10 cá thể Gà lôi lam mào trắng trở về Quảng Trị

10 cá thể Gà lôi lam mào trắng được đưa về Quảng Trị, mở ra cơ hội phục hồi loài chim đặc hữu từng biến mất ngoài tự nhiên.

Ngày 4/8, tại Bản Bang, xã Kim Ngân, tỉnh Quảng Trị, 10 cá thể Gà lôi lam mào trắng (Lophura edwardsi), gồm 5 con trống và 5 con mái, được đưa về Trung tâm nhân nuôi các loài Trĩ quý hiếm.

Đàn gà có nguồn gốc từ quần thể nhân nuôi bảo tồn tại châu Âu, được chuyển về Việt Nam thông qua sự phối hợp giữa Vườn thú Berlin và Tierpark Berlin với Vinpearl Safari Phú Quốc, trong khuôn khổ Chương trình phục hồi Gà lôi lam mào trắng.

Theo Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Việt (Viet Nature), các cá thể được lựa chọn dựa trên các tiêu chí về sức khỏe, đa dạng di truyền và phúc trạng động vật, nhằm xây dựng quần thể nhân nuôi bảo tồn tại miền Trung Việt Nam.

Một cá thể Gà lôi lam mào trắng tại Trung tâm nhân nuôi các loài Trĩ quý hiếm ở Quảng Trị. Ảnh: Viet Nature. — Một cá thể Gà lôi lam mào trắng tại Trung tâm nhân nuôi các loài Trĩ quý hiếm ở Quảng Trị. Ảnh: *Viet Nature.*

Việc đưa 10 cá thể về Quảng Trị chưa phải là tái thả về tự nhiên. Trước mắt, đàn gà được chăm sóc, theo dõi sức khỏe và thích nghi với điều kiện khí hậu địa phương; đồng thời hình thành các cặp sinh sản, tạo ra những thế hệ gà được sinh ra và nuôi dưỡng tại Việt Nam.

Gà lôi lam mào trắng từng phân bố tại các khu rừng đất thấp ẩm ở Hà Tĩnh, Quảng Trị và thành phố Huế. Mất và suy thoái sinh cảnh, cùng với săn bắt trái phép, khiến loài này suy giảm nghiêm trọng. Hiện Gà lôi lam mào trắng được IUCN xếp vào nhóm Rất nguy cấp và có thể đã tuyệt chủng ngoài tự nhiên.

Một số cá thể được đưa sang châu Âu từ cuối những năm 1920. Sau hơn một thế kỷ nhân nuôi, các vườn thú và chuyên gia quốc tế đã duy trì được quần thể có giá trị di truyền, trở thành nguồn lực quan trọng cho nỗ lực phục hồi loài tại Việt Nam.

Tại Quảng Trị, các thế hệ gà phù hợp sẽ từng bước được rèn luyện khả năng tự kiếm ăn, nhận biết và tránh thú săn mồi, sinh sản và nuôi con, đồng thời thích nghi với điều kiện khí hậu miền Trung.

Song song đó, chương trình sẽ tập trung bảo vệ, phục hồi sinh cảnh, giảm bẫy bắt, theo dõi đa dạng sinh học và chuẩn bị phương án giám sát sau tái thả.

Theo kế hoạch, chương trình dự kiến tái thả thử vào cuối năm 2028, nếu đáp ứng các yêu cầu về thú y, di truyền, tập tính, phúc trạng động vật và an toàn sinh cảnh. Mục tiêu đến khoảng năm 2035 là phục hồi một quần thể Gà lôi lam mào trắng có khả năng sinh sản bền vững trong tự nhiên.

Chương trình phục hồi Gà lôi lam mào trắng có sự tham gia của các cơ quan quản lý, tổ chức bảo tồn, vườn thú, chuyên gia khoa học và cộng đồng, hướng tới mục tiêu đưa loài chim đặc hữu này trở lại các khu rừng tự nhiên ở miền Trung Việt Nam.

Thanh Tâm