì lực lượng ứng trực, chủ động điều tiết nước, hướng tới đô thị thích ứng với ngập lụt

Xác định chống úng ngập là nhiệm vụ liên ngành, liên lưu vực, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, Hà Nội sẽ tiếp tục thực hiện Kế hoạch thoát nước mùa mưa năm 2026, phát huy tối đa hiệu quả các công trình đã đầu tư.

Thành phố sẽ tập trung bảo dưỡng các trạm bơm, nạo vét và duy tu hệ thống cống, kênh, mương, sông, hồ điều hòa; duy trì 100% lực lượng ứng trực tại các điểm ngập trọng yếu.

Cùng với đó, các kịch bản vận hành hạ mực nước trước, trong và sau mưa sẽ được thường xuyên cập nhật nhằm nâng cao hiệu quả tiêu thoát nước. Thành phố cũng hoàn thiện quy trình vận hành các dự án khẩn cấp, đánh giá sau từng trận mưa để kịp thời điều chỉnh phương án, khai thác tối đa năng lực của hệ thống hiện có.

Thực hiện Chỉ thị số 18-CT/TU ngày 28/6/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về tăng cường trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên trong giải quyết “5 điểm nghẽn”, Thành phố sẽ tiếp tục đề cao vai trò của Trưởng ban chỉ đạo xử lý điểm nghẽn úng ngập tại chính quyền địa phương.

Các chủ đầu tư dự án cũng được yêu cầu bảo đảm duy tu hệ thống thoát nước, khớp nối thoát nước nội khu với khu vực bên ngoài, tránh tạo thêm áp lực lên hệ thống hiện hữu và gây úng ngập cục bộ.

Hà Nội đồng thời triển khai phương án phân luồng, bảo đảm giao thông theo các kịch bản mưa, bão gây ngập tại 141 điểm từng xuất hiện úng ngập. Bốn phương án được xây dựng tương ứng với các mức ngập dưới 10 cm, từ 10 - 20 cm, từ 20 - 30 cm và trên 30 cm, kèm theo tổ chức diễn tập để chủ động ứng phó.

Bên cạnh các giải pháp trước mắt, Hà Nội xác định xử lý úng ngập là nhiệm vụ lâu dài, gắn với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Thành phố sẽ triển khai Đề án xử lý úng ngập khu vực nội thành giai đoạn 2026 - 2030; xây dựng quy hoạch cao độ nền và hệ thống thoát nước; nghiên cứu phương án phòng, chống thiên tai thích ứng với biến đổi khí hậu; ứng dụng công nghệ điều hành thoát nước thông minh.

Việc kiểm soát quy hoạch hồ điều hòa và hệ thống thoát nước trong các dự án phát triển đô thị cũng được tăng cường nhằm bảo đảm khả năng tiêu thoát nước đồng bộ.

Đặc biệt, Hà Nội sẽ từng bước áp dụng mô hình “Thành phố bọt biển”, theo hướng không chỉ tiêu thoát nước mưa mà còn tăng khả năng giữ nước, thấm nước, điều tiết và tái sử dụng nước mưa trong các dự án phát triển mới.

Thành phố cũng tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương; tăng cường kiểm tra, giám sát việc quản lý, khai thác hệ thống thoát nước, hướng tới vận hành an toàn, hiệu quả và bền vững.